Vərdək vilayəti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vərdək vilayəti
puştu دایکندی
Sayedabad district patrol, Maidan Wardak, Afghanistan.jpg

34°24′ şm. e. 68°24′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 9.934 km²
Hündürlük
2.848 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikator
ISO kodu AF-WAR
Vərdək vilayəti xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Vərdək vilayəti, Vərdəg və ya Məydən-Vərdək (puştu وردګ, dari وردک) — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Vilayətin sahəsi 8.938 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi məlumata əsasən əhalisi 540.1 min nəfər[2], inzibati mərkəzi Meydanşəhr şəhəridir.[3]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisinin 70%-ni puştunlar, 20%-ni həzaralar və 10%-ni digər xalqların nümayəndələri (kuçilər, taciklər, qızılbaşlar və s.)[4] təşkil edir.[5]

Vilayətdə puştunların böyük Vardak tayfası məskunlaşıb.[4] Bu tayfa Mayar, Mirxel (və ya Mirel) və Nuri qəbilələrindən ibarətdir.[4] Bu tayfaya mənsub insanlar Hisai-Əvvəli Behsud və Mərkəzi Behsud rayonlarında əhalinin əksəriyyətini təşkil etməklə yanaşı digər rayonlarda da yaşayırlar.[4] Həmçinin vilayətdə puştunlarına Qılzay (Xəlci) İttifaqına daxil olan Hotak və Xaroti tayfaları da yaşayırlar.[4]

Qızılbaşlar Əfqanıstana Səfəvilər və Əfşarlar imperiyası zamanı Azərbaycandan[6] köçürülmüşlər.[4] Yüksək savadlılığı ilə seçilir və dövlət idarəsi orqanlarında çalışırlar.[4] Dinləri islam (şiə qolu) dinidir.[4] Etnik kökən baxımından əsasən afşar türklərindən ibarətdirlər. Kompakt şəkildə vilayətin Hisai-Əvvəli Behsud və Dəy-Mirdad rayonlarında yaşayırlar.[4]

Taciklər viləyətin mərkəzi Maydanşəhr şəhəri ətrafında və Hisai-Əvvəli Behsud rayonunda yaşayırlar.[4]

Həzaralər şiə-islam etiqadlı türk-monqol kökənli xalqdır.[4] Vilayətin əsasən Mərkəzi Behsud, Cağatu, Nirx və Day Mirdad rayonlarında məskunlaşıblar.[4]

Kuçilər az sayda olmaqla vilayətin Cəlriz, Hisai-Əvvəli Behsud, Mərkəzi Behsud, Nirx və Dəy-Mirdad rayonlarında yaşayırlar.[4]

İnzibati quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Vilayət inzibati cəhətdən Meydanşəhr, Cəlriz, Hisai-Əvvəli Behsud, Mərkəzi Behsud, Dəy-Mirdad, Çəki Vərdək, Seydabad, Nirx və Cağatu rayonlarına bölünür.[5]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]