Valiyyə Kazımbəyli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Valiyyə Kazımbəyli
Valiyyə Kazımbəyli.jpeg
Doğum tarixi 1900(1900)
Doğum yeri Gəncə
Vəfat tarixi 1947(1947)
Vəfat yeri Afina, Yunanıstan
Vəfat səbəbi Təyyarə qəzası
Dəfn yeri Feriköy məzarlığı

Valiyyə KazımbəyliGəncə üsyanının iştirakçısı, Milli Birlik Məclisinin üzvü, Cahangir bəy Kazımbəylinin həyat yoldaşı.[1]

Həyatı və fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Valiyyə Kazımbəyli 1900-cü ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Fətəli xan Xoyskinin qardaşı general Hüseynqulu xan Xoyskinin qızıdır.[2] Polkovnik Cahangir bəy Kazımbəyli ilə ailə həyatı qurub. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti dövründə müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Gəncə üsyanında iştirak edib.[3] Üsyan məğlub olduqdan sonra Türkiyəyə mühacirət edib. II Dünya müharibəsi illərində Valiyə xanım almanlara əsir düşmüş Varşava hərbi xəstəxanasında yatan xəstə, yaralı əsgərlərə kömək etmişdir. Qardaşı Zahid xan öz xatirələrində bacısı haqqında bunları qeyd edir:[4]

" Bacım Valiyə xanım Varşavadakı evimizdə Yardım Komitəsi qurdu, xəstəxanalarda olan azərbaycanlılara əlimizdən gələn yardımı etdik. Mən şəxsən həftədə iki-üç dəfə gedərək bizim vətəndaşlarla danışır, onların mənəvi vəziyyətlərinə dəstək verirdim. Komitəmiz İsveçrə “Qızıl xaç” təşkilatından gələn hər növ yardımları onlara paylayır, bacım bəzi çox xəstə olan əsgərlərə evdə yemək bişirib özü aparırdı. "

1943-cü ildə Berlində keçirilən ümumazərbaycan qurultayında yaradılmış Milli Birlik Məclisinin üzvü olub. 1947-ci ildə "Milli Birlik" təşkilatının xüsusi tapşırığını yerinə yetirmək üçün Romadan Türkiyəyə göndərilir. O, burada II Dünya Müharibəsindən sonra Türkiyədə sığınacaq tapıb gizlənən yüksək rütbəli azərbaycanlı zabitləri SSRİ əks kəşfiyyatının əlindən qurtarmaq üçün onları Romaya aparmalı idi. Türkiyədə olarkən atası Hüseynqulu xanın və qardaşı İsgəndər xanın köməyi ilə hərbiçi azərbaycanlılara saxta sənədlər düzəldərək 1947-ci ilin aprelin 26-da təyyarə ilə İstanbuldan Romaya yola salınır. Valiyyə xanımla birlikdə 12 nəfər yüksək rütbəli zabitin olduğu təyyarə Afina üzərində müəmmalı şəkildə qəzaya uğrayır.[5] Valiyyə xanım Kazımbəyli İstanbulun Feriköy məzarlığında dəfn edilib.[1][6]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Xanlar Bayramov (2010). Gəncə üsyanı 1920. Bakı: Ləman Nəşriyyat Poliqrafiya. səh. 105.
  2. "Fətəli xan Xoyskinin qardaşı nəvəsi: "Əli bəy Hüseynzadə üç il evimizdə gizli fəaliyyət göstərib"". sozcu.info. 25 noyabr 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 noyabr 2019.
  3. "Xanımı ilə birgə vuruşan, Cümhuriyyət zabitinin faciəvi həyatı". modern.az. 19 yanvar 2018. 25 noyabr 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 noyabr 2019.
  4. "Misir kralının teleqrafı, qəzaya uğrayan təyyarə - Xanxoylu ailəsi". peyk.az. 27 sentyabr 2019. 25 noyabr 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 noyabr 2019.
  5. Hafiz Əhmədov (3 sentyabr 2019). "Babam bəlkə də zəhərlənərək öldürülüb" – Kazımbəyli və Xoyskinin İtaliyadakı biznesmen varisi". hafiztimes.com. 25 noyabr 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 noyabr 2019.
  6. Dilqəm Əhməd (22 may 2018). "Sovet kəşfiyyatının öldürdüyü - İki azərbaycanlı". teleqraf.com. 25 noyabr 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 noyabr 2019.