Vardaşın

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kənd
Picto infobox map.png
Vardaşın
A-Xocali.PNGXocalı rayonu

Ölkə Azərbaycan
Rayon Xocalı rayonu

Vardaşın - Yuxarı Qarabağın Xaçın nahiyəsində (indi Xocalı rayonunda) kənd adı.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Vardaşın orta əsrlərdə həm Varazabun, həm də Aranzəmin adlanmışdır. Varazabun VII əsrdə Alban hökmdarı Varaz Qriqorun (Cavanşirin atasının) adını əks etdirir. Hazırda "Aranzəmin" adında Xocalı rayonunda bir digər kənd də mövcuddur.

Toponomik izahı[redaktə | əsas redaktə]

Bəzi erməni tədqiqatçılarına görə Vardaşin kəndinin adı qədim sami (akkad dilində) birtu “şah qarnizonunun yerləşdiyi qala“ və ermənicə şen “kənd“ sözlərindən ibarətdir. Qədim türk dillərində şen “tikilmiş“, “qaynar həyat“, “becərilən yer“, “çiçəklənən yer“ mənasındadır. Gürcüstanda orta əsrlərdə əhalisi azərbaycanlılardan ibarət bir sıra kəndlərin adlarında da “şen“ sözü vardır. Sami dillərindən birtu sözü qədim erməni dillərində bert “qala“ mənasındadır. Lakin bizcə, toponim fars dilində varde “qala“,“bürc“ və türk dillərində şin “oturaq məskən“ abad “yer“ sözlərindən ibarətdir. Qədim erməni dilində kənd mənasında “şen“ sözü yoxdur. Onun qədim fars dilində şauana “yer“ sözündən olması fikri də uydurmadır. Qədim türk dillərində şin, sin, çin formalarında bu söz vardır və Azərbaycan dilində şenlik sözündə qalmışdır. Şenlik dedikdə keçmişdə oturaq kənddən yaranan məntəqə nəzərdə tutulurdu. Erməni dilinə də bu söz Azərbaycan dilindən eramızın II minilliyində keçmişdir. Ona görə Q. Kapansyanın şen sözünü ermənicə söyləməsi yanlışdır. Vardeşin kəndinin ilk əhalisi xristian dinli, lakin erməni qriqoryan kilsəsinə tabe albanların yaşayış məntəqəsi kimi təşəkkül tapmışdır. XVIII əsrdə bu bir neçə Yuxari Qarabagkəndini Şirvli xanı Mustafa xan öz xanlığına köçürmüş və indiki Oğuz r-nu (keçmiş Vartaşen) ərazisində Vartaşın kəndini salmışlar. VEYSƏLLI - Qarabağın Otuziki tayfasının oymaqlarından birinin adı. Bu oymaq Yuxari Qarabagın Vərəndə nahiyəsində “Hacıdüzü“ adlı yerdə qışlayır, Xonaşin, Taqvadaş, Alpağud, Qozlu, Qatardaş, Çaxmaq və Üçtəpə adlı yerlərdə yaylayırdı. Onların əkin yerləri Ağbulaq və Qoşacıqlardı.[1]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Dağlıq Qarabağ

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. B.Budaqov, Q.Qeybullayev, Yuxarı Qarabağın Toponimləri 2005-ci il.