Vilson zirinci

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Vilson zirinci
Berberis wilsonae 138-8414.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Ranunkulid
Sıra:Qaymaqçiçəklilər
Fəsilə:Zirinckimilər
Cins:Zirinc
Növ: Vilson zirinci
Elmi adı
Berberis wilsoniae Hemsl.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Vilson zirinci (lat. Berberis wilsoniae) — zirinckimilər fəsiləsinin zirinc cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Təbii halda Qərbi Çində, Estoniyada, Ukraynanın qərb hissəsində, Krımda, Cənubi Qafqazda və Orta Asiyada bitir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 1 m-dək, yaşıl, sıxiynəli, sarımtıl, sonra qonur-qırmızı, buğumlu, zoğları nazik tükcükclü, uzunluğu 2 sm-dək iynələrlə örtülmüş koldur. Budaqları çılpaq, möhkəm və əyilmişdir. Yarpaqların uzunluğu təxminən 2 sm, yumurtavari və ya uzunsov-yumurtavari, lansetvarı, əsasən 1-2 dişlidir, dəstələrdə möhkəmdir; küt və ya ucu biz, kənarları bütöv, tutqun yaşıl və ya göyümtül, payızda tünd-qırmızıdır. Yarpaqların alt-tərəfi ağımtıldır. Xırda, açıq-sarı çiçəkləri, 2-6 ədəd, diametri 7 mm-dək olmaqla, qızılı-sarı, sıx dəstələrdə və ya uzunluğu 1,5 sm-dək olan qısa süpürgələrdə, uzunluğu 4 sm-dək olan çiçək yerləşir. Aprel-mayda çiçəkləyir. Meyvələri təxminən şarşəkilli, qırmızıdır, uzunluğu 6 mm-dir. Ləti sulu, turş, biraz acıtəhərdir. Dərisi nazik, möhkəmdir. Sentyabrda yetişir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Qışadavamlıdır, torpaqlara tələbkar deyil, ancaq torpağın quruluğundan əziyyət çəkir. Bu kol parlaq günəşə üstünlük verir, ancaq yarımkölgədə də bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın bəzi rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Payızda yarpqaları tünd-qırmızı rəng aldığından çox dekorativ görünən koldur. Bordür bitkisi kimi istifadə edilə bilər. Meyvələrində şəkər, üzvi turşular, askorbin turşusu, polifenol, katexinlər, leykoantosianlar, antosianlar vardır. Meyvələri qidada mürəbbə, içki, qənnadı məmulatları kimi istifadə edilir.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]