Xalxal şəhristanı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Xalxal şəhristanının Ərdəbil ostanındakı yerləşimi

Xalxal şəhristanıİranda, Cənubi Azərbaycanın Ərdəbil ostanında bölgə.

Xalxal Tehrandan şimali-qərbdə 549 km-liyində yerləşir. Xalxalın şərq rayonlarının iqlimi soyuq, şimal və cənub rayonlarının iqlimi isə sabitdir.

Xalxal şəhristanının inzibati bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

  • Mərkəzi bəxşi
  • İnzibati mərkəzi: Xalxal (Hirov / Hirovabad)
    • DEHİSTANLARI:
      • Xanəndəbil-i Qərbi dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Ağbulaq, Ərsun, Asmarud, Beyraq (Bayraq (?)), Bürgəhim, Gərmxana, Gəzəz, Güllücə, Kəhran, Kolu, Lamədəşt, Mahmudabad, Niyaxürrəm, Piruc, Qızıldərə, Şeyxcanlı, Suran, Susahab, Tərəzuc, Tərk, Tərzənəq, Varisabad, Yellicə, Yüznab
      • Xanəndəbil-i Şərqi dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Əlhəşim-i Ülya, Əlhəşim-i Süfla, liabad, Ənəviz, Əndəbil, Bəfrəcird, Bəlil, Davudxani, Gavdol, Güransərab, İlvanəq, Xəmis, Xanəgah-i Bəfrəcird, Xanəgah-i Sadat, Xucin, Macarə, Məzəcin, Qaraağac, Səncəbədlə, Təhristan, Tulaş / Tolaşt / Tulman, Zərdüştabad, Zəviyə-i Sadat
      • Səncabad-i Şərqi dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Ağbulaq, Çələmbər, Dəllər, Qafurabad, Hacıabad, Kələr, Kalistan-i Ülya, Kalistan-i Süfla, Xudaquluqışlaq, Lonbar, Milağardan, Mustafalı, Muristan, Nəvəşanəq, Üçgəz-i Ülya, Üçgəz-i Süfla
  • Xoreşrüstəm bəxşi
  • İnzibati mərkəzi: Həşcin
    • DEHİSTANLARI:
      • Xoreşrüstəm-i Cənubi / Xuruşrüstəm-i Cənubi dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Ahu, Ağsu, Bərəndəq, Çinarlıq, Qiyasabad, Güllücə, Cəfərabad, Kərnəq, Nimahil, Nisaz, Pişgaman, Qışlaq-i Bərəndəq, Səfidab, Sicahrud (Sıcaqrud (?)), Tuyistan, Viyu / Viv, Zəviyə-i Cəfərabad
      • Xoreşrüstəm-i Şimali / Xuruşrüstəm-i Şimali dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Ərdəbilək, Bilədeh, Çinar, Damdol, Dayıkəndi, Diz, Gavan, Gəlgəlab, Heşi, Kabudçu, Kəhlik, Kacal, Kəmər, Kəmərdərə, Kərgəzli, Kazac, Xatpərəst, Xoşnamə, Kivi, Mənəmin, Məzrayə, Mirəcin, Novdeh (Nüvədi / Nüğədi), Qaratikan, Qusacin, Saqqızçı, Şəmsabad, Vanan, Zəndərəq, Zəviyə-i Kivi
  • Şahrud bəxşi
  • İnzibati mərkəzi: Külür
    • DEHİSTANLARI:
      • Pələngə dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Əzizabad, Fərəcabad, Kərin, Lərd, Miyanrudan, Til
      • Şahrud dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Əsbu, Əskistan, Dirov, Deyləmabad
      • Şal dehistanı
        • KƏNDLƏRİ: Əhmədabad, Əliabad, Əndərəq, Çamlıgəbin, Dəştəndar, Diz, Gəndomabad, Gilavan, Cəlalabad, Köhül, Köhüldəşt, Xanəgah-i Gilavan, Məculan, Ülkəş, Qışlaq-i Diz, Qışlaq-i Gilvan, Röknabad, Şal, Şeyxəlilər, Sövmayə-i Rudbar (Sumay-i Rudbar), Təharumdəşt, Təzəkəndgəndomabad, Təzəkənd-i Galvazan

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Keçmişdə Xalxal şəhristanının inzibati bölgüsü Xanəndəbil (mərkəzi Xalxal/Hirov/Hirovabad şəhəri), Səncabad (mərkəzi Givi şəhəri), Xuruş Rüstəm (mərkəzi Həşcin şəhəri), Şahrud (mərkəzi Külür şəhəri) və Kağızkünan (mərkəzi Ağkənd şəhəri) bəxşlərindən ibarət idi.

Hazırda isə keçmiş Xanəndəbil və Səncabad şəhristanları ləğv olunaraq, onların toplam ərazisinin əksəriyyətində yeni Mərkəzi bəxşi (mərkəzi Xalxal/Hirov/Hirovabad şəhəri) yaradıldı, qalan hissəsindən isə ayrıca Kövsər şəhristanı (mərkəzi Givi şəhəri) quruldu. Həmçinin Kağızkünan bəxşinin ərazisi (mərkəzi Ağkənd şəhəri ilə) Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanına birləşdirildi. Xuruşrüstəm və Şahrud bəxşləri isə dəyişilmədən Xalxal şəhristanının tərkibindədirlər.

Etnik tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhristan əhalisi əsasən Azərbaycan türklərindən, az sayda talışlardan (takestani, şahrudi, xuruş rüstəm və kacali)[1] ibarətdir.

Şahrudi talışlar Xalxal şəhristanı, Şahrud bəxşinin Kulur, Şal və Lerd kəndlərində yaşayırlar.[2]

Kacali talışlar Xalxal şəhristanın Kağız Künan bəxşinin Kacal kəndində yaşayırlar (hazırda Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanında). [3]

Şəhərin və rayonun səyahət yerləri[redaktə | əsas redaktə]

  • İsti bulaq suları və isti mineral bulaqlar
  • Xəms kəndində İmamzadə Mirzaman və Seyid İbrahim məzarları
  • Danual müqəddəs yeri
  • Xams kəndində Jami və Nur məscidləri
  • Yandım Abad kəndində tarixi mağara
  • Gərmxanə kəndində mağara
Xalxal şəhərinin panoraması

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Takestani Classification : Indo-European, Indo-Iranian, Iranian, Western, Northwestern, Talysh
  2. Shahrudi
  3. Kajali

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]