Xaron

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç
Xaron ⯕
Kəşf tarixi22 iyun 1978
Böyük yarımoxu
19.591,4 km
Nəyin peykidirPluton
Özünə xas ekssentrisitet
0[1]
Kütləsi1,52 ± 0,06 yottagram
Orta sıxlığı
1,702 ± 0,021 q/sm³[1]
Albedo0,372
16,8

Xaron, (134340) Pluto I kimi də tanınan peyk, Plutonun 5 təbii peyki arasından ən böyüyüdür. Peykin orta radiusu 606 kilometrdir. Xaron, Pluton, Erida, Haumea, Makemake və Gonggongdan sonra altıncı ən böyük transneptun obyektidir.[2] 1978-ci ildə, ABŞ-nin Vaşinqtonda yerləşən ABŞ Hərbi Dəniz Rəsədxanasında fotoqrafiya lövhələrindən istifadə edilərək kəşf edilmişdir.

Diametri Plutonun yarısı qədər, kütləsi isə Plutonun səkkizdə biri qədər olan Xaron, aid olduğu planetlə müqayisədə olduqca böyük bir peykdir. Onun elə cazibə qüvvəsi var ki, Pluton sisteminin bari mərkəzi Plutonun xaricində yerləşir.

Xaronun şimal qütbünün qırmızı-qəhvəyi rəngli örtüyü, həyat üçün vacib ola biləcək maddə olan tolin üzvi makromolekullarından ibarətdir. Bu tolinlər Plutonun atmosferindən buraxılmış və Xarona qədər 19,000 km məsafə qət etmiş metan, azot və digər bənzər qazlardan yaranmışdır.

Yeni üfüqlər kosmik gəmisi Plutonun sistemini ziyarət etmiş yeganə kosmik gəmidir. Həmin kosmik gəmi 2015-ci ildə Xaronun 27,000 kilometrliyinə qədər yaxınlaşmışdır.

  1. 1 2 http://www.sciencemag.org/content/350/6258/aad1815/T1.expansion.html.
  2. "Arxivlənmiş surət". 2019-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-05-12.