Pluton

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pluton Pluto symbol.svg
Pluto by LORRI and Ralph, 13 July 2015.jpg
İşarəsi 134340 Pluto
Kəşf
Kəşf edən Klayd Tombo
Kəşf tarixi 18 fevral 1930
Kəşf üsulu birbaşa müşahidə
Orbital xarakteristikaları
Perigelisi 4 437 000 000 km
29,657 a.v.
Afelisi 7 311 000 000 km
48,871 a.v.
Böyük yarımoxu (a) 5 874 000 000 082 km
39,264 a.v.
Orbitinin ekssentrisiteti (e) 0,244671664 (J2000)
Sinodik fırlanma dövrü 366,73 gün
Orbital sürəti (v) 4,7 km/s
Orta anomaliyası (Mo) 14,86012204°
Əyilməsi (i) 17,151394°
11,88° (Günəş ekvatoruna nisbətən)
Peykləri 5
Fiziki xarakteristikaları
Ekvator radiusu 1153±10 km
Kütləsi (m) (1,305±0,007)×1022 kq
Yerin 0,00218-i
Ayın 0,178-i
Albedo 0,49-dan 0,66-dək (geometrik, 35% dəyişir)

Pluton (134340 Pluto) Pluto symbol.svg — Günəş ətrafında dövr edən ən böyük cırtdan planetlərdən biri.[1][2][3] Kəşf edildiyi 1930-cu ildən 2006-cı ilədək planet kimi qəbul edilən Pluton, hal-hazırda Koyper qurşağında Eridadan sonra ikinci böyük obyekt hesab edilir.

1930-cu ildən 2006-cı ilədək Pluton Günəş sistemində doqquzuncu planet kimi qəbul edilirdi. Ancaq XX əsrin sonları və XXI əsrin əvvəllərində Günəş sistemində plutonsayağı xeyli səma cismi kəşf edildi. Onlardan Erida, Plutondan 27% böyükdür[4]. 24 avqust 2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı özünün XXVI assambleyasında ilk dəfə olaraq "planet" anlayışına tərif verdi. Pluton bu tərifdə deyilən əsaslara uymadığından o planet kateqoriyasından kənarda qaldı[5].

Pluton və peyki Xaron

.NASA 19 yanvar 2006-cı ildə Plutonun kəşfi üçün "New Horizons"adlı qurğunu kosmosa göndərdi.Həmin qurğu 9 il sonra yəni,14 iyul 2015-ci ildə Plutona 12000 km yaxınlaşaraq planetin fotosunu çəkib.Xatırladaq ki,P

lutonun fotosu dünyadan 5 milyard km uzaqda çəkilib.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом". Мембрана. http://www.membrana.ru/articles/global/2010/11/11/175000.html.
  2. "Former 'tenth planet' may be smaller than Pluto". New Scientist. 08 November 2010. http://www.newscientist.com/article/dn19697-former-tenth-planet-may-be-smaller-than-k.html.
  3. Эрида оказалась не больше Плутона
  4. "Astronomers Measure Mass of Largest Dwarf Planet". HubbleSite. 14 June 2007. Arxivləşdirilib from [1] on 2011-08-18. http://www.webcitation.org/611fQlNua. İstifadə tarixi: 28 сентября 2008.
  5. A. Akwagyiram. (2 August 2005). "Farewell Pluto?". BBC. Arxivləşdirilib from [2] on 2011-08-21. http://www.webcitation.org/615UAP8ci. İstifadə tarixi: 28 сентября 2008.