Yan Bagil

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yan Bagil
Bahily János.jpg
Doğum tarixi 25 may 1856(1856-05-25)
Doğum yeri Zvolen, Slovakiya
Vəfat tarixi 13 mart 1916 (59 yaşında)
Vəfat yeri Bratislava, Slovakiya
Vətəndaşlıq Flag of Slovakia.png Slovakiya
Peşələri Mühəndislik, ixtiraçı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yan Bagil (slovak. Ján Bahýľ; 25 may 1856 — 3 mart 1916) — Slovakiya ixtiraçısı və mühəndis. O, hərb elmində, hərbi qurulmada və mühəndislikdə ixtisaslaşmış və bu sahədə çalışmışdır. Onun xüsusi marağı uçuş aparatlarına idi.[1] 1895-ci ildə Bagil vertolyotun patentini almışdır.[2]

Bioqrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Yan Bagil Avstriya imperiyası, Macarıstan krallığının Zvolensk-Slatina rayonunda anadan olmuşdur. 1869-cu ildə o Bansko-Ştyavnitsada dağlıq akademiyasını bitirmiş və texniki rəsm çəkmə üzrə diplom almışdır. Bundan sonra Bagil Macarıstanın Silahlı Qüvvələrində hərbi xidmətə daxil olmuşdur. Onun texniki qabiliyyətləri böyük zabitlər tərəfindən izlənilirdi. Bundan sonra onu texnik vəzifəsinə gətirdilər. Yeni təyinat Bagilin Vyana hərbi akademiyasında oxumağına icazə verdi. Bagil 1879-cu ildə akademiyanı bitirdi və leytenant kimi ehtiyata buraxıldı. Bagil orduda xidmət edən zaman bir sıra ixtiralar etdi. Onun ixtiralarının bir çoxu hidravlikanı əhatə edirdi.

İxtiraları[redaktə | əsas redaktə]

Bagil öz birinci ixtirasını müstəqil olaraq maliyyələşdirmişdir. İxtiraçı onu "Buxar tankı" adlandırırdı. Ondan Rusiya ordusu tərəfindən istifadə edilirdi. Bagil ömrü boyu on yeddi ixtiranın patentini almışdır. Bu ixtiralara tank hissələrinin patentləri də daxil olmaqla, isti hava şarları, birləşdirilmiş hava turbinləri, Slovakiyada (Anton Marşal ilə birlikdə) birinci benzin mühərriki, Bratislava qalası üçün lift və sair daxildir. Bagil enerji mənbəyi kimi daxili yanma mühərrikindən istifadə edərək vertolyotun birinci modellərindən birini hazırlamışdır.[3] 5 may 1905-ci ildə bu model 4,3 metr hündürlüyə qalxmağa nail oldu və 1615 metr məsafəni uça bildi.[3] Bu pilotsuz vertolyot modeli təxminən 50 kq ağırlığında idi.[4]

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

2000-ci ildə Slovakiya astronomu Peter Kuşnirak tərəfindən kəşf olunan (26640) Bahyl asteroidi Yan Bagilin şərəfinə adlandırılmışdır. Slovakiya patent müəssisəsi (IPO SR) hər 2 ildən bir Yan Bagil adına mükafatı maraqlı ixtiralar edən şəxslərə verir.[5]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]