Yapon əntəri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yapon əntəri
Yapon əntəri
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Məməlilər
Dəstə: Primatlar
Fəsilə: Əntərmeymunlar
Cins: Əntərlər
Növ: Yapon əntəri
Elmi adı
Macaca fuscata
(Blyth, 1875)
Yarımnövləri
  • Macaca fuscata fuscata
  • Macaca fuscata yakui
Areal
Japanese Macaque area.svg

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Yapon əntəri[1] (lat. Macaca fuscata) — Əntərlər cinsinə aid olan meymun növü.

Yakuşima adasında yaşayan əntərlər qısa xəzə malik olmaları ilə yanaşı özünü aparma mədəni xüsusiyyətlərinin formalaşması ilə seçilirlər. Bu səbəbdən onlar ayrı yarımnöv[2] (Macaca fuscata yakui) hesab edilir

Xariçi görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Erkəklərin hündürlüyü 80—95 sm, kutleləri 12—14 kq, dişilər istər ölçü istərsə çəki baxımından erkəklərdən geri qalır. Meymunlar qırmızı dəriyə və tünd boz xəzə malik olurlar. Bədəni burun və əllər istisna olmaqla qəhvəyi ləkələrlə örtülüdür. Quyruqları qısa olur və 10 santımetri keçmir.

Boğazlıq dövrü 170—180 gün davam edir. Yeni doğulan körpə 500 q çəkiyə malik olur. İki və daha artıq balanın doğulması nadir hallarda baş verir.

Əntərlər ortalama 25—30 il, nadir hallarda çox yaşayırlar.

Arealı[redaktə | əsas redaktə]

Bu əntərlər dünyanın şimala yaxın yeganə meymunlarıdırlar[3][4]. Əsasən Honşu adasının şimalında yayılmış meymunlar bu baxımından seçilirlər. Bununla belə 1972-ci ildə Texasda bu növün nümayəndələri açıq təbiətə buraxılmışlar.

Yapon əntərləri istənilən növ meşələrdə yaşaya bilərlər. Bəzi meşələrdə yarpaqlar, cücülər, bitki kökləri, kiçik onurğalılar və quş yumurtaları ilə qidalanırlar. Onlar hətta su sahələrində balıqlar, xərçənglər və molyusklarla qidalanırlar. Yaponiyanın şimal hissələrində hardaki, qar beş ay müddətində yerdə qalır, üstəlik orta temperatur -5° olarkən meymunlar adalarda yerləşən isti mənbələrə üz tuturlar. Daha soyuq vaxtlarda isti su mənbələrinə girərək günlərini orada keçirirlər. Qida dalınca gedərkən yaş bədənləri daha güçlü donmağa məruz qalır. Bunu aradan qaldırmaq üçün bu növün özünə məxsus sistemi vardır. Beləki dəstənin iki üzvü suya girmir. Onlar qida təminatı ilə məşgul olurlar[5]

Yapon əntərləri 10-dan 100-ə qədər üzvdən ibarət olan qruplarda birləşirlər. Bu qruplara həm dişilər həmdə erkəklər birgə yaşayırlar.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. macaque pronunciation by Oxford Dictionaries
  2. Groves, C.P. (2005). Wilson, D.E.; Reeder, D.M., eds. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Baltimore: Johns Hopkins University Press. p. 162. OCLC 62265494. ISBN 0-801-88221-4.
  3. Jigokudani Monkey Park, Nagano: Explore the Heart of Japan
  4. Profile of Japanese macaques by Masahiro Minami, Simon Fraser University; Masui, K. (1988), Nihonzaru no fudo, Climatology of Japanese Macaque, Tokyo: Yuzankaku; Nakagawa, N., Iwamoto, T., Yokota, N., & Soumah, A.G. (1996). Inter-regional and inter-seasonal variations of food quality in Japanese macaques: constraints of digestive volume and feeding time. In J.E. FA., & D.G. Lindburg (Eds.), Evolution and ecology of macaque societies (pp. 207-234). New York, NY: Cambridge University Press.
  5. Yapon əntərləri - şimala ən yaxın yamayan meymunlar

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]