Yonca bağacığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Yonca bağacığı
Adelphocoris lineolatus.jpg
Yonca bağacığı
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
növ: Yonca bağacığı
Elmi adı
Adelphocoris lineolatus Goeze.
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
BEABS  7140

Yonca bağacığı (lat. Adelphocoris lineolatus) — buğumayaqlılar tipinin həşəratlar cinsinin yarımsərtqanadlılar dəstəsinə aid olan növ.

Xarici quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Yonca bağacığı

Uzunluğu 6,5-9,5 mm-dir. Bədəni uzunsovdur. Rəngi qonur, yaxud sarımtıl yaşıldır. Bağacığın qabaq kürəkciyində iki qara nöqtə vardır. Ayaqları qonur sarıdır. Sürfəsi yaşılımtıl-qonur olmaqla, ya tamamilə qanadsızdır, yaxud da kiçik qanad başlanğıclarına malikdir. [1]

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Yonca bağacağı yumurta fazasında qidalandığı bitkilərin gövdələri daxilində qışlayır. Dişi bağacıqlar yumurtasını bitkinin gövdəsi daxilinə qoyur. Azərbaycan şəraitində bəzi illərdə yonca bağacığının yetkin mərhələdə qışlamasına da təsadüf edilir. Yazda temperaturun yüksəlməsilə (19oC) əlaqədar olaraq yumurtada rüşeym inkişaf etməyə başlayır və bir müddət keçdikdən sonra ondan sürfə çıxır. Bu sürfələr qidalandıqdan 25-30 gün sonra yetkin hala çatır. Bir qədər sonra yetkin bağacıqlar yumurta qoymağa başlayır ki, bunlardan da ikinci nəslin sürfələri çıxır. Sürfələr və yetkin fərdlər yoncanın gövdəsinin. Yarpaqlarınıın, qönçələrinin və çiçəklərinin şirəsini sorur. Nəticədə onun qönçə və çiçəkləri tökülür və gövdələrinin ucları isə quruyur. Belə zədələnmələr yonca əkinləri üçün daha qorxuludur. Bağacıqlar yumurtalarını bitkinin cavan gövdələrinə, əsas etibarilə onların aşağı hissəsinə qoyur. Dişilər yumurta qoymazdan əvvəl gövdələrdə xortumları vasitəsilə deşiklər açır və yumurtasını həmin deşiklərin daxilinə qoyur. Bağacıqlar hər gövdəyə 20-yə qədər yumurta yerləşdirir. Bir dişi bağacıq yaşadığı müddətdə 40-a qədər yumurta qoya bilir. Azərbaycan şəraitində yonca bağacığının 4-5 nəsil verdiyi ehtimal olunur. [2]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Yonca bağacığı Qərbi Avropa, Şimali Afrika, Ön Asiya, Əfqanıstan, Pakistan, Monqolustan, Çin, Yaponiya, Şimali Amerika, Uzaq Şərq, Qazaxıstan, Orta Asiya ölkələrində,[3] Azərbaycanda isə yonca bitkisi əkilən bütün rayonlarda geniş yayılıb.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • S.R.Məmmədova, B.B.Xəlilov. Kənd təsərrüfatı entomologiyası, 1986, səh 196

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. S.R.Məmmədova, B.B.Xəlilov. Kənd təsərrüfatı entomologiyası, 1986, səh 196
  2. S.R.Məmmədova, B.B.Xəlilov. Kənd təsərrüfatı entomologiyası, 1986, səh 196
  3. Adelphocoris lineolatus Goeze. - Люцерновый клоп.