Zərifə Budaqova

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Zərifə Budaqova
Zərifə Budaqova.jpg
Doğum tarixi 28 aprel 1929(1929-04-28)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 7 noyabr 1989(1989-11-07) (60 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Milliyyəti azərbaycanlı
Elm sahəsi Türk dilləri
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri doktoru (1963)
Elmi adı professor (1968)
İş yeri AMEA Nəsimi adı­na Dilçilik İns­ti­tu­tu
Təhsili Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti
Tanınır dilçi alim

Zərifə İsmayıl qızı Budaqova (28 aprel 1929(1929-04-28), İrəvan7 noyabr 1989(1989-11-07), Bakı) — AMEA­-nın müxbir üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor, azərbaycanlı qadınlar arasında filologiya elmləri nami­zədi və elmlər doktoru elmi adı almış ilk alim və Dilçilik İnstitutunun ilk qadın direk­toru (1988-1989-cu illər).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Zərifə İsmayıl qızı Buda­qo­va 28 aprel 1929-cu ildə İrəvan şəhərində anadan olmuşdur. 1943-cü ildə Ermənistan SSR Peda­qoji Texnikumunda, 1945-ci ildə Ermənistan SSR Dövlət Peda­qoji İnstitununun Azərbaycan dili və ədə­biyyatı fakültəsində təhsil almışdır. 1948-ci il­də tarixi Azərbaycan torpağı olan indiki Er­mə­nistan ərazisindəki azərbaycanlı­ların bö­yük qis­minin deportasiya edil­məsi nəticəsin­də Zərifə Buda­qo­vanın da ailəsi Azər­baycan Res­pub­li­kasının paytaxtı Bakı şəhərinə köçmüş və o, 1948-1949-cu illərdə Azərbay­can Dövlət Pe­daqoji İnstitutunun Azər­baycan dili və ədə­biy­yatı fakül­tə­sində təhsilini davam etdirərək ora­nı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1949-1953-cü illərdə Moskva şə­hə­rin­də keçmiş SSRİ Elm­lər Akademiyası Dil­çilik İns­titutunun Türk dilləri sekto­runun aspiran­tu­ra­­sın­da oxumuş, 1953-cü ildə "Azərbaycan di­lində feilin tərz kateqo­riyası" möv­zus­unda namizədlik dis­ser­tasiyası mü­dafiə etmişdir. 1953-1955-ci illər­də Azərbaycan EA Dil və Ədə­biyyat İns­titutunda (o za­man bu institutlar birgə olmuşlar) böyük elmi işçi vəzi­fə­sində ça­­lışmış, 1955-ci ildən 1989-cu ilədək (öm­rü­nün sonuna qədər) Dil­­­çilik İnstitutunun Müa­sir Azərbaycan dili şöbə­sinə rəhbərlik et­miş­dir. Zərifə Bu­daqova 1963-cü il­də "Azər­bay­can ədə­bi dilin­də sadə cümlə" möv­zu­sunda dok­tor­luq dissertasi­yası müda­fiə etmişdir. 1968-ci il­də «Türk dil­ləri» ixtisası üzrə profes­sor e­l­mi adı qazanmış, 1980-ci ildə AMEAnın müxbir üzvü seçil­miş­dir. Dilçi alim 1984-1988-ci illərdə Azər­­baycan Elmlər Akademi­yası Nəsimi adı­na Dilçilik İns­ti­tu­tunun direktor müavini, 1988-1989-cu illərdə di­­rek­­toru vəzifəsində çalış­mışdır.

Zərifə Budaqova azərbaycanlı qadınlar arasında filologiya elmləri nami­zədi və elmlər doktoru elmi adı almış ilk alim və Dilçilik İnstitutunun ilk qadın direk­toru olmuşdur.

Alim 100-dən artıq elmi əsərin, 8 kitabın müəllifidir. O, bir çox bey­nəlxalq, ümumittifaq və respublika miqyaslı simpozium, konfrans, müşavirə və elmi sessiyalarda iştirak edərək Azərbaycan Elmlər Akademiyasını təmsil etmişdir.

Dilçi alim 20-dən çox elmlər namizədi və elmlər doktoru yetişdir­mişdir.

AMEA-nın müxbir üzvü Zərifə Buda­qova 1989-cu il noyabrın 7-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1989), AMEA-nın akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun direktoru Budaq Budaqovun həyat yoldaşıdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]