Zelandiya (ada)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Zeland adası
dan. Sjælland
Denmark location sjalland.svg
55°30′00″N 11°45′55″E / 55.50000°N 11.76528°E / 55.50000; 11.76528Koordinatlar: 55°30′00″N 11°45′55″E / 55.50000°N 11.76528°E / 55.50000; 11.76528
AkvatoriyaBaltik dənizi
Ölkə Flag of Denmark.svg Danimarka
Sahəsi7.031 km²
Hündür nöqtəsi126 m
Əhali (2009 )2.147.281 nəf.
Əhali sıxlığı305,402 nəf./km²
Zelandiya (ada) (Danimarka)
Zelandiya (ada)
Commons-logo.svg Zeland adası Commonsda

Zelandiya (dan. Sjælland [ˈɕɛˌlænˀ]) — Baltik dənizinin ən iri, Danimarkanın isə QrenlandiyaDisko adalarından sonra üçüncü iri adasıdır.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Hundested.jpg

Ada Kattegat ilə Baltik dənizi arasında yerləşir. İsveçdən Öresund boğazı, Fyun adasından isə Böyük Belt boğazı ilə ayrılır. Onun sahəsi isə 7031 km² təşkiledir.

Sahilləri alçaq və parçalıdır. Sahillərində çoxlu sayda körfəzlər vardır: Sayere-Buqt, Ays-Ford. Ada əhəng daşıgil kimi suxurlardan ibarətdir. Ən hündür nöqtəsi 126 metrdir. Şimal-qərb hissəsi dəniz səviyyəsindən aşağı yerləşir.

Adada çoxlu sayda göl vardır. Onlardan ən irisi Arresö gölüdür. Ən uzun çayı Suso 82 km məsafəyə malikdir. Hələ XX əsrin əvvəllərində ada bütünlüklə fıstıqpalıd meşələrlə örtülü olmuşdur, lakin müasir dövürdə onların sahəsi xeyli azalıb. Zelandiyanın şərqində və yanaşı yerləşən Amager adasında Danimarkanın paytaxtı Kopenhagen şəhəri yerləşir.

Kanalları: Dannesşelod, Esrom, Frederiksverk.

Etimalogiyası[redaktə | əsas redaktə]

Adanın adı danımark dilindən tərçümədə Sæl (Suiti) və land (torpaq) mənasını verir, çünki əvvəl adanın sahilləri suitilərlə zəngin olmuşdur. Müasir dan. Sjællanddəniz torpağı (sjo  — dəniz mənasını verir). Adanın adının müasir yazılışı Sjæl (qəlb) sözü ilə uyğun gəlir, beləcə Zelandiyanı qəlb torpağı adlandırmaq olar.