Çennai

tam. சென்னை, ing. Chennai

Xəritədə yeri

Məlumatlar

Ölkə

Hindistan

Bölgə

Tamilnad

{{{3}}}

1639

{{{3}}}

Madras

Ərazi

181,06 km²

Əhali

4 590 267^[1] nəfər (2009)

Əhali sıxlığı

24 418 nəfər/km²

Poçt indeksi (Mərkəzi PŞ)

600 xxx

İcra başçısı

M.Subramaniam

İnternet saytı

http://www.chennai.tn.nic.in/

""Çennai"", 1966ci ilə qədər Madras tam. சென்னை, ing. Chennai. Hindistanın cənubunda, Tamilnad Ştatının administrativ mərkəzi. Ölkənin dördüncü böyük şəhəri (Mumbay, Dehli və Kəlkütədən sonra), şəhər aqlomerasiyasının ölçülərinə görə isə dünyada 41-ci yerdə durur. Əsası 1639-cu ildə, Koromandel sahilində qoyulub.

Toponimika [redaktə]

Şəhərin köhnə adı olan Madras, Madraspatnam kəndinin tam. மதராசப்பட்டினம, adından, Ost-İndia kompaniyası tərəfindən qoyulub. Daha bir yaşayış məntəqəsi olan Çennapatnam, Madraspatnamdan cənubda yerləşirdi. İki yaşayıç məntəqələri birləşəndən sonra, britaniyalılar şəhərin adını Madras (tam. மதறாச) qoymağa gərar alırlar. 1996-cı ildə Bharata canata parti-nin yönətməsi ilə Hindistanda hakim millətçi partiya üzvləri, Madras sözünün portuqal köklü olduğunu bəyan edərək, şəhərin adını dəyişib Çennai qoyurlar.

Müqəddəs Corc katedralı

Tarix [redaktə]

Çennainin ətrafları I əsrdə Pallava, Çola, Pandya, Vicayanaqar tamil krallıqlarına məxsus olmuşdu. esab edilir ki, müqəddəs apostol Foma b.ə. 52-70-ci illərdə burada missionerlik etmişdir. XVI əsdə buraya yelkən alan portuqallar burada San Tome portu tikmişlər. Sonralar bu bölqə hollandlılara keçmiş. Nəhayət, 1639-cu ildə, britan Ost-İnd kompaniyası Sent Corc (Saint George) fortunun əsasını qoymuşlar. Bu fort sonradan Çennainin özəyini təşkil edir. 1746-cı ildə şəhər Bertrant François de Bourdonnais-nin başçılığı ilə işğal edilmiş, 1749-cu ildə isə Aachen müqaviləsinə əsasən yenidən İngiltərəyə qaytarılmışdır.

Çennai britaniyanın hakimiyyəti altında böyük bir şəhərə və hərbi bazaya çevrilir. XIX əsrdə şəhər dəmiryolu ilə Kəlkütə və Bombeylə birləşir. irinci dünya müharibəsi dövründə şəhər Emden alman kreyseri ilə atlilleriya atəşinə məruz qalır. Hindistan öz suverenliyini qazandıqdan sonra, Çennai Tamilnad ştatının mərkəzinə çevrilir. 1965-1967-ci illərdə Çennaidə hindi dilinin güclə tətbiqinə protest olaraq üsyan təşkil edilmişdi.

1989-cu ildə Çennai, Azad Tamil-İlamın Pələngləri (ATİP) adlı terroristlərin hədəfinə keçmiş, onların şəhər Aeroportunda 1984-cü ildə törətdikləri partlayış nəticəsində Hindistanın Baş Naziri, Raciv Gandi öldürülmüşdü. Şəhər, 2004-cü ildə baş verən sunami nəticəsində ciddi zərər almışdı.

İqlimi [redaktə]

**İqlim cədvəli**^[2]
	Yanvar	Fevral	Mart	Aprel	May	İyun	İyul	Avqust	Sentyabr	Oktyabr	Noyabr	Dekabr	İllik
Orta hesabla Müsbət temperatur (°C)	29,5	31.5	33.8	35.8	38.1	37.3	35.5	34.8	34.2	32.2	29.9	29.0	33.5
Orta hesabla Mənfi temperatur (°C)	20.9	21.8	23.7	26.2	27.6	27.2	26.2	24,5	25.3	24.5	23.0	21.6	24.5
Orta hesabla Yağıntı (mm)	25.0	26.4	28.5	30.7	32.5	32.1	30.6	30.0	29.6	28.2	26.4	25.1	28.8
Orta hesabla Yağışlı gün	30	5	11	19	34	80	108	135	153	296	382	173	1427

Əhali [redaktə]

Bütün Hindistanda kimi, Çennaidə də qeyri-təbii əhali artımı nəzərə çarpır (948 qadının 1000 kişiyə). Savadlılıq 80% (59% orta Hindistan göstəricisi). Şəhər əhalisinin 25% gecəqondularda məskunlaşıb. Əhal əsasən tamillərdən ibarətdir. Tamil dilindən başqa ingils dilidə geniş yayılmışdır.