1905

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İllər: 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908
Əsr: XIX əsrXX əsrXXI əsr


Hadisələr[redaktə]

Dünyada[redaktə]

  • Peterburqda "Qanlı bazar günü". 1905-1907-ci illər I rus burjua-demokratik inqilabının başlanması
  • oktyabr - Ümumrusiya siyasi tətili,
  • 17 oktyabr - Pusiya çarı II Nikolay tərəfindən demokratik azadlıqlar "bəxş olunması" haqqında Manifestin elan edilməsi
  • 20 oktyabr - Qalatasaray idman klubu quruldu.
  • 21 noyabrEynşteyn məşhur E=mc2 düsturunu açıqlamışdır.
  • 9-19 dekabr - Moskva silshlı üsyanı
  • Almaniyada dənizlər haqqında əlavə qanun qəbul edildi.
  • Rusiya çarı II Nikolay Dövlət Dumasına qanunverici hakimiyyətin və liberal azadlığın verilməsi haqqında manifest imzaladı.

Azərbaycanda[redaktə]

  • 6–9 fevral — Rusiyanın Çar hakim dairələrinin yaxından köməyi ilə Bakı şəhərində silahlı erməni dəstələri tərəfindən minlərlə azərbaycanlı qarət edildi və qətlə yetirildi[1].
  • 26 fevral – Qafqaz canişinliyi bərpa edilmişdir.
  • 5 may — Erməni hərbi birləşmələri Naxçıvanda dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğınlara başladılar[1].
  • 24 may — Daşnak silahlı qüvvələri İrəvan şəhərində dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğın törətdilər[1].
  • Azərbaycan milli burjuaziyasi Nazirlər Komitəsinə "Ərz-hallar" adlandırılan sənəd təqdim etmişdir.
  • İyun – Erməni daşnakları Qacar kəndi uğrunda döyüşlərdə darmadağın edilmişdir.
  • İyun- Ə.Ağayev və Ə.Hüseynzadənin redaktorluğu ilə Azərbaycan dilində «Həyat»ın nəşrinə başlandı.
  • 16-21 avqust – Şuşa döyüşlərində erməni quldurları ağır məğlubiyyətə düçar olmuşdur.
  • 15 avqustNijni-Novqorodda Ümumrusiya müsəlmanlarının I qurultayı keçirilmişdir.
  • avqust- daşnaklar Bakıda ikinci böyük qırğın törətdilər.
  • 25 noyabrBakı Fəhlə Deputatları Soveti yaradılmışdır.
  • "Müsəlman cəmiyyəti xeyriyyəsi" və "Müdafiə və müsəlman kübarları və ziyalılarının ittifaqı cəmiyyəti" təşkilatları yaradılmışdır.
  • noyabr- Naxçıvanda ikinci erməni-müsəlman münaqişəsi baş verdi.* Noyabrın 20-dən 29-dək Tiflisdə də erməni-müsəlman qırğını törədildi
  • dekabr- kadetlər (konstitusiyalı demokratlar) partiyasının Bakı şöbəsi yaradıldı..
  • 15 fevral- Bakıda müvəqqəti general-qubernator vəzifəsi təsis edildi.
  • C.Məmmədquluzadə və Ö.F.Nemanzadə Tiflisdə "Qeyrət" mətbəəsini yaratdılar.

Doğumlar[redaktə]

Vəfatlar[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 "Azərbaycan ərazisində erməni quldur və terror birləşmələrinin törətdikləri cinayətlərə dair faktlar" (yaddaş kitabçası), (tərtib edəni: Anar İsgəndərov), Bakı, 2011. səh.6