1905

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İllər: 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908
Əsr: XIX əsrXX əsrXXI əsr


Hadisələr[redaktə]

Dünyada[redaktə]

  • Peterburqda "Qanlı bazar günü". 1905-1907-ci illər I rus burjua-demokratik inqilabının başlanması
  • oktyabr - Ümumrusiya siyasi tətili,
  • 17 oktyabr - Pusiya çarı II Nikolay tərəfindən demokratik azadlıqlar "bəxş olunması" haqqında Manifestin elan edilməsi
  • 20 oktyabr - Qalatasaray idman klubunun yaradılması.
  • 21 noyabrEynşteyn tərəfindən məşhur E=mc2 düsturunun açıqlanması.
  • 9-19 dekabr - Moskva silshlı üsyanı
  • Almaniyada dənizlər haqqında əlavə qanun qəbul edilməsi.
  • Rusiya çarı II Nikolay tərəfindən Dövlət Dumasına qanunverici hakimiyyətin və liberal azadlığın verilməsi haqqında manifestin imzalanması.
  • Çində "Birləşmiş İttifaq" təşkilatının yaradılması.

Azərbaycanda[redaktə]

  • 6–9 fevral — Rusiyanın Çar hakim dairələrinin yaxından köməyi ilə Bakı şəhərində silahlı erməni dəstələri tərəfindən minlərlə azərbaycanlının qarət edilməsi və qətlə yetirilməsi[1].
  • 26 fevral – Qafqaz canişinliyinin bərpa edilməsi.
  • 22 aprel - Azərbaycanın mətbuat və ictimai-siyasi tarixində mühüm rol oynamış «Həyat» qəzetinin nəşrə başlaması.
  • 5 may — Erməni hərbi birləşmələri tərəfindən Naxçıvanda dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğınlara başlanılması[1].
  • 24 may — Daşnak silahlı qüvvələri tərəfindən İrəvan şəhərində dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğın törədilməsi [1].
  • Azərbaycan milli burjuaziyasi tərəfindən Rusiya Nazirlər Komitəsinə "Ərz-hallar" adlandırılan sənəd təqdim edilməsi.
  • İyun – Erməni daşnakların;n Qacar kəndi uğrunda döyüşlərdə darmadağın edilməsi.
  • İyun- Ə.Ağayev və Ə.Hüseynzadənin redaktorluğu ilə Azərbaycan dilində "Həyat" qəzetinin nəşrə başlaması.
  • 16-21 avqust – Şuşa döyüşlərində erməni quldurlarının ağır məğlubiyyətə düçar olması.
  • 15 avqustNijni-Novqorodda Ümumrusiya müsəlmanlarının I qurultayının keçirilməsi.
  • avqust- daşnaklar tərəfindən Bakıda ikinci böyük qırğın törədilməsi.
  • 25 noyabrBakı Fəhlə Deputatları Sovetinin yaradılması.
  • "Müsəlman cəmiyyəti xeyriyyəsi" və "Müdafiə və müsəlman kübarları və ziyalılarının ittifaqı cəmiyyəti" təşkilatlarının yaradılması.
  • noyabr- Naxçıvanda ikinci erməni-müsəlman münaqişəsinin baş verməsi.
  • Noyabrın 20-dən 29-dək Tiflisdə də erməni-müsəlman qırğınının törədilməsi
  • dekabr- kadetlər (konstitusiyalı demokratlar) partiyasının Bakı şöbəsinin yaradılması.
  • 15 fevral- Bakıda müvəqqəti general-qubernator vəzifəsinin təsis edilməsi.
  • C.Məmmədquluzadə və Ö.F.Nemanzadə tərəfindənTiflisdə "Qeyrət" mətbəəsininin yaradılması.

Doğumlar[redaktə]

Vəfatlar[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 "Azərbaycan ərazisində erməni quldur və terror birləşmələrinin törətdikləri cinayətlərə dair faktlar" (yaddaş kitabçası), (tərtib edəni: Anar İsgəndərov), Bakı, 2011. səh.6