Cabbar bəy Vəlibəyov
| Cabbar bəy Vəlibəyov | |
 |
|
| Doğum tarixi: | 1893-cü il |
|---|---|
| Doğum yeri: | Baharlı, Ağdam, Azərbaycan |
| Vəfatı: | 19 noyabr 1941-ci il |
| Vəfat yeri: | Rusiya, Sibir |
Cabbar bəy Vəlibəyov (Baharlı) — Azərbaycanda, Ağdamın Baharlı kəndində yeni tipli məktəbin əsasını qoymuş pedaqoq. Qarabağın tanınmış bəyi, ziyalı. Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın vəziri Mirzə Vəli Baharlının kötücəsi.
[redaktə] Həyatı
Baharlı tayfasının görkəmli nümayəndəsi Cabbar bəy İsmayıl bəy oğlu Vəlibəyov 1893-cü ildə Ağdamın Baharlı kəndində anadan olmuşdur.
Qarabağın tanınmış bəylərindən olan şair Mirzə İsmayıl Baharlının oğlu Adıgözəl bəyin Balaca bəy, İsmayıl bəy, Salatın xanım, Səlbi xanım adında övladları olmuşdur. Cabbar bəy İsmayıl bəyin oğlu, Adıgözəl bəyin nəvəsidir. Adıgözəl bəy Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın vəziri Mirzə Vəli Baharlının nəvəsidir. Mirzə Vəli Baharlı isə Pənahəli xanın yaxın adamı olan Bayram bəyin oğludur.
Cabbar bəy ilk təhsilini ruhani məktəbində almış, ərəb, fars dillərini, şəriət elmlərini öyrənmişdir. Sonralar zəmanəsinin açıq fikirli adamı olan dayısı Məşədi Məhəmməd Qasım oğlunun təklifi ilə Şuşaya gedib, orada dörd illik realni məktəbini bitirmişdir.
Baharlı kəndində böyük torpaq sahibi olan Cabbar bəy Vəlibəyov 1913-cü ildə təhsilini başa vurub doğma kəndinə qayıtmış, öz evində məktəb açaraq, müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. Dərs dediyi şagirdlərə ərəb və rus dilləri, tarix, riyaziyyat, Azərbaycan ədəbiyyatı haqqında ümumi məlumat vermişdir. Ehtiyacda olan yoxsulların dərsə marağını artırmaq məqsədilə onları məktəb ləvazimatı ilə təmin etmişdir. Bununla da o, Baharlı kəndində yeni tipli məktəbin əsasını qoymuşdur. Cabbar bəy Vəlibəyovun gözəl əl qabiliyyəti olmuşdur.
Azərbaycan müstəqilliyini itirib, sovet imperiyasına birləşdirildikdən sonra kollektivləşmə adı altında Cabbar bəy Vəlibəyovun torpaqları, mal-qarası müsadirə olunmuşdur.
Həyatı boyu müəllimlik peşəsinə üstünlük verən Cabbar bəy Vəlibəyov pedaqoji fəaliyyətini Ağdamın Baharlı, Qiyaslı, Güllücə və b. kəndlərində davam etdirmişdir.
12 oktyabr 1937-ci ildə Cabbar bəy Vəlibəyovun evində axtarış aparılarkən zəngin kitabxanası müsadirə olunmuş, özü isə 19 oktyabr 1937-ci ildə xalq düşməni kimi həbsə alınaraq Sibirə sürgün edilmişdir. Cabbar bəy 19 noyabr 1941-ci ildə Sibirdə vəfat etmişdir.
Cabbar bəy Vəlibəyov 1937-ci ildə siyasi repressiyanın qurbanı olsa da, onun şagirdləri müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərmişlər.
Cabbar bəy Vəlibəyov 29 noyabr 1957-ci ildə bəraət almışdır.
Hazırda doğulub boya-başa çatdığı I Baharlı kənd məktəbi Cabbar bəy Vəlibəyovun adını daşıyır. Anadan olmasının 100, yaratdığı məktəbin 80 illiyi münasibətilə onun həyat və pedaqoji fəaliyyəti ilə bağlı mətbuat orqanlarında məqalələr verilmiş, yerli və respublika radiosunda verilişlər səslənmişdir.
Orxan Məmmədovun "Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri" (Sabah, 2001) kitabında Cabbar bəy Vəlibəyovun həyat və pedaqoji fəaliyyəti haqqında geniş məlumat verilmiş, anadan olmasının 110, yaratdığı məktəbin 90 illiyi münasibətilə "Azərbaycan müəllimi" qəzetində (26.06-3.07.2003) məqalə dərc olunmuşdur.
AMEA-nın müxbir üzvü, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Zakir Məmmədov Cabbar bəy Vəlibəyovun oğludur.
[redaktə] Mənbə
- Orxan Məmmədov (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, Sabah, 2001
