Don Kixot

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Disambig.svg Bu məqalə Don Kixot haqqındadır. Digər mənalar üçün Don Kixot (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.
Don Kixot
isp. El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha'
Müəllif: Migel de Servantes
Orijinalın dili: ispan dili
Orijinal nəşr olunub: 1605 (birinci kitab)
1615 (ikinci kitab)
Növ: roman
Don Kixot Rosinantın belində (Onore Domye, 1868)

Don Kixot (isp. Don Quijote, Don Quixote) — ispan yazıçısı Migel de Servantesin yazdığı "Ağıllı zadəgan Don Kixot" (El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha) romanının baş qəhrəmanı.

Servantesin bu romanı demək olar ki, bütün Avropa dillərinə tərcümə olunmuşdur və dünya ədəbiyyatında ən populyar kitablardan sayılır. Don Kixot surəti isə insan təbiətinin tipik göstəricisi kimi götürülürək psixoloji kateqoriya kimi başa düşülür. Fəlsəfədə "donkixotluq" kimi anlayış yaranmış və bununla bağlı çoxlu sayda kitablar yazılmışdır.

Romanın birinci hissəsi 1605, ikinci hissəsi isə 1615-ci ildə çap olunmuşdur. Hər iki hissə ispan dilində yazılmışdır.

Servantesin bir çox həmkarları və davamçıları Don Kixotun səyahətini təsvir edən, onun romanına oxşayan əsərlər yaratmağa çalışmışlar. Sonrakı əsrlərdə yazıçılar bu mövzuya yenidən dönərək Don Kixot mövzusunu yeni aspektdən təsvir etmişlər.

Məzmunu[redaktə]

Don Kixot ispan yazıçısı Migel de Servantesin (1547-1616) dünya ədəbiyyatının ən məşhur nümunələrindən biri sayılan "Ağıllı zadəgan Don Kixot" əsərinin baş qəhrəmanıdır.

Əsərin qəhrəmanı zadəgan Alonso Kixano İspaniyanın kiçik bir şəhərində yaşayır. O, cəngavərlər haqqında romanları oxumağı xoşlayır. Elə bu romanlardan ilhamlanaraq özünü cəngavər hesab edir.

Alonso Kixano dünyanı səyahət etmək, macəra axtarmaq və igidlik göstərmək qərarına gəlir. Özünə Don Kixot adını seçir, ulu babalarından yadigar qalan yaraq-əsləhəni taxır, Rosinant adlı qoca və arıq atına minir və ilk səfərinə yollanır. Sanço Pansa adlı kəndlini isə özünə köməkçi götürür.

Romanın birinci hissəsində qəhrəman iki sərgüzəştini həyata keçirir: karvansarayın qapısını qəsrlə səhv salır və yel dəyirmanına hücum edir.

Don Kixotun hərəkətləri çox zaman əks nəticə verir. Yaxşılıq etməyə çalışsa da, ətrafındakılara yalnız zərər verir. Məsələn, Don Kixot çoban Andresi ağasının zülmündən qurtarmaq istəyir. Amma o getdikdən sonra ağası hirslənib Andresi yarımcan olanadək döyür.

Ədaləti bərpa etməyə çalışan Don Kixot məhbusları azadlığa buraxır. Məhbuslar isə onu daş-qalaq edirlər. Don Kixotla tanış olan hər kəs onu dəli hesab edir. Dostları onu müalicə etmək üçün öz evinə qaytarmağa çalışır.

Cəngavərin özü isə hesab edirdi ki, ona üz verən bütün bədbəxtliklər, insanların onu anlamaması yalnız igid adamlara qismət olan bir sınaqdır. Don Kixotun arzuları gülüş hədəfi olur. Hətta Sanço Pansa belə onu aldatmağa məcbur olur. Roman Don Kixotun xülyalarından ayrılması ilə başa çatır. O, məyusluqla cəngavərlikdən əl çəkir və öz adi həyatına qayıdır.

Don Kixot Kimdir?

Artıq dörd əsrdir ki, bəşəriyyət bu sual ətrafında düşünür: Don Kixot müdrik insandır yoxsa ağılsız? Amerikalı yazıçı Folkner müsahibələrinin birində deyir: “Bu, əbədiyaşar, qəmli və komik obrazdır. Don Kixot köməyə ehtiyacı olmayan insanlara yardım etməyə çalışaraq gülünc vəziyyətə düşür. Yardım sevərlik insan qəlbinin ən gözəl xüsusiyyətidir. Ümid edirəm ki, bu xüsusiyyət hər zaman insan qəlbində yaşayacaqdır”.

Don Kixot obrazı incəsənətin müxtəlif sahələrində təcəssüm etdirilib. Servantesin qəhrəmanı bədii filmlərdə, heykəltəraşlıq nümunələrində, rəsmlərdə və musiqi əsərlərində öz əksini tapıb. Azərbaycanın dahi bəstəkarı Qara Qarayev 1960-cı ildə “Don Kixot” simfonik qravürünü bəstələyib.


Xarici keçidlər[redaktə]

VikiAnbarda Don Kixot ilə əlaqəli mediafayllar var.