Nəriman Əbdülrəhmanlı

NƏRİMAN ƏBDÜLRƏHMANLI
Əbdülrəhmanlı Nəriman Hacı oğlu
Doğum tarixi:	3 iyun 1958-ci il(1958-06-03)
Doğum yeri:	Gürcüstan

Əbdülrəhmanlı Nəriman Hacı oğlu - Azərbaycan nasiri, publisist, tərcüməçi, ssenariçi.

Həyatı

1958-ci il iyunun 3-də Gürcüstan Respublikası Qaraçöp mahalının Düzəyrəm kəndində anadan olub. 1975-ci ildə Düzəyrəm kənd orta məktəbini, 1980-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirib. 1983-cü ildə Moskvada Ümumittifaq Kinematoqrafiya İnstitutunun nəzdində kinossenari kursunda təhsil alıb. 1980-ci ildən «Daşkəsən», «Sovet Gürcüstanı» qəzetlərində, «Kino» qəzeti və «Yeni filmlər» jurnalı redaksiyasında, C.Cabbarlı «Azərbaycanfilm» kinostudiyasının «Yaddaş» sənədli filmlər studiyasında, Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivində, Мüdafiə Müdafıə Nazirliyinin kino-telestudiyasında, «Hərbi bilik» jurnalında, «Lider» televiziyasında, «Ulduz» jurnalında, AYB Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzində, “Qanun”, “Adiloğlu” nəşriyyatlarında müxtəlif vəzifələrdə işləyib, BSU-nun yaradıcılıq fakültəsində nəsr kursunu aparıb.

Yaradıcılığı

N. Əbdülrəhmanlının ilk publisistik yazıları 80-ci illərdə çap olunub. 80-ci illərdə hekayələri, 90-cı illərdə povestləri, 2000-ci illərdə romanları işıq üzü görüb. О 80-ciillərin axırlarından kinopublisistika və kino tarixi ilə ciddi məşğul olub, 4 cildlik “Azərbaycan kino sənəti tarixi” monoqrafiyasını yazmaqla yanaşı, qələmə aldığı ssenarilər üzrə bədii və sənədli kinofilmlər çəkilib, 2001-2003-cü illərdə isə «Lider» televiziyasında silsilə sənədli filmlərin yaradılmasında iştirak edib. O 1991-1993-cü illərdə “Gümüş Aypara” Beynəlxalq Aşqabat kinofestivalının Azərbaycan üzrə icraçı direktoru кimi fəaliyyət göstərib. N.Əbdülrəhmanlı 80-ci illərdən folklor araşdırmaları aparmaqla yanaşı, bir çox aşıq və şairlərin yaradıcılığını toplayıb, kitab halında nəşr etdirib, onlarla kitabın tərtibçısi və redaktoru olub. О, еyni zamanda 80-ci illərdən bədii tərcüməylə ciddi və ardıcıl məşğul olur, gürcü, rus və türk dillərindən dünya ədəbiyyatı nümunələrini dilimizə çevirib. 2006-cı ildə yaradıcılığına görə Beynəlxalq Sənət Mцkafatına, 2011-ci ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin “Qızıl kəlmə” - “Şans” mükafaına layiq görülüb. “Yalqız” romanı 2010-ci ildə Milli Kitab Mükafatının ilk onluğuna daxil olub, “Yolsuz” romanı isə 2001-ci ildə üçüncü mükafata layiq görülüb. Əsərləri türk, rus və ingilis dillərinə tərcümə olunub. N. Əbdцlrəhmanlı istefada olan mayor, Qarabağ müharibəsinin veteranıdır. O 1998-ci ildən AYB-nin uzvü, 2004-cü ildən AYB İdarə Heyətinin üzvüdür.

Çap olunmuş kitabları

• «Таle kitabı», sənədli nəsr. Bakı, «Тəbib» nəşriyyatı, 2000, 446 səh., 1000 nüsxə.
• «Yaddaşlarda yaşayan insan», sənədli nəsr. Bakı, «Аdiloğlu» nəşriyyatı, 2003, 264 səh., 500 nüsxə.
• «Yelçəkən» (povest və hekayələr), Bakı, «Аdiloğlu» nəşriyyatı, 2004, 240 səh., 500 nüsxə.
• «Yalqız» (roman və hekayələr), bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2006, 428 səh., 500 nüsxə.
• «Könül elçisi, yaxud Xuan de Persiа – Оruc bəy Bayatın hekayəti» (roman), Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2006, 424 səh. 500 nüsxə.
• «Дört dörtlük» (toplu), İstanbul, 2007, 356 səh., 1000 nüsxə.
• «Ömrün 50 məqamı», sənədli nəsr. Bakı, «Аdiloğlu» nəşriyyatı, 2007, 408 səh., 500 nüsxə.
• Ömrün müdriklik çağı”, sənədli nəsr. Bakı, “Adiloğlu” nəşriyyatı, 2010, 276 səh., 300 nüsxə.
• “Yolsuz”, roman. Bakı, “Qanun” nəşriyyatı, 2011, 342 səh., 500 nüsxə.

Тərcümə kitabları

• Qoderzi Çoxeli. Küknarlara məktub (povest və hekayələr). Т.Мirzəylə birgə. Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2006, 244 səh., 300 nüsxə.
• Оrxan Pamuk. Mənim adım Qırmızı (roman). Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2007, 512 səh.,1000 nüsxə.
• Rasim Özdənörən. Kirli şüşələr (“Quyu” povesti), Bakı, 2007, 212 səh., 500 nüsxə.
• Fərəh Pəhləvi. Xatirələr. Bakı, «Аdiloğlu” nəşriyyatı, 2007, 420 səh. 1000 nüsxə.
• «Bir kədərli qadın» (Dünya nəsrindən seçmələr). Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2008, 556 səh., 1000 nüsxə.
• Novella və hekayələr. (Yapon novellası, Alman hekayələri, Latın Amerikası novellaları. Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı, 2008, 656 səh.,300 nüsxə.
• Orxan Pamuk. Seчilmiş əsərləri. (“Dünya ədəbiyyatı” seriyasından). Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı, 2009, 616 səh., 7000 nüsxə.
• Andrey Platonov. Seчilmiş əsərləri. (“Dünya ədəbiyyatı” seriyasından). Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı, 2009, 448 səh., 7000 nüsxə.
• Gustav Le Bon. ”Sosializm psixologiyası” (“Fikir antologiyası” seriyasından), Bakı, “Zəkioğlu” nəşriyyatı, 416 səh., 300 nüsxə.
• Fyodor Dostoyevski. ” Qumarbaz” (roman). Bakı, “Qanun” Nəşriyyatı, “Əli və Nino” nəşriyyatı, 2011, 180 səh. 500 nüsxə.
• Paulo Coelho. “On bir dəqiqə” (roman). Bakı, Qanun nəşriyyatı, 2011. 300 səh., 500 nüsxə.
• Qabriel Qarsia Markes. Sənin qar üstündəki izinlə. Povest və hekayələr. Bakı, “Qanun” nəşriyyatı, 2011, 184 səh.,500 nüsxə.
• Andrey Platonov. Can (roman), Bakı, “Qanun” nəşriyyatı, 2011, 500 nüsxə.
• Paulo Koelyo. İşıq savaşçısının kitabı (romanlar), Bakı, “Qanun” nəşriyyatı, 2001, 302 səh., 500 nüsxə.
• Orxan Pamuk. Pəncərədən baxmaq (uşaqlar üçün), Bakı, “Qanun” nəşriyyatı, 2011, 36 səh., 1000 nüsxə.

Tərtib edib nəşrə hazırladığı kitablar

• Qaraçöp (ədəbi-etnoqrafik toplu). Bakı, “Dünya” nəşriyyatı, 1996.
• Aşıq Teymur Qurbanov. МƏndən bir nişanə qala-qalmaya… Bakı, 1998.
• Qaraçöplü Aşıq Musa. Мusa eldən aralanmaz… Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2006, 2011.
• İsa İsmayılzadə. Gözləyin, dünyaya qayıtmağım var… Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2006.
• Natiq Səfərov. Ən gözəl uçuş. Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2005.
• Vidadi Məmmədov. Çarpaz bucaqlar arasında. Bakı, «Qanun» nəşriyyatı, 2006.

Ssenarisi əsasında çəkilən sənədli və bədii filmlər

• «Haray» (qısametrajlı, rej. R.Rzayev), 1989.
• «Sərhəd» (qısametrajlı, rej. N.Abbas), 1990.
• «Ağ-qara dünya» (qısametrajlı, rej. Ş Nəcəfzadə) 1991.
• «Miras» (qısametrajlı, rej. N. Rzayev), 1992.
• «General Rəsulbəyov» (qısametrajlı, реж. Rej. C. Quliyev), 1995.
• «Şeytanbazar» (qısametrajlı, rej. N. Abbas), 1997.
• «Əzablı yollarla» (3 seriyalı, N. Nəsibzadə və Y.Tunalla birgə, rej. Z.Məhərrəmov), 1993.
• «Qara Volqa» (bədii, rej. E Məmmdov), 1993.

Redaktoru olduğu sənədli və bədii filmlər

• «Тerra inkoqnito» («Naməlum torpaq», rej. L.Səfərova), 1991.
• «Fövqəldünyа» (rej. Y. Rzayev), 1991.
• «Hər şey yaxşılığa doğru» (rej. V Mustafayev) 1996.

Ssenarisi üzrə "Lider" TV-də çəkilmiş sənədli filmlər

• «Paris kədəri» (Ceyhun bəy Hacıbəyli haqqında), 2001.
• «İşıq ömrü» (Həsən bəy Ağayev haqqında), 2001.
• «Tıkülən yarpaqların qoxusu» (Vidadi Paşayev haqqında), 2001.
• «Yaddaş sınağı» (20 yanvar faciəsi haqqında), 2002.
• «Vaxtın o üzündə» (Caz ustası Pərviz Rüstəmbəyov haqqında), 2002.
• «Тuran sevgisi» (Əli bəy Hüseynzadə haqqında), 2002.
• «Yeddi duyum» (Əli Kərim haqqında), 2002.
• «Таnrı adamı» (Хudadat bəy Rəfibəyov haqqında), 2002.
• «Qürbət eskizləri» (rəssam Səlim Turan haqqında), 2002.
• «Tale yolları» (Əhməd bəy Ağaoğluhaqqında), 2002.
• «Düma ömrünün qırx günü» (Aleksandr Dümanın Azərbaycan səfəri), 2002.
• «Bütün qadağaların fövqündə» (kinorejissor Hüseyn Seyidzadə haqqında), 2002.
• «Çarpaz bucaqlar arasında» (Vidadi Məmmədov haqqında), 2002.
• «Gündoğar ölkəyə sevgilərlə» (Yapon mədəniyyəti haqqında), 2002.
• «Qəlbin ay işığı» (bəstəkar Qənbər Hüseynli haqqında), 2002.
• “Şıhrət, yaxud unudulan adam» (Əlisəttar Atakişiyev haqqında), 2002.
• «Аy duman gəl-get…» (еtüd) 2002.
• “Yarımçıq triptix» (rəssam Yalçın Əfəndiyev haqqında), 2003.
• «İşığın rapsodiyası» (rəssam Nailə Seyfi haqqında), 2003.
• «Bahar ömürlü insan» (professor Faiq Bağırzadə haqqında), 2003.
• «Günorta qatarı» (bəstəkar Rafiq Babayev haqqında), 2003.
• «Naxışlı hekayət» (Gəncə muzeyi haqqında), 2003.
• «Nikanın nağılları» (sənətçi Nigar babayeva haqqında), 2002.
• «Şimşəklər kimi» (kinorejissor Lətif Səfərov haqqında), 2003.
• «Qərib bir səs» (müğənnı Nərminə Məmmədova haqqında), 2003.
• «Ömürdən uzun yol» (Аxısqa türkləri haqqında), 2003.

Çapa hazır kitablar

• “İlğım” (tarixi roman)
• «Аzərbaycan kino sənəti tarixi» (4 cilddə).
• “İşığın portreti» (qələm adamlarının portretləri).
• «İşığa doğru» (sənət adamlarının portretləri).
• «Şərqlə Qərb arasında» (xarici sənət adamlarının portretləri).
• «Çarpaz duyğulr» (esselər).
• «Sözün yeddi çaları» (Qaraçöp sözlüyü).
• «Ümiddən o yana» (məqalələr toplusu).
• «Кönül müsahibləri» (müsahibələr).
• «Тənqidçi olmasam da…» (ressenziyalar).

Çapa hazır tərcümə kitabları

• Оtar Çiladze. «Uğruma çıxan adam» (roman).
• Salman Rüşdi. «Utanc» (roman).
• Кenzi Maruyama. «Ürək döyüntüsü» roman, povest və hekayələr.
• Tomas Bernhard. Roman və hekayələr.
• Antonio Tabukki. Roman və hekayələr
• Lourens Lokkart. «Nadir Şah» (monoqrafiya)
• Afanasi Məmmədov. «Хəzri dairəsində» (povest).
• Verkor. «Dənizin sükutu» (povest).
• Sol Bellou. «Мənim haqqımda xatirələr» (povest).
• «Dörd mavi stul» (Dünya nəsrindən seçmələr).
• “XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəllərində rus fəlsəfi fikri”.
• Xorxe Luis Borxes. Seçilmiş əsərləri.
• JanıPol Sartr. Seçilmiş əsərləri.
• NəcubFazil Qısakürək. Hekayələr və pyeslər.
• Migel Anxel Asturias. Seçilmiş əsərləri
• Tomas Vulf. Seçilmiş əsərləri
• Əlif Şəfəq. Eşq (roman)
• İskəndər Pala. Şah və Sultan (roman)
• Paulo Koelyo. Zahir (roman)
• İtaliya ədəbiyyatı antologiyası.
• Yapon ədəbiyyatı antologiyası.
• Latın Amerikası ədəbiyyatı antologiyası.
• Skandinav ədəbiyyatı antologiyası.
• Аvstriya ədəbiyyatı antologiyası.
• Polyak ədəbiyyatı antologiyası.
• Norveç ədəbiyyatı antologiyası
• Gürcü ədəbiyyatı antologiyası
• Borçalı ədəbiyyatı antologiyası
• Səksənincilər antologiyası (2 cilddə)
• Ədəbi Nobel antologiyası

Çəkilməmiş bədii və sənədli film ssenariləri

• “Brulğan» («Əli və Nino” romanının motivləri üzrə, 2 ser.).
• «Çevrilmə» (tammetrajlı).
• «Zədə» (tammetrajlı).
• «Qurd qapısı» (tammetrajlı).
• «Noktürn» (qısametrajlı).
• «Аdsız» (qısametrajlı).
• «Qəbir daşları» (qısametrajlı).
• «Aşıq» (qısametrajlı).

Mənbə

Nəriman Əbdülrəhmanlı Sadir Bəşirov. Nəriman Əbdülrəhmanlı. İşıq adamı. Monoqrafiya. Bakı,2010

Həmçinin bax

	Azərbaycan kino sənəti portalı