Nelson Mandela

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Nelson Mandela
kosa. Nelson Rolihlahla Mandela
Nelson Mandela
Bayraq
Cənubi Afrika Respublikasının 8-ci prezidenti
Bayraq
10 mart 1994 — 14 iyun 1999
Vitse-prezident: Frederik De Klerk
Tabo Mbeki
Sələfi: Frederik De Klerk
Xələfi: Tabo Mbeki
Tərəfsiz Dövlətlər Hərəkatın 18-ci Baş Katibi
3 sentyabr 1998 — 14 iyun 1999
Sələfi: Andres Aranqo
Xələfi: Tabo Mbeki
Afrika Milli Konqresın 10-cu Prezidentı
5 iyul 1991 — 17 dekabr 1997
Sələfi: Oliver Tambo
Xələfi: Tabo Mbeki
 
Partiya: Afrika Milli Konqresı
Təvəllüdü: 18 iyul 1918(1918-07-18)
Flag of South Africa 1928-1994.svg Cənubi Afrika Birliyi, Transkey, Umtatada
Vəfatı: 5 dekabr 2013 (95 yaşında)
Flag of South Africa.svg Cənubi Afrika Respublikası, Yohannesburq
Həyat yoldaşı: 1. Evelin
2. Vinni
3. Qrasa
Uşaqları: 2 oğlan və 3 qızı
 
İmzası: İmzası

Nelson Holilala Mandela (kosa. Nelson Rolihlahla Mandela; d. 18 iyul 1918 Umtatada, Transkey - 05 12 2013) — Cənubi Afrika Respublikasının ilk qaradərili prezidenti (1994-1999). Aparteid əleyhinə apardığı mübarizəyə görə 27 il həbsxanada yatmışdır (1963-1990). 1993-cü il Nobel Sülh mükafatı laureatı.

Həyatı[redaktə]

Mandela 1918-ci ildə CAR-ın Umtatı əyalətində anadan olub[1]. Mandela orta məktəb təhsilindən sonra Fort Hare Universitetinə qəbul olmuş, burada siyasi cərəyanlara qoşulmuşdur. Forta‑Herdə kollecdə oxuyub, 1940-cı ildə tələbə tətilində iştirak etdiyinə görə oradan qovulub. Bundan sonra Yohannesburqda mədən qarovulçusu olub, hüquq məntəqəsində çalışıb.

1943-cü ildə Mandela Vitvatersrand Universitetinə daxil olub, 1948-ci ilə qədər oxusa da, hüquqşünas diplomu ala bilməyib, daha sonra London Universitetində oxuyub, amma oranı da bitirməyə müvəffəq olmayıb. Bakalavr dərəcəsini Mandela yalnız 1989-cu ildə – həbsinin son aylarında alıb. Həbsdə yata-yata o, Cənubi Afrika Universitetində qiyabi oxuyub.

1944-cü ildə Mandela Afrika Milli Konqresinin Gənclər Liqasına daxil olub və tezliklə onun liderlərindən birinə çevrilib. 1950‑ci illərdə aparteidə qarşı ən fəal mübarizlərdən biri olub, dəfələrlə həbs edilib. Mandela 1956-cı ildə dövlətə xəyanətdə ittiham olunub, 1961-ci ildə bəraət alıb.

1960-cı ildən Afrika Milli Konqresinə liderlik edən Mandela 1964-cü ildə ömürlük həbs cəzasına məhkum olunub.

1990-cı ildə həbsdən buraxılıb və yenidən Afrika Milli Konqresinin lideri seçilib. 1993-cü ildə o, CAR prezidenti Frederik de Klerklə birgə aparteidlə mübarizədə xidmətlərinə görə Nobel sülh mükafatı alıb.

1994-cü ildə CAR prezidenti seçilib. Səlahiyyət müddəti bitəndə – 1999-cu ildə siyasətdən çəkilib.

2013-cü il iyunun 27-də onu süni nəfəs aparatına qoşublar.

2013-сü il dekabrın 5-də 95 yaşında Yohannesburqda vəfat etmişdir.

Sitatlar[redaktə]

Ən kasıb ölkədən tutmuş ən zəngin millətə qədər, istənilən cəmiyyətin irəli getməsi və inkişafı üçün açar- təhsildir. Təhsil şəxsiyyətin inkişafı üçün müthiş alətdir. Məhs təhsil sayəsində bir kəndlinin qızı həkim, şaxtyorun oğlu- şaxta direktoru və bir fəhlənin övladı isə böyük millətin prezidenti ola bilər.

• Dünyanı dəyişdirmək üçün istifadə edə biləcəyiniz ən güclü silah təhsildir.

• Biz vaxtdan müdrik istifadə etməliyik. Düzgün işə hər dəqiqə başlamaq olar.

• Bir çox işlər yalnız görülənə qədər qeyri- mümkün görünür.

• Hər birimiz özümüzə sual verməliyik: stabil dünya uğrunda, mənim ölkəm və mənim şəhərimdə firavanlıq uğrunda məndən asılı olan hər şeyi etmişəmmi?

• Mən həbsxanada keçirdiyim 27 ilə minnətdaram, çünki bu mənə fikirlərimi cəmləşdirməyə fürsət verdi. Azadlığa çıxandan bəri, mən bu fürsəti itirmişəm.

• Mən tam dərk etmişəm ki, cəsurluq- qorxunun olmaması deyil, ona qalib gəlməkdir. Cəsur insan qorxusuz deyil, qorxuyla mübarizə aparandır.

• Afrika musiqisinin son dərəcə gözəlliyi ondan ibarətdir ki, ən kədərli mövzuda olsa belə, yenə də şən səslənir. Sən kasıb ola bilərsən, kardon qutudan tikilmiş evdə yaşaya bilərsən, işini itirə bilərsən, lakin musiqi həmişə sənə ümid verəcək.

• Cəmiyyəti dəyişmək elə də çətin deyil. Ən çətini özünü dəyişməkdir.

• Heç kim doğulanda başqasına dərisinin rənginə, irqinə və ya dininə görə nifrət hissi ilə doğulmur. İnsanlar nifrət etməyi sonra öyrənirlər. Əgər onlar nifrət etməyi öyrənə bilirlərsə, onları sevməyi öyrətmək lazımdır, çünki sevgi insanın ürəyinə daha yaxındır.

• İnsanla onun başa düşdüyü dildə danışanda onun başı ilə danışırsan. Əgər onun dogma dilində danışırsansa, onun ürəyi ilə danışırsan.

• İncimək və hiddət hissi ilə yaşamaq, özünün zəhər içib düşmənlərinin ölməsini gözləmək kimidir.

• Əgər sizin hər hansı bir arzunuz varsa, onu həyata keçirməyə sizə heç kim maneçilik edə bilməz. Yetər ki əlinizi üzməyəsiniz.

• Yaşamağın ən böyük nailiyyəti heç vaxt yıxılmamaqda deyil, hər dəfə yıxılanda qalxmaqdadır

• Həyatınızı elə yaşayın ki, elə bil heç kim baxmır və özünüzü elə ifadə edin elə bil ki heç kim eşitmir.

• Bizim övladlarımıza və istənilən cəmiyyətin ən zəif vətəndaşlarına borcumuz var- zorakılıq və qorxudan azad gələcək həyat.

• Uşaqlarla oynamağı və söhbət etməyi sevirəm... onlara yemək vermək və nağıl danışıb yatızdırmaq...ailədən uzaq olmaq mənim həyatımın acısıdır.. həyat. Mən evdə istirahət emtəyi, sakit oxumağı, dibçəklərdən gələn gözəl ətirləri qoxmağı, ailəmlə bir masada əyləşmək və yoldaşımla uşaqları gəzdirməyi çox sevirəm. Belə sadə şeylərdən zövq ala bilmirsinizsə sizin həyatınız dəyəri əlinizdən alınıb və siz bunu gündəlik işinizdə hiss edirsiniz.

İstinadlar[redaktə]

  1. Mandela

[1] Afrika və Mandela