Orson Uells

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Orson Uells
Orson Welles
Orson Welles 1937.jpg
Orson Uells 1937-ci ildə
İlk adı: Corc Orson Uells
Doğum tarixi: 16 may 1915(1915-05-16)
Doğum yeri: Kenoşa, Viskonsin, ABŞ
Vəfatı: 10 oktyabr 1985 (70 yaşında)
Vəfat yeri: Los-Anceles, ABŞ
Atası: Riçard Hodcdon Hed Uells
Anası: Beatris İvs
Həyat yoldaşları: Virciniya Nikolson (1934–1940)
Rita Heyvort (1943–1948)
Paola Mori (1955–1985)
Vətəndaşlıq: Flag of the United States.svg ABŞ
Peşələri: kinorejissor, aktyor, ssenarist, prodüser
Karyera: 1931 — 1985
Orson Welles signature.svg
Wellesnet

Corc Orson Uells (ing. George Orson Welles; 16 may 191510 oktyabr 1985) — amerikalı kinorejissor, aktyor, ssenarist və prodüser. Teatr, kino və radioda fəaliyyət göstərmiş və hər üç sahədə yenilikçi fəaliyyəti ilə yadda qalmışdır. Xüsusilə Brodveydə səhnəyə qoyulan "Sezar" (1937) tamaşası, "Merkuri" teatrının yaradılması, radio tarixindəki ən məşhur yayımlardan sayılan "Dünyaların müharibəsi" (1938) radiotamaşası, "Vətəndaş Keyn" (1941) filmi onun adı ilə bağlıdır.

"Vətəndaş Keyn" Amerika Kino Sənəti İnstitutu və Böyük Britaniyanın "Sight & Sound" jurnalı tərəfindən bütün dövrlərin ən yaxşı filmi seçilmiş, həmçinin 1995-ci ildə kinonun 100 illiyi münasibətilə Vatikan tərəfindən tərtib olunan 45 filmdən ibarət seçilmiş filmlər siyahısına daxil edilmişdir. Uells bu filmin həm rejissoru və ssenaristi, həm də baş rol ifaçısı olmuşdur.

Mükafatları[redaktə]

  • 1941-ci ildə "Vətəndaş Keyn" filminə görə ən yaxşı ssenari nominasiyasında "Oskar" mükafatı
  • 1952-ci ildə "Otello" filminə görə "Qızıl palma budağı"
  • 1964-cü ildə "Proses" filminə görə Fransa kinotənqidçilər cəmiyyətinin mükafatı
  • 1975-ci ildə Amerika Kino Sənəti İnstitutunun "Kinematoqrafdakı görkəmli xidmətlərinə görə" mükafatı

Filmoqrafiya[redaktə]

Rejissoru olduğu filmlər[redaktə]

  • 1934 — "Dövrün ürəkləri" / The Hearts of Age
  • 1938 — "Çoxlu Consonlar" / Too Much Johnson
  • 1941 — Vətəndaş Keyn / Citizen Kane
  • 1942 — "Möhtəşəm Embersonlar" / The Magnificent Ambersons
  • 1946 — "Əcnəbi" / The Stranger
  • 1947 — "Şanxaylı ledi" / The Lady from Shanghai
  • 1948 — Makbet / Macbeth
  • 1952 — Otello / The Tragedy of Othello: The Moor of Venice
    • 1978 — "Otello" filminin çəkilişi / Filming "Othello" (sənədli film)
  • 1955 — "Cənab Arkadin" / Mr. Arkadin
  • 1958 — "Şərin möhürü" / Touch of Evil
  • 1963 — "Mühakimə" / Le procès
    • 1981 — "Mühakimə" filminin çəkilişi / Filming "The Trial" (sənədli film)
  • 1965 — "Gecəyarı zəngləri (Falstaf)" / Campanadas a medianoche
  • 1968 — "Ölümsüz hekayə" / The Immortal Story
  • 1975 — "Doğru və yalan" / F for Fake

Aktyor kimi[redaktə]

  1. Paris yanırmı? (film, 1966) / Paris brûle-t-il?

Xarici keçidlər[redaktə]