Peyğəmbər

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Peyğəmbər - İslam dinin ənənəsinə görə Allahın elçisi, digər dinlərin ənənələrinə görə Allahın göstərişlərini, buyruqlarını, vəyhlərini insanlara çatdıran mömin şəxs, vaiz, gələcəyi öncədən xəbər verən şəxs.

Mündəricat

1 Peyğəmbərlik
2 İslam peyğəmbəri
3 İslam peyğəmbəri Həzrət Məhəmmədin söylədiklərindən
4 Mənbə
5 Həmçinin bax

[redaktə / تحریر] Peyğəmbərlik

Qədim yəhudi dinində nəvi (ərəb dilində nəbi) adlandırmışlar. Qədim Fələstində ekstatik vəziyyətdə allahın adından danışan vaizə, VIII əsrdən isə belə dini natiqlərə və vaizlərə Peyğəməbər deyilirdi. İsrail-Yəhudi cəmiyyətində sosial-siyasi ziddiyyətlərin kəskinləşməsi nəticəsində baş vermiş hərəkat Peyğəmbərlər hərəkatı adlandırılmışdır.

Peyğəmbərlər insanları aşağı sosial təbəqəyə edilən zülmə qarşı çağırır, müharibələrə son qoymağa, qılıncı döyüb kotan eləyib və bərabər yaşamağa çağırır. Onların dini-siyasi nitqləri, moizələri, vəhləri əvvəlcə şifahi yazılır sonralar məcmuə şəklində toplanır. Peyğəmbərlərin moizələri, kəlam və göstərişləri dinlərin ideologiyasında böyük təsir edib. Orta əsrlərdə baş vermiş xalq hərəkatlarında utopik sosialistlər peyğəmbərlərin ideyalarından istifadə etmişlər.

İslama görə Məhəmməd peyğəmbər Allahın göndərdiyi sonuncu peyğəmbər olub və peyğəmbərlərin möhürü sayılır.

[redaktə / تحریر] İslam peyğəmbəri

İslam inanclarına görə, bəşər tarixində 124 min peyğəmbər olmuşdur. Amma vəhyalma xüsusiyyətlərinə görə onlar bir–birindən fərqlənmişlər. Məhz bu deyilən xüsusiyyətə görə biri digərindən üstün olmuşdur. Onların əksəriyyəti nəbidirlər. Yəni həm qeybdən gələn səslər vasitəsilə, həm də yuxuda vəhy almaqla vəhy mələyini gözləriylə görə biliblər.

Rəsul mübarək adını daşıyan peyğəmbərlər isə bu deyilən xüsusiyyətlərlə yanaşı, ayrılıqda mələklə görüşüb vəhylər almışlar. Mötəbər mənbələr bu sayı 313 göstərirlər ki, onların sırasından da 5 peyğəmbər ülul–əzm adlanır — yəni əzm və iradə sahibləri.

Ülul–əzm peyğəmbərlərini:

Həzrət Nuh (Nuh peyğəmbər)
Həzrəti İbrahim (İbrahim peyğəmbər)
Həzrəti Musa (Musa peyğəmbər)
Həzrəti İsa Məsih (İsa peyğəmbər)
Həzrəti Məhəmməd (Məhəmməd peyğəmbər).

Ülul–əzm peyğəmbərlər xalqı tamam yeni şəriətə dəvət etmələri və məhdud, konkret toplu üçün deyil, bütün dünya insanları üçün göndərilmələri ilə seçiliblər (Bax: Qurani–Kərimdə Məhəmmədə (s) ünvanlanmış Allah kəlamı: "Biz səni bütün dünya əhalisinə mərhəmət və rəhm nişanəsi kimi göndərdik". (Ənbiya, 107).

[redaktə / تحریر] İslam peyğəmbəri Həzrət Məhəmmədin söylədiklərindən

"Ey insanlar ! Allahdan qorxun ! And olsun Xaliqə ki, bir mömin digərinə zülm etsə, Qiyamət günü Allah–taala ondan mütləq intiqam alacaqdır.
Elə bir zaman gələcək ki, insan bilməyəcək aldığı halal maldır, yoxsa haram.
Evlənməyə qadir ola–ola evlənməyən kəs məndən (ümmətimdən) deyil.
Həya imanın bir qismidir. Həyası olmayanın imanı da olmaz.
Riyakar adam iki sürü arasında dolaşan qoyuna bənzər, gah birinə, gah da o birisinə qoşular.
Öz peyğəmbərindən üz döndərib başqalarının peyğəmbərinə, öz millətindən üz döndərib özgə millətə tapınanlar axmaqların axmağı, yolunu azmışların böyüyüdürlər.
Millətimin içində xəyanət olmasa, düşmən qarşımızda tab gətirə bilməz.
Əleyhdarlarımıza silah daşıyan bizdən deyil.
Hər millət bir şeyin hərisidir, mənim millətim dünya malına hərisdir.
Üç adam cənnətə girməz: içkiyə qurşanan, qohum–əqraba ilə əlaqəsini üzən və caduya inanan.
Sizi tərifləyənlərin üzünə torpaq atın. Rüşvətlə yoğrulan hər bir vücudun ən layiqli yeri oddur, atəşdir.
Ümmətimin başına, onu doğru yoldan sapındıran adamların keçməsindən qorxuram.
Mömin sünbülə bənzər: başını bəzən əyər, bəzən qaldırar.
Yaxşı cavan odur ki, özünü böyüklərə oxşatsın, pis qoca isə özünü cavanlara oxşadandır.

Yaxşılığını minnət qoymaqla batil etmə. Halal ruzi qəlbi işıqlandırar. Elm məclisi behişt bağlarındandır. Çalış yedəkdə getmə, qırılanda pis əzilərsən. Üç şey böyük şərəfdir: valideynə xidmət etmək, alimlərə xidmət etmək və qonağın xidmətində durmaq".