Pluton

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Pluton (cırtdan planet) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pluton Pluto symbol.svg
Pluto.jpg
İşarəsi 134340 Pluto
Kəşf
Kəşf edən Klayd Tombo
Kəşf tarixi 18 fevral 1930
Kəşf üsulu birbaşa müşahidə
Orbital xarakteristikaları
Perigelisi 4 437 000 000 km
29,657 a.v.
Afelisi 7 311 000 000 km
48,871 a.v.
Böyük yarımoxu (a) 5 874 000 000 082 km
39,264 a.v.
Orbitinin ekssentrisiteti (e) 0,244671664 (J2000)
Sinodik fırlanma dövrü 366,73 gün
Orbital sürəti (v) 4,7 km/s
Orta anomaliyası (Mo) 14,86012204°
Əyilməsi (i) 17,151394°
11,88° (Günəş ekvatoruna nisbətən)
Peykləri 5
Fiziki xarakteristikaları
Ekvator radiusu 1153±10 km
Kütləsi (m) (1,305±0,007)×1022 kq
Yerin 0,00218-i
Ayın 0,178-i
Albedo 0,49-dan 0,66-dək (geometrik, 35% dəyişir)

Pluton (134340 Pluto) Pluto symbol.svg — Günəş ətrafında dövr edən ən böyük cırtdan planetlərdən biri.[1][2][3] Kəşf edildiyi 1930-cu ildən 2006-cı ilədək planet kimi qəbul edilən Pluton, hal-hazırda Koyper qurşağında Eridadan sonra ikinci böyük obyekt hesab edilir.

1930-cu ildən 2006-cı ilədək Pluton Günəş sistemində doqquzuncu planet kimi qəbul edilirdi. Ancaq XX əsrin sonları və XXI əsrin əvvəllərində Günəş sistemində plutonsayağı xeyli səma cismi kəşf edildi. Onlardan Erida, Plutondan 27% böyükdür[4]. 24 avqust 2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı özünün XXVI assambleyasında ilk dəfə olaraq "planet" anlayışına tərif verdi. Pluton bu tərifdə deyilən əsaslara uymadığından o planet kateqoriyasından kənarda qaldı[5].

Pluton və peyki Xaron

İstinadlar[redaktə]

  1. "Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом". Мембрана. http://www.membrana.ru/articles/global/2010/11/11/175000.html.
  2. "Former 'tenth planet' may be smaller than Pluto". New Scientist. 08 November 2010. http://www.newscientist.com/article/dn19697-former-tenth-planet-may-be-smaller-than-pluto.html.
  3. Эрида оказалась не больше Плутона
  4. "Astronomers Measure Mass of Largest Dwarf Planet". HubbleSite. 14 June 2007. Arxivləşdirilib from [1] on 2011-08-18. http://www.webcitation.org/611fQlNua. İstifadə tarixi: 28 сентября 2008.
  5. A. Akwagyiram. (2 August 2005). "Farewell Pluto?". BBC. Arxivləşdirilib from [2] on 2011-08-21. http://www.webcitation.org/615UAP8ci. İstifadə tarixi: 28 сентября 2008.

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: پلوتون