Pluton

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Pluton (cırtdan planet) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pluton Pluto symbol.svg
Pluto.jpg
İşarəsi 134340 Pluto
Kəşf
Kəşf edən Klayd Tombo
Kəşf tarixi 18 fevral 1930
Kəşf üsulu birbaşa müşahidə
Orbital xarakteristikaları
Perigelisi 4 437 000 000 km
29,657 a.v.
Afelisi 7 311 000 000 km
48,871 a.v.
Böyük yarımoxu (a) 5 874 000 000 082 km
39,264 a.v.
Orbitinin ekssentrisiteti (e) 0,244671664 (J2000)
Sinodik fırlanma dövrü 366,73 gün
Orbital sürəti (v) 4,7 km/s
Orta anomaliyası (Mo) 14,86012204°
Əyilməsi (i) 17,151394°
11,88° (Günəş ekvatoruna nisbətən)
Peykləri 5
Fiziki xarakteristikaları
Ekvator radiusu 1153±10 km
Kütləsi (m) (1,305±0,007)×1022 kq
Yerin 0,00218-i
Ayın 0,178-i
Albedo 0,49-dan 0,66-dək (geometrik, 35% dəyişir)

Pluton (134340 Pluto) Pluto symbol.svg — Günəş ətrafında dövr edən ən böyük cırtdan planetlərdən biri.[1][2][3] Kəşf edildiyi 1930-cu ildən 2006-cı ilədək planet kimi qəbul edilən Pluton, hal-hazırda Koyper qurşağında Eridadan sonra ikinci böyük obyekt hesab edilir.

1930-cu ildən 2006-cı ilədək Pluton Günəş sistemində doqquzuncu planet kimi qəbul edilirdi. Ancaq XX əsrin sonları və XXI əsrin əvvəllərində Günəş sistemində plutonsayağı xeyli səma cismi kəşf edildi. Onlardan Erida, Plutondan 27% böyükdür[4]. 24 avqust 2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı özünün XXVI assambleyasında ilk dəfə olaraq "planet" anlayışına tərif verdi. Pluton bu tərifdə deyilən əsaslara uymadığından o planet kateqoriyasından kənarda qaldı[5].

Pluton və peyki Xaron

İstinadlar[redaktə]

  1. Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом. Мембрана.
  2. Former 'tenth planet' may be smaller than Pluto. New Scientist (08 November 2010).
  3. Эрида оказалась не больше Плутона
  4. Astronomers Measure Mass of Largest Dwarf Planet. HubbleSite (14 June 2007). Archived from the original on 2011-08-18. Yoxlanılıb 28 сентября 2008.
  5. A. Akwagyiram. (2 August 2005). Farewell Pluto?. BBC. Archived from the original on 2011-08-21. Yoxlanılıb 28 сентября 2008.

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: پلوتون