Pluton (cırtdan planet)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pluton Pluto-map-hs-2010-06-c180.jpg
Peyklər ' [[]], [[]], [[]]
Əsas xüsusiyyətlər
Böyük yarımox km. AU
Perigeliy km. AU
Afeliy km. AU
Orbital ekssentrsitet
Fiziki xüsusiyyətlər
Ekvator ×1012 km³
Təzyiq
Həcm ×1012 km³
Kütlə ×1024 kq.
Sıxlıqı  q/sm³
Oxun bucağı o
Tam dövr gün
Qravitasiya m/s2
Sürəti km/saniye
Parlaqliq
(albedo)
Temperatur
Max K (oC)
Orta K (oC)
Min K (-oC)
Tərkibi
Hidrogen  %
Helium  %
Oksigen  %
Karbon  %
Dəmir  %
Kükürd  %
Neon  %
Azot  %
Kremnium  %
Maqnium  %

Pluton, (134340 Pluto) Pluto symbol.svg — Günəş ətrafında dövr edən ən böyük cırtdan planetlərdən biri.[1][2][3]. Kəşf edildiyi 1930-cu ildən planet kimi qəbul edilən Pluton, indi Koyper qurşağında ən böyük obyekt heasb edilir[4].

1930-cu ildən 2006-cı ilədək Pluton Günəş sistemində doqquzuncu planet kimi qəbul edilirdi. Ancaq XX əsr sonlarında və XXI əsr əvvəllərində Günəş sistemndə plutonsayağı xeyli səma cismi kəşf edildi. Onlardan Erida, Plutondan 27 % böyükdür[5]. 24 avqust 2006-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı özünün XXVI assambleyasında ilk dəfə olaraq "planet" tərifini verdi. Pluton bu tərifə düşmədiyindən o planet kateqoriyasından kənarda qaldı[6].

İstinadlar [redaktə]

  1. Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом. Мембрана.
  2. Former 'tenth planet' may be smaller than Pluto. New Scientist (08 November 2010).
  3. Эрида оказалась не больше Плутона
  4. Erida nəzərə alınmasa Pluton ən böyük obyekt hesab edilə bilər
  5. Astronomers Measure Mass of Largest Dwarf Planet. HubbleSite (14 June 2007). Archived from the original on 2011-08-18. Yoxlanılıb 28 сентября 2008.
  6. A. Akwagyiram. (2 August 2005). Farewell Pluto?. BBC. Archived from the original on 2011-08-21. Yoxlanılıb 28 сентября 2008.

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: پلوتون