Planet

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Günəş sistemi xarici HD 209458 b planetinin fırlanmasının rəssam tərəfindən çəkilmiş xəyali təsviri

Planet yun. πλανήτες αστέρες (azmış ulduz) — Günəş ətrafına dolanan və səthi əks olunmuş günəş şüaları ilə işıqlanan böyük göy cismi.

XV əsrədək 7 planet (Günəş, Ay, Merkuri, Venera, Mars, YupiterSaturn) olduğu fərz edilirdi. Hesab olunurdu ki, onlar Yer ətrafına dolanır. XVI əsrdə Nikolay Kopernik Dünyanın heliosentrik sistemini yaratdı və sübut etdi ki, bütün planetlər Günəş ətrafında, Ay isə digər planetlərin peykləri kimi Yer ətrafında dolanır. Yer planet, Günəş isə özü şüalandığı üçün ulduzdur.

1781-ci ildə Uran, 1846-cı ildə Neptun1930-cu ildə Pluton, daha sonra diametrləri 1 km-dən bir neçə yüz kilometrədək olan kiçik planetlər kəşf edildi.

Günəş sistemində doqquz böyük planet və təqribən 2300 kiçik planet məlumdur (1983-cü il etibarilə). 2006-cı ildən etibarən Beynəlxalq Astronomiya İttifaqının qərarı ilə Pluton planetlər sırasından çıxarıldı və kiçik planetlər adlı yeni qrupa aid edilməyə başladı.

Planetlər daxili və xarici planetlərə bölünür. Birincisi, Merkuri, Venera, YerMarsdan (Yer qrupu planetləri), ikincisi isə Yupiter, Saturn, UranNeptundan (Nəhəng planetlər qrupu) ibarətdir.

Planetlər Günəş ətrafına cazibə qüvvəsinin təsiri ilə fırlanır, orbitləri elliptikdir, hərəkətləri Kepler qanunlarına tabedir.

Xarici keçidlər[redaktə]

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: سیاره


İstinadlar[redaktə]