Soylan
| Tarixi Azərbaycan əraziləri SOYLAN |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Bölgə | Dərələyəz mahalı | |||||
| Əsası qoyulub | 15.10.1931 | |||||
| İndiki adı | Vayk | |||||
| Adının dəyişdirilmə tarixi | 05.05.1991 | |||||
| Ərazi | 1173 km² | |||||
Soylan - Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Dərələyəz mahalı ərazisində rayon. SSRİ dövründə rayona peşəkər Azərbaycan inqilabçısı Məşədi Əzizbəyovun şərəfinə Əzizbəyov adı verilmişdir.
Mündəricat |
[redaktə] Tarixi
Soylan rayonu 1931-ci il oktyabrın 15-də yaradılıb. 1956-cı il oktyabrın 12-nə qədər Soylan rayonu, həmin tarixdən etibarən isə Əzizbəyov rayonu adlandrılıb. 1991-ci ildə adı dəyişdirilərək Vayk rayonu qoyulub. Ərazisi 1173 kv km-dir. Rayon mərkəzi Soylan (dəyişdirilmiş adı Əzizbəyov, Vayk) şəhəridir. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 139 km-dir.
1988-ci ilə qədər azərbaycanlıların yaşamaqda davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Köçbəy, Leyliqaçan, Axta, Gomur, Gabut, İtqıran, Zeytə, Kotanlı, Herher, Səfolar və s.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyətinin müxtəlif fərmanları ilə rayon üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
| Qədim türk adı | İndiki adı | Dəyişdirilmə tarixi |
|---|---|---|
| Paşalı | Əzizbəyov | 03.01.1935 |
| İtqıran | Gülüstan | 03.01.1935 |
| Sultanbəy | Bartsruni | 03.01.1935 |
| Almalı | Xndzorut | 12.11.1946 |
| Kotanlı | Karmraşen | ... |
| Çul | Artavan | 19.04.1950 |
| Quşçu | Keçid | 12.11.1946 |
| Soylan | Əzizbəyov | 12.10.1956 |
| Əzizbəyov | Vayk | 1991-ci il |
| Horadiz | Oradis | 03.07.1968 |
| Kabud | Kapuyt | 03.07.1968 |
| Daylaxlı | Arin | 25.01.1978 |
| Səfolar | Cermuk | ... |
[redaktə] Coğrafi mövqeyi
Dərələyəz (dəyişdirilmiş adı Ayotsdzor) dağ silsiləsi və Səfolar yaylası Soylan rayonu ərazisində yerləşir. Quyudağ (h.2593 m), Ağxaç aşırımı, Keçid su anbarı da bu rayondadır. Məşhur Arpa-Göyçə su kanalı məhz Arpaçayı üzərindəki Keçid su anbarından başlanır. Dərələyəz silsiləsi Arpaçayı ilə Naxçıvan çayı arasında uzanıb, Şərqdə Zəngəzur silsiləsinə qovuşur. Uzunluğu 70 km olan bu dağ silsiləsinin ən hündür zirvəsi Kükü dağıdır (h 3120 m).
[redaktə] Relyefi
[redaktə] Təbiəti
[redaktə] İqlimi
[redaktə] Əhalisi
[redaktə] Xarici keçidlər
- Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə
- Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri
- Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh.
- İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi
- Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
[redaktə] Həmçinin bax
- Dərələyəz mahalı
- Qərbi Azərbaycan
- Azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycandan deportasiyası
- Ermənilərin Cənubi Qafqaza köçürülməsi
|
|
|
|---|---|
| Şəhərlər | Sərdarabad • Kəvər • Gümrü • Cəlaloğlu • Hamamlı • Üçkilsə • Qafan • Manas • Aşağı Axta • Elər • Ərtik • Əştərək • Karvansaray • Dilican • Gorus |
| XX əsrin ortalarına qədər mövcud olmuş rayonlar | Agin • Amasiya • Allahverdi • Aparan • Axta • Aşağı Qaranlıq • Barana •Basarkeçər • Cəlaloğlu • Qızıl Qoç • Qəmərli • Qafan• Düzkənd • Ellər • Ərtik • Əştərək • Böyük Qarakilsə • Talin • Zəngibasar • Vedi • Karvansaray • Qarakilsə • Keşişkənd • Kəvər • Soylan • Gorus • Çəmbərək • Meğri • Şəmşəddin • Sərdarabad • Üçkilsə |
| Mahallar | Ağbaba mahalı • Loru mahalı • Abaran mahalı • Dərəçiçək mahalı • Göyçə mahalı • Şörəyel mahalı • Qaraqoyunlu mahalı• Qırxbulaq mahalı • Karbi mahalı • Pəmbək mahalı • Talin mahalı • Zəngibasar mahalı • Vedibasar mahalı • Zəngəzur mahalı • Dərələyəz mahalı • Sərdarabad mahalı |
