Çatem (arxipelaq)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Çatem
ing. Chatham Islands
43°53′55″ c. e. 176°31′40″ q. u. / 43.89861° c. e. 176.52778° q. u. / -43.89861; -176.52778Koordinatlar: 43°53′55″ c. e. 176°31′40″ q. u. / 43.89861° c. e. 176.52778° q. u. / -43.89861; -176.52778
Akvatoriya Sakit okean
Ölkə Flag of New Zealand.svg Yeni Zelandiya
Adaların sayı 10
Böyük ada Çatem
Sahəsi 966 km²
Əhali (2006 ) 609 nəf.
Əhali sıxlığı 0,63 nəf./km²
Çatem (arxipelaq) (Avstraliya və Okeaniya)
Brown pog.svg
Çatem arxipelaqı
Çatem arxipelaqı
Çatem arxipelaqı, Sakit okean
Commons-logo.svg Çatem Commonsda
Çatem arxipelaqının qeyri-rəsmi bayrağı

Çatem (ing. Chatham Islands, mao. Wharekauri) — arxipelaq Yeni Zelandiyadan təqribən 680 km. qərbdə yerləşir.

Adalarda 45 dəqiqədə xüsusi saat qurşağı istifadə edilir.

1832-ci ildən arxipelaq Yeni Zelandiyanın ərazisi elan edilmişdir. Arxipelaq xüsusi orqan olan ing. Area Outside Territorial Authority birbaşa idarəsindədir və xüsusi ərazi vahidi statusuna malikdir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqın tərkibinə 10 ada daxildir. Onlardan yalnız ikisi daha böyükdür: Çatem (43°53′ c. e. 176°31′ q. u.) və Pit (44°18′ c. e. 176°13′ q. u.).

Yalnız bu iki adada yaşayış vardır. Arxipelaqın ümumi sahəsi — 966 km²-dir.

Arxipelaq tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Əsas adalarının adları, işğal ardıcıllığı üzrə:

İngiliscə adı Morioricə adı Maoricə adı Azərbacanca
Chatham Island Rekohu Wharekauri Çatem adası
Pitt Island Rangiaotea Rangiauria Pit adası
South East Island Rangatira Rangatira Cənub Şərq adası
The Fort naməlum Mangere Island Fort adası
Little Mangere Island naməlum Tapuenuku Kiçik Magere adası
Star Keys/Motuhope Motuhope Motuhope Star Keys
The Sisters/Rangitatahi Rangitatahi Rangitatahi Sisters
Forty-Fours/Motuhara Motchuhar Motuhara Foti-Fous

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Arxipelaqın iqlimi quru və küləklidir. Qışda orta temperatur təxminən 6 °S təşkil edir, yayda isə — təqribən 14°S təşkil edir. Yağıntının illik miqdarı 900 mm olur. Səfər üçün ən yaxşı vaxt — sentyabrdan martadəkdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Hesab edilir ki, adalar bizim eramızın 1000-ci ilində məskunlaşıb.

Adanın əhalisi 609 nəfərdən çoxdur,[1] (2006-cı il), onlardan 240-ı avropalıların nəslindəndir, 369-u — MaorilərMoirorilərdən (arxipelaqın yerli sakinləri) ibarətdirlər.

Arxipelaqın inzibati mərkəzi — Uaitanqi qəsəbəsidir. Burada təqribi olaraq 200 insan yaşayır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ethnic groups, birthplace and languages spoken, QuickStats About Chatham Islands Territory, 2006 Census. Wellington: Statistics New Zealand. Retrieved 19 January 2010.