Üçüncü Xarkov döyüşü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Üçüncü Xarkov döyüşü
Third Battle of Kharkov sector.png
Tarix 19 fevral-29 mart 1943
Yeri Xarkov, SSRİ
Nəticəsi Almaniyanın taktiki qələbəsi
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Üçüncü Xarkov döyüşü — yazın gəlişi vaxtlarında (19 fevral-29 mart 1943-cü il) ərazinin cənub cəbhəsində-Xarkov və Voronej bölgəsində döyüşlər gedirdi. Qanlı döyüşlər nəticəsində alman qoşunları sovet hücumunu məğlub edərək, XarkovBelqorod şəhərlərini işğal etdilər. Alman komandiri Erix fon Manşteyn metodları hələ də bir çox hərbi akademiyada müdafiə nümunəsi olaraq öyrənilir.

Sovet komandasının planları[redaktə | əsas redaktə]

Sovet komandanlığının ideyası Xarkov - Zaporojye istiqamətində kütləvi tank hücumu etmək idi. Xarkov sənaye bölgəsini işğal etmək planının uğurlu olması, Donbassda hücum üçün əlverişli şərait yaratmağa və cənub-qərb istiqamətində strateji təşəbbüsü həyata keçirməyə imkan yaradardı.

Hücumda 38, 60 və 40-cı orduları, həm də ayrı 18-ci tüfəng korpusu və Voronej cəbhəsinin 2-ci hava ordusu iştirak edirdi. Qoşunlar 3-cü tank ordusu, həmçinin 7-ci süvari alayı, üç tüfəng diviziyası, bir raket artilleriya diviziyası və düşmənlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə üstünlüyə nail olan Ali Komandanlığın ehtiyatından olan digər bölmələr tərəfindən gücləndirildi.

Görkəmli sovet komandirləri Georgi JukovAleksandr Vasilevski Ali Komandanlığın nümayəndələri kimi əməliyyatın hazırlanmasında iştirak etmişlər. Əməliyyat Xarkovdakı alayı birləşdirməklə "Ulduz" kodu adı altında qoşunlara qarşı mövqeyli bir hücum etmək planı idi.

Alman komandasının planları[redaktə | əsas redaktə]

"Don" ordu qrupunun komandiri Erix fon Manşteynin baxımından 1942-1943-cü ilin qışında əsas təhlükə sayılan "A" ordu qrupunun Kuban bölgəsindəki qüvvələrini və Dneprdən Azov dənizinə qədər olan bütün cənub dəstəsini kəsmək üçün bir fürsət idi.

Bu təhlükə Manşteynə görə, Sovet qoşunlarının çox sayda üstünlüyü idi.

Say çoxluğundan əlavə sovetlər çox böyük bir üstünlüyə sahib idi. 1943-cü ilin mart ayında Cənubi Ordu Qrupu Azov dənizindən Xarkovun şimal sahəsinə qədər 700 kilometrlik cəbhədə 32 divizya var idi. Alman ordusunun bütün cənub qanadının kəsilə biləcəyindən, Azov dənizinin sahilinə basıldığından və orada məhv edilməsindən qorxdu.

Manşteynə fikrincə, alman qoşunları üçün strateji təhlükə alman ordusunun düşmənin rabitə qovşaqlarına - Rostov və Zaporojye yaxınlığı idi. O, alman ordusunun bütün cənub qanadının kəsiləcəyindən, Azov dənizinin sahilinə sıxılmağından və orada məhv edilməsindən qorxdu.