Xarkov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şəhər
Picto infobox map.png
Xarkov
ukr. Ха́рків
Kharkiv montage (2015).png

50°00′00″N 36°13′45″E / 50.00000°N 36.22917°E / 50.00000; 36.22917Koordinatlar: 50°00′00″N 36°13′45″E / 50.00000°N 36.22917°E / 50.00000; 36.22917


Ölkə Flag of Ukraine.svg Ukrayna
Vilayət [[Xarkov vilayəti]]
İnzibati bölgüsü 9 rayon
Daxili bölgüsü 9 rayon
Mer Gennadi Kernes
Yaradılıb1630
İlk məlumat1552
Şəhər statuslu1669
Sahəsi350[1] km2
Hündürlüyü94-205
İqlimikəskin kontinental
Saat qurşağıUTC+2, Yay UTC+3
Əhalisi1 447 881 nəfər (2017)
Sıxlığı4111 nəf./km²
Aqlomerasiya2 097 000
Milli tərkibiukraynalılar[2], ruslar[3], yəhudilər, ermənilər
Telefon kodu+380 57
Poçt indeksi61000–61499
Nəqliyyat kodlarıAX, KX / 21
Rəsmi saytcity.kharkov.ua
Xəritə
Xarkov — yerləşdiyi ərazi Ukrayna
Xarkov
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

Xarkov (ukr. Харків) — Xarkov vilayətinin inzibati mərkəzi olan Ukraynanın şərq hissəsindəki ən böyük şəhərdir. Əhalinin sayına görə Xarkov Kiyevdən sonra Ukraynada ikinci yeri tutur. Vaxtilə şəhər Moskvadan və Leninqraddan sonra SSRİ-ın üçüncü ölçü üzrə sənaye, elmi və nəqliyyat mərkəzi idi.

Xarkov təxminən 1654-cü ildə qədim rus şəhəri olan Xarkovun yerində yaradılmışdır. 1918-ci ilin fevral-mayında Xarkov Donetsko-Krivorojski respublikasının paytaxtı rolunu oynayırdı, 1918-ci ilin mart-aprelində Ukrayna Sovet Respublikasının paytaxtı olmuşdur, 1919-cu ilin martda — iyununda və 1919-cu ilin dekabrından 1934-cü ilin iyununa qədər Ukrayna SSR-ının paytaxtı olmuşdur.

Müasir Xarkov ölkənin ən böyük nəqliyyat qovşaqlarından biri hesab edilir. Onun içərisindən dəmir və şose yolları keçir, həmçinin beynəlxalq aeroport var. Şəhərin özündə küçə ictimai nəqliyyatının şöbələrə ayrılmış şəbəkəsi fəaliyyət göstərir: marşrut taksiləri, avtobuslar, trolleybuslar, tramvaylar. 1975-ci ildən Xarkovda 3 xətdən ibarət olan və şəhərin 9 inzibati ərazisini birləşdirən metropoliten işləyir.

Hal-hazırda Xarkovda müxtəlif mülkiyyət formalarının və akkreditasiyanın səviyyələrinin 69 ali məktəbi mütəxəssisləri hazırlayırlar. Onların arasında 17 universitet və 9 akademiya var.

Xarkovun bir çox ali təhsil müəssisələri, məsələn, XAİ (aviasiya), MTU "XPİ" (politexnik), XAYİ (avtoyol) kimi, yalnız Ukraynada yox, həmçinin onun hüdudları xaricində məşhurdurlar. Xarkovun ali məktəbləri ən müxtəlif ixtisaslaşmalara malikdir: texniki, aqrar, hərbi, tibbi, iqtisadi. Xarkovun ali təhsil müəssisələrində 200 mindən çox tələbə oxuyur, və onlardan arasında təxminən 12 mini xarici tələbələrdir.

Həmçinin şəhərdə 142 elmi tədqiqat institutu, 16 muzey, şəhər şəkil qalereyası, 6 dövlət teatrı və 80 kitabxana işləyirlər.

Xarkovun 65%-dən çox sakini rus dilini öz ana dili hesab edirlər.

Xarkovun diqqətəlayiq yerlərinin arasında xarkovlular özləri azadlıq meydanını adlandırırlar, hansı ki, şəhərin mərkəzi sahəsidir; Xarkov planetarisi; hələ Rusiya imperiyası dövründə açılmış Xarkov heyvanat parkı; MDB-da ən böyük olan Xarkov delfinariumu, həmçinin şəhərin əsas Metallist stadionu, hansında ki, eyni adlı yerli futbol klubu öz oyunlarını keçirir. Xarkov şəhərinin əhalisini təxminən 1,5 milyon daimi sakin təşkil edir. Şəhərdə cəmi 111 millətin nümayəndələri yaşayırlar.

Qardaş şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]