İdris Debi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Idriss Deby Itno IMG 3731.jpg

İdris Débi İtno(fr. Idriss Déby Itno; (18 iyun 1952(1952-06-18), Berdoba[d], French Chad[d]20 aprel 2021(2021-04-20)[1][2], Tibesti Region[d])— Çadın prezidenti və Vətənpərvər Qurtuluş Hərəkatının rəhbəridir. Debi Zaghawa etnik qrupunun Bidyat klanından biridir. Yanvar 2006-cı ildə soyadına "İtno" əlavə olunmuşdur.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Debi bir çobanın oğlu olaraq Fadada doğuldu. Məktəbi bitirdikdən sonra N'Djamena Hərbi məktəbə daxil oldu. Oradan bir peşəkar Pilot sertifikatı ilə 1976-cı ildə Çada döndü və ali təhsil üçün Fransaya göndərildi.

Keçici hökumət 28 fevral 1991-ci il tarixində Çad dövlət başçısı olaraq Debini vəzifələndirdi. İyun ayında prezident seçiminin ardından mart 1996-cı ildə yeni bir konstutsiya ilə referendium qəbul edildi. Debi ilk turda ilk sırada yer aldı ancaq əksəriyyəti qazana bilmədi. İyul ayında aparılan ikinci turda % 69 səs ilə dövlət başçısı seçildi. Millətlərarası müşahidəçilərin seçim müddətinde usulsüzlük təsbit etməsinə rəğmən rəsmi nəticələrə görə səslərin %63,17 sini alaraq ilk turda qazanaraq may 2001-ci il prezident seçimlərində təkrar seçildi. Bir müxalifət boykotu ile qarşılaşaraq 3 may 2006-cı il prezident seçimlərində təkrar namizəd oldu. Rəsmi nəticələrə görə % 64,67 ilə Debi seçimi qazandı.

2016-cı ildə İdris Debi 5-ci dəfə Çadın prezidenti seçildi.

Idris Debi, Parade jurnalının 2009-cu il Dünyanın ən pis Diktator siyahısında 16-cı sırada yer alır.

  1. 1 2 تشاد تعلن مقتل رئيسها إدريس ديبي الذي فاز أمس بولاية رئاسية سادسةRT Arabic, 2021.
  2. 1 2 Chad President Idriss Deby dies on frontlines, army spokesman saysReuters, 2021.