İdris Səfər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İdris Səfər
alb. Idriz Seferi
Idriz Seferi.png
Şəxsi məlumatlar
Ləqəbi İdris Bəy
Doğum tarixi
Doğum yeri Səfər, Kosovo vilayəti, Osmanlı İmperiyası
Vəfat tarixi (80 yaşında)
Vətəndaşlığı
Hərbi fəaliyyəti
Xidmət illəri 1878 – 1918
Rütbə Komandir
Döyüşlər
Təltifləri Kosovo Milli Qəhrəmanı (Ölümündən sonra)
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İdris Səfər (alb. Idriz Seferi) — Millətpərəst bir Albaniya partizan döyüşçüsü. 1910-ci ildə, Osmanlı İmperiyasına aid olan Kosovo vilayətində üsyan başladan İsa Boletininin sağ qolu idi. Həmçinin, Prizren İttifaqıİpək İttifaqının bir üzvü idi. Üsyanın bitməsindən sonra Səfər, 1912-ci ildəki Albaniya üsyanını rəhbərlik etdi. Birinci Balkan müharibəsi zamanı Boletini və Səfər, 1910 və 1912-ci ildəki üsyanları zamanı daha əvvəl özlərinə müttəfiqlik edən Serbiyaya qarşı üsyan etdilər və Birinci Dünya Müharibəsinin sonrasında və ilk mərhələsində (1913-1915) Serb qüvvələrinə qarşı olan hücumlarını davam etdirdilər. Birinci Dünya Müharibəsinin son mərhələlərində isə (1916-1918) eskandronlarını Bolqar qüvvələrinə qarşı yönəltdi.

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

İdris Səfər, Monteneqronun şimalında yerləşən, o zamanlarda Osmanlı İmperiyasının Kosovo vilayətinin və indiki Serbiya sərhədləri içərisində yerləşən Preşevada anadan olmuşdur[1]. Erkən yaşlarda alban millətpərəstlərinə qoşulan Səfər, Prizren İttifaqının və İpək İttifaqının üzvü olmuşdur.[1][2]

1910 Albaniya Üsyanı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gnome-searchtool.svg Əsas məqalə: Alban üsyanı (1910)

1910-cu ilin Aprel ayında, İsa Boletini və İdris Səfər rəhbərliyi ilə, Kosovo vilayətində Osmanlılara qarşı bir üsyan başladıldı[3]. Səfərin rəhbərliyindəki 5 mindən çox üsyançı Kaçanikdən keçən Priştina-Skopye dəmiryolunu kəsdi və həmçinin Kaçanik keçidində Osmanlı qüvvələrinə müqavimət göstərə bildi[3]. Şövkət Turqut Paşa, on üç saat davam edən qarşıdurmanın ardından üsyanı yatırdı[4], amma İdris Səfər rəhbərliyindəki üsyançılar, 2 mindən çox Osmanlı əsgərini öldürmüşdü.[5]

1912 Albaniya Üsyanı[redaktə | mənbəni redaktə et]

İdris Səfər, 1912-ci ilin Avqust ayının 12-də 30 mindən çox əksəriyyətlə albanlardan təşkil olan nizamsız bir ordu ittifaqı ilə Kosovonun mərkəzini, heç bir müqavimətlə qarşılaşmadan ələ keçirdi[4]. Səfər, həmçinin ən şiddətli döyüşlərin baş verdiyi Ferizovik (alb. Ferizaj, serb. Uroševac) bölgəsindəki milisləri də təşkil etdi.

Həmçinin Bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Elsiye 2012, səhifə 403.
  2. Bep Yubani et al., Historia e popullit shqiptar: për shkollat e mesme (azərb. Alban xalqının tarixi: orta məktəblər üçün‎) (Məktəb Kitabı, riştina 2002) səhifə 191-198.
  3. 1 2 Kedouriye 2013, səhifə. 26–
  4. 1 2 Pearsons 2004, səhifə 24
  5. Ljubodrag Dimić; Đorđe Borozan (1998). Југословенска држава и Албанци. Službeni list SRJ. s. 317. « Идрис Сефери који је воЬа у Карадагу, а ратовао је и противу Турака и убио више од 2000 турских војника око Гнл>ана у 1909-10 год » (azərb. « İdris Səfər, Monteneqroda VOA səsləndirən və türklərlə döyüşə girərək 2000-dən çox Türk əsgərini öldürdü Gnl> 1909-10 il »