İnnovasiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İnnovasiya (ing. innovation, lat. innovato - yenilənmə,yaxşılaşma deməkdir) — Yüksək səmərəlilik və tərəqqi məqsədilə yeniliyin tətbiqi, başqa sözlə insanın intellektual fəaliyyətinin, kəşfinin, ixtirasının son nəticəsinin və ya təkmilləşdirilmiş halının cəmiyyətə təqdim edilməsi.[1]

İnnovasiyanın növləri[redaktə | əsas redaktə]

Müasir dövrdə innovasiyanın kateqoriyalaşdırılması və onun dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsi "İnnovasiya matris”i əsasında həyata keçirdilir. Mahiyyət etibarı ilə 4 sektordan (sırası ilə İnqilabi, Dəstəkləyici, Bəsit və Dağıdıcı İnnovasiya) ibarət olan matris innovasiyaya zərurət duyulan sahə ilə bu zərurəti şərtləndirən problem arasındakı əlaqəni tədqiq edir. İnnovasiya kortəbii bir proses olmadığından, onun labüdlüyünün ölçülməsi və mümkün nəticələrinin səmərəlilik baxımından qiymətləndirilməsi nəticə etibarilə müvəffəqiyyət üçün müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.[2]

İqtisadiyyatda innovasiya[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadi proseslərə innovasiyanın elmi cəhətdən inteqrasiyası avstriyalı iqtisadçı Yozef Şumpeterin "İqtisadi inkişaf nəzəriyyəsi” (1911) kitabı ilə başlayaraq sonrakı dövrlərdə bir qisim müfəssəl tədqiqatlar əsasında daha da geniş vüsət aldı. Qeyd edilən əsərdə təqdim edilən "Kreativ destruksiya" yaxud "Şumpeter fırtınası” anlayışı, iqtisadi quruluşu fasiləsiz olaraq daxildən dəyişdirən, davamlı olaraq sistemdə mövcud olan köhnə elementi dağıdarkən yenisini formalaşdıran transformasiya prosesini ifadə edir.[2]

Elmdə innovasiya[redaktə | əsas redaktə]

Texnologiyada innovasiya[redaktə | əsas redaktə]

İnnovasiya prosesinin mərhələləri[redaktə | əsas redaktə]

Müvəffəqiyyətli innovasiyanın 5 əsas mərhələsi aşağıdakılardır:

  1. İdeyanın formalaşdırılması və mobilizasiyası
  2. İdeyanın mühakiməsi
  3. İdeyanın təcrübədən keçirilməsi
  4. İdeyanın kommersiyalaşdırılması
  5. İdeyanın tətbiqi [3]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. "What is innovation?". Businessdictionary.com.
  2. 1 2 Nicat Muradzadə. "İnnovasiyanın siyasi iqtisadiyyatı". Fins.az.
  3. Alissa Mariello. "The Five Stages of Successful Innovation". Sloanreview.mit.edu.