9-cu Ordu (Osmanlı)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
9-cu Ordu
Mövcud olduğu illər7 iyun 1918 - 3 aprel 1919
ÖlkəOttoman flag.svg Osmanlı İmperiyası
TabeçilikOttoman flag.svg Osmanlı ordusu
DaxildirŞərq Orduları qrupu
NövüQuru Qoşunları
DislokasiyasıQars, Ərzurum
MüharibələrBirinci dünya müharibəsi
DöyüşlərQafqaz cəbhəsi
Komandirləri
Məşhur komandirləriYaqub Şevki Subaşı (8 iyun 1918 - 3 aprel 1919)

9-cu Ordu Osmanlı Ordusunun tabeçiliyində olmuş ordulardan biridir. Birinci dünya müharibəsi ərzində Qafqaz cəbhəsində ruserməni birləşmələrinə qarşı mübarizə aparmışdır. 7 iyun 1918-ci ildə əsası qoyulmuş, 3 aprel 1919-cu ildə ləğv olunmuşdur.

Birinci dünya müharibəsi[redaktə | əsas redaktə]

İyun 1918-ci il Döyüş Nizamı[redaktə | əsas redaktə]

1918-ci ilin iyun ayına olan məlumata əsasən, ordu aşağıdakı şəkildə formalaşmışdır:[1]

  • 9-cu Ordu (Mirliva Yaqub Şevki Paşa)
    • 1-ci Qafqaz Ordu Korpusu (Mirliva Kazım Qarabəkir Paşa)
      • 9-cu Qafqaz Piyada diviziyası, 10-cu Qafqaz Piyada diviziyası, 15-ci diviziya
    • 4-cü Ordu Korpusu (Mirliva Əli İhsan Paşa)
      • 5-ci diviziya, 11-ci diviziya, 12-ci diviziya
    • Müstəqil Süvari briqadası

Sentyabr 1918-ci il Döyüş Nizamı[redaktə | əsas redaktə]

1918-ci ilin sentyabr ayına olan məlumata əsasən, ordu aşağıdakı şəkildə formalaşmışdır:[2]

  • 9-cu Ordu
    • 9-cu Qafqaz diviziyası, 11-ci Qafqaz diviziyası, 12-ci diviziya, Müstəqil Süvari briqadası

Mudros müqaviləsindən sonra[redaktə | əsas redaktə]

Noyabr 1918-ci il Döyüş Nizamı[redaktə | əsas redaktə]

1918-ci ilin noyabr ayına olan məlumata əsasən, ordu aşağıdakı şəkildə formalaşmışdır:[3]

  • 9-cu Ordu
    • 3-cü Qafqaz diviziyası (Axıska)
    • 9-cu Qafqaz diviziyası (Ərzincan)
    • 10-cu Qafqaz diviziyası (Batumidən İstanbula keçmişdir)
    • 11-ci Qafqaz diviziyası (Xoy)
    • 36-cı Qafqaz diviziyası (Gümrü)
    • 12-ci Qafqaz diviziyası (Sərdarabad)
    • Müstəqil Süvari briqadası

9-cu Ordu Müfəttişliyi, May 1919-cu il[redaktə | əsas redaktə]

1919-cu ilin aprelində Şevkət Turqut Paşa, Cavad PaşaFevzi Çaxmaq Paşa İstanbulda gizli yığıncaq təşkil edirlər. Bu yığıncaqda "Üçlü And" adlanan hesabat hazırlanır və Vətənin müdafiəsi üçün ordu müfəttişliyinin qurulmasına icazə verilir. 30 aprel 1919-cu ildə Sultan VI Mehmed Baş Qərargah rəisi tərəfindən təklif olunan ordu müfəttişliklərinin qurulması barəsində olan qərarı təsdiqləmişdir. Müfəttişliklər təşkil olundu və rəhbərliyə aşağıdakı komandanlar gətirildi:[4]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 188.
  2. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 197.
  3. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 202.
  4. Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, p. 105.