Ağ suzanbağı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Ağ suzanbağı
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Maqnolid
Sıra: Suzanbağıçiçəklilər
Fəsilə: Suzanbağıkimilər
Cins: Suzanbağı
Növ: Ağ suzanbağı
Elmi adı
Nymphaea alba L.
Areal
şəkil
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI   ???

Ağ suzanbağı - ( lat. Nymphaea alba L.) [1] Suzanbağıkimilər – (Nymphaeaceae Salisb.) fəsiləsinə aid bitki növü.[2]

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanda nadir növüdür. [3][4][5]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Güclü kökə malik olan çoxillik su bitkisidir. Yarpaqları çox iri, tək-tək, uzun, yoğun saplaqlarda; yarpaq ayası ürəkvari-ovalvari, bəzən dairəvi, 10-25 sm enindədir. Kasayarpağı uzunsov və ya oval-uzunsov, uzunluğu 7 sm-ə qədər, itivari və ya kütvari, aşağıdan yaşıl, yuxarıdan yaşılvari-ağdır. Çiçəkləri tək-tək, iri, 10-15 (25) sm diametrindədir; ləçəkləri çoxsaylı, ağ oval-uzunsov. Dişicik ağzının şüaları 8-24 saydadır. Meyvəsi kürəvi, yaşıl rəngdə, çoxyuvalıdır [3]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü may—avqust—sentyabr aylarına təsadüf edir. Su və rütubəti sevən (hidrofil), işıqsevən bitkidir. Toxumla və vegetativ üsulla çoxalır. Müxtəlif şirin su qruplaşmalarında və yaxud tək bitir, durğun və yavaş axan s sahələrində rast gəlinir. Bəzi su hövzələrində tamamilə yox olub. Qida, dərman və dekorativ bitkidir [3] [6]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Kür-Araz ovalığı (Zərdab rayonuQarasu çayının sahəsində), Lənkəran ovalığı (Lənkəran rayonu—Liman qəsəbəsi, Mortso gölünün şimal hissəsində) [3] [7]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyasının təbii bərpası azalır, ətraf mühitin mənfi təsirlərinə həssaslıq müşahidə olunur. [6]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Qlobal istiləşmə ilə əlaqədar baş verən quraqlıqlar nətiicəsində körfəz və göllərin suyunun azalması, qida və dərman bitkisi kimi əhali tərəfindən istifadə edilməsi. 

Suzambağı.jpg

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Qızılağac qoruğunda mühafizə olunur. Bitdiyi yerlərin tam mühafizəsi, Kür sututarlarının şirin su ilə doldurulması məqsədəuyğundur. 

Sinonimləri:[redaktə | əsas redaktə]

Nymphaea minoriflora (Simonk.) Wissjul.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Флора Азербайджана, 1952
  4. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  5. http://redbook.az/?options=project&id=A%C4%9F%20suzanba%C4%9F%C4%B1
  6. 6,0 6,1 Azərbaycan SSR-in Qırmızı Kitabı; 1989
  7. Алиев Д.А., 1971