Abbas Lisani

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Abbas Lisani
Abbas Lisani
Fotoqrafiya

Doğum tarixi
18 fevral 1967(1967-02-18)
Doğum yeri Ərdəbil Cənubi Azərbaycan
Həyat yoldaşı Rüqəyya Əlizadə
Uşaqları Atilla Lisani
Oqtay Lisani
Vətəndaşlıq Flag of Iran.svg İran
Peşəsi jurnalist
MilliyyətiAzərbaycanlı Flag of Azerbaijan.svg
Fəaliyyəti1997-ci ildən
TanınırMilli-mədəni fəal

Abbas LisaniCənubi Azərbaycanda ictimai-siyasi fəal. Azərbaycanın milli haqları uğrunda mübarizə aparanlardan biri.[1][2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1967-ci ildə Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdur.

Güney Azərbaycan milli-mədəni hərəkatında rolu[redaktə | əsas redaktə]

O, Azərbaycan türkcəsınin məktəbdə oxunulması və Güney Azərbaycanın iqtisadi vəziyətin yuksəlməsi üçün çalışır. Abbas Lisani 1997-ci ildən başlayaraq dəfələrlə nəzarət altına alınıb, həbs və şallaq cəzasına məhkum edilib.

2003-cü ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

2003-2005-cü illərdə Babək qalasında hər il türklər tərəfindən keçirilən milli bayramlara qatıldığına görə 2006-cı ilin avqust ayında həbs edilmişdi. Bundan əlavə o, 2003-cü ildə Azərbaycan dilində təqvim yazdığına görə də həbs edilmişdir.[3] Bir il həbs cəzasına məhkum edilmişdi.[4]

2004-cü ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

2004-cü il iyunun 22-də Ərdəbilin Sərçeşmə məscidindəki aksiyada iştirakına görə həbs edilmişdir.[3]

2005-ci ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

2005-ci ilin avqust ayında Məşrutə inqilabının ildönümü münasibətilə TəbrizBağır Xanın məzarı üstündə keçirilən mərasimdə iştirakına görə həbs edilmişdir.[5]

2006-cı ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Lisani 2006-cı ilin may ayında bir İran jurnalında Cənubi Azərbaycanlıları və Azərbaycan türkcəsini alçaldan karikaturanın yayımlanmasından sonra Ərdəbil şəhərində edilən yürüşlərə qatılmaqda günahlandırılmışdı. Məhkəmənin qərarına əsasən 30 aylıq həbsə və 50 şallaq və 3 il sürgün cəzasına məhkum edilən Abbas Lisani Əhər bəhsxanasına göndərilmişdir. Lakin azərbaycanlıların yaşadığı Əhər şəhərində məsul şəxslər Abbas Lisaniyə qırmanc vurmaqdan imtina etmişdilər. Bundan sonra Abbas Lisani öz doğma bölgəsindən 2000 km uzaqlıqda olan Yəzd həbsxanasına göndərilmişdir. Abbas Lisaninin dediyinə görə, onun bura göndərilməsində məqsəd şallaq cəzasının yerinə yetirilməsi yox, sadəcə onun doğmaları tərəfindən ziyarətinə mane olmaq və türk əhalinin yaşadığı regiondan uzaqlaşdırmaqdır.[6]

Beynəlxalq Əfv Təşkilatının qərarına əsasən bu hökm qanunsuz elan edilmiş və Abbas Lisani vicdan məhbusu kimi qəbul edilmişdir.[4]

Həbs müddətinin son dövrünü Yəzd zindanında keçirən Abbas Lisani 2008-ci il oktyabrın 29-da azadlığa buraxılmışdır.

2011-ci ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Lisani 2011-ci ildə Urmiyə gölünün ekoloji durumu ilə bağlı Ərdəbildə keçirilən etirazlardan sonra saxlanılmışdır.[7] Ailəsi ilə görüş verilmədiyi üçün aclıq aksiyasına başlamışdır.[7] Cavab olaraq isə bu aksiyanı sonlandırmayacağı təqdirdə ucqar həbsxanaya göndəriləcəyi ilə hədələnmişdir.[7]

2016-cı ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Lisani 2016-cı ilin noyabr ayının 7-də Ərdəbil şəhərində bir məhkəmədə həbs edilərək Meşkinşəhr (Xiyav) şəhərinin mərkəzi zindanına köçürülmüşdu.[8][9] Həbsinin səbəbi isə özü kimi milli fəal olan Aydın Zakirinin toyunda dediyi nitq olmuşdu.[9] Pan-türkizmdə və “rejimə qarşı təbliğat” aparmaqda günahlandırılmışdı. Həbs edilən Abbas Lisani apelyasiya məhkəməsinə müraciət etmiş və bəraət almışdı.[8] Onunla birgə həbs edilmiş digər milli fəal Siyamək Mirzayi haqqında.Tehran apellyasiya məhkəməsi ilkin məhkəmənin çıxardığı 10 il həbs və iki il sürgün hökmünü dəyişdirərək, onu 3 il həbs və Cənubi Xorasanın Təbəs şəhərində bir il sürgündə yaşamaq cəzasına məhkum etmişdir.[8]

2018-ci ildəki həbsi[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci ilin iyul ayının 2-də həbs edilmişdir. 12 gün saxlandıqdan sonra iyul ayının 14-də azadlığa buraxılmışdır. Həbs edildiyi müddət ərzində 7 gün aclıq aksiyası keçirmişdir.[10] Həbsdən azad edilməsi münasibəti ilə Təbrizdə milli fəallar arasında görüş keçirilmiş və bu görüş zamanı Həsən Dəmirçinin xatirəsi yad edilmişdir.[10]

Ailəsinə qarşı təzyiqlər[redaktə | əsas redaktə]

2008-ci ilin sentyabrın 10-da axşam saatlarında Səyyad Məhəmmədian (Ovçu Qoşaçaylının) evində iftar mərasimi zamanı bu İranın xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşları tərəfindən əməliyyat keçirilib.[11] İran azərbaycanlılarının hüquqları uğrunda hərəkatın fəalları olan 18 nəfər, o cümlədən “Yaşmaq” jurnalının baş redaktoru, şair Səid Muğanlı, Mehdi Nəimi, Abbas Nəimi, Əkrəm Nəccari, Rubab Əzimi, Fərhad Rizayi Qoşaçaylı, Məhəmməd Abbaspur, Yusif Huşyar, Əlirza Sərrafi, Həsən Rəşidi, Həsən Rəhimi, Əkbər Azad, Hüseyn Heydəri, Şahbaz İbrahimnejad, Şahnaz İbrahimzadə və Abbas Lisaninin həyat yoldaşı Rüqəyya Əlizadə, oğlanları Atilla Lisani və Oqtay Lisani saxlanılmışdı. Abbas Lisaninin ailə üzvləri bir gündən sonra buraxılmışdı.[11]

Bundan əlavə Abbas Lisaninin həyat yoldaşı Rüqəyya Əlizadəyə qarşı müxtəlif zamanlarda xaricə məlumat ötürmə iddiasıyla ittihamlar edilmişdir.[11]

Mənəvi təzyiq kimi isə həyat yoldaşı ilə görüşməsinə uzun müddət icazə verilməmişdir.

Beynəlxalq insan haqlarının münasibəti[redaktə | əsas redaktə]

Abbas Lisani Beynəlxalq Əfv Təşkilatı (Amnesty International) tərəfindən "vicdan məhbusu" adlandırılmış və onun azad olunması üçün kampaniyalar başladılmıştır.[12]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]