Həsən Dəmirçi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Həsən ağa Dəmirçi
Həsən Dəmirçi
Həsən Dəmirçi.jpg
Doğum tarixi 18 fevral 1941(1941-02-18)
Doğum yeri Təbriz Cənubi Azərbaycan Flag of Iran.svg İran
Vəfat tarixi 24 iyun 2018 (77 yaşında)
Vəfat yeri Təbriz Cənubi Azərbaycan Flag of Iran.svg İran
Vətəndaşlıq İran İslam Respublikası Flag of Iran.svg İran
Peşələri şair
yazıçı
incəsənət xadimi
musiqi müəllimi
musiqişünas
tarzən
Milliyyəti Azərbaycanlı Flag of Azerbaijan.svg
İxtisası Musiqi
Fəaliyyət illəri 1960-cı illərdən
Tanınır Milli-mədəni fəal
musiqiçi

Həsən Dəmirçi ( 1941 - 2018 24 iyun) Güney Azərbaycanlı tanınmış milli-mədəni fəal, şair, yazıçı, incəsənət xadimi və musiqi müəllimi.[1][2][3][4]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Həsən Dəmirçi 1941-ci ildə Güney Azərbaycanın Təbriz şəhərində anadan olmuşdur.[2]

Güney Azərbaycan milli-mədəni hərəkatında rolu[redaktə | əsas redaktə]

Həsən Azərbaycan adı ilə tanınan mərhum Həsən Dərmirçi Azərbaycan türk millətinin demokratik və milli hüquqları uğrunda apardığı mədəni mübarizəyə görə dəfələrlə təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanılıb və müxtəlif təzyiqlərə məruz qalmışdır.[3][5][6]

Azərbaycanlı fəal, mərhum Prof. Zehtabi ilə birlikdə 1986-cı ildə Təbrizdə “Azərbaycan Mədəniyət Ocağı” Dərnəyinin qurucularından biri olub. O həmin zaman dərnəyin musiqi bölümü üzrə məsul seçilib.[2]

Həbsi[redaktə | əsas redaktə]

Dəfələrlə həbs edilmiş Həsən Dəmirçi müxtəlif növ cəzalara məruz qalmışdır. 2013-cü ilin noyabrın 4-də Təbrizdəki evində həbs edilmişdir. İnqilab Məhkəməsinin hakimi Bağırpurun iyul ayında çıxardığı hökmə görə, Həsən Hərgülü və Həsən Azərbaycan adları ilə də tanınan musiqiçi İrana müxalif olan etnik qrupların xeyrinə müqəddəs İran İslam Respublikası nizamına qarşı təbliğat aparmaqda ittiham olunmuşdu. Məhkəmə sənədində yazılıb ki, cənab Dəmirçi icazə almadan musiqi sinifləri təşkil etmək və gizli musiqi tədris etmək, Türkiyədə və ölkə daxilində BMT-dən İran Azərbaycanında referendum keçirilməsi tələbi ilə təşkil edilən toplantılara qatılmaq, səlahiyyətli orqanlardan icazə almadan əhalidən ianə toplamaqhəbsdən azad olmuş separatçı fəallarla toplu şəkildə görüşmək kimi fəaliyyətlərlə bağlı olaraq altı ay həbsə məhkum edilib. Sənəddə qeyd edilən, əhalidən ianə toplanılması Dəmirçinin 2012-ci ildə Şərqi Azərbaycan vilayətinin Qaradağ bölgəsində baş verən zəlzələ zamanı zərərçəkənlərə yardım etmək üçün apardığı fəaliyyətlərlə bağlıdır.[3][6]

Digər təqiblər[redaktə | əsas redaktə]

2015-ci ilin yanvar ayında Bakıya səfər etdikdən sonra İran dövləti tərəfindən xaricə çıxışına qadağa qoyulmuşdu.[5] Çoxsaylı müraciətlərinə baxmayaraq heç bir rəsmi cavab verilməmişdi. Ettelaat Nazirliyinin Təbriz şöbəsi əməkdaşının verdiyi qeyri-rəsmi məlumata görə İran Ettelaat Nazirliyinin Mərkəzi Ofisi tərəfindən Həsən Ağa Dəmirçinin ölkədən çıxışına qadağa qoyulub və artıq Həsən bəyin durumu ilə birbaşa Tehran maraqlanır.[5][6]

Güney Azərbaycan milli-mədəni hərəkatında göstərdiyi fədakarlığa görə Güney Azərbaycanda Həsən Ağa AzərbaycanHəsən Hərgülü ləqəbi ilə anılır.

İcazəsiz musiqi dərsləri keçdiyi bəhanə edilərək, özünün təsis etdiyi və dərs dediyi musiqi mərkəzi qapadılmışdır.

Musiqi sahəsində fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Həsən Dəmirçi Güney Azərbaycanın klassik və muğam musiqisi üzrə ən tanınmış incəsənət xadimlərindən biri olub. Azərbaycanlı fəal, mərhum Prof. Zehtabi ilə birlikdə 1986-cı ildə Təbrizdə Azərbaycan Mədəniyət Ocağı Dərnəyinin qurucularından biri olub. O həmin zaman dərnəyin musiqi bölümü üzrə məsul seçilib. Azərbaycan Mədəniyət Ocağı Dərnəyi musiqi sahəsində böyük uğurlara imza atıb. Bu dərnəyin sayəsində Əli Səlimi kimi böyük ustadlar musiqi sahəsində addımlamağa imkan tapıblar. Dərnəyin kurslarında tar, kamança, qarmon, qara zurna, qaval və s. kimi Azərbaycan musiqi alətləri öyrədilmişdir. Dərnəkdə həmçinin türk dilində muğam oxumaq və Azərbaycan rəqsi kusrları təşkil olunmuşdur.[6]

Türkiyə Radio Televiziya Qurumunun (TRT) yayımladığı musiqi proqramlarında iştirak edib.[6]

Həsən Dəmirçi muğam musiqisi haqda Muğam: öyrəncilər üçün və başqa bir neçə cild kitabın müəllifidir.[4][6]

Ölümü[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci ilin 24 iyununda Təbriz şəhərində yerləşən xəstəxanada vəfat etmişdir.[7][8]

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

Həsən Azərbaycan xəstəxanada müalicə olunarkən yanına ziyarətə gəlmiş bir qrup Güney Azərbaycanlı milli-mədəni fəallara ziyarət üçün hökumət rəsmiləri tərəfindən icazə verilməmişdi. Vəfat etdikdən sonra isə Güney Azərbaycanın bir çox iri şəhərlərində izdihamlı anım tədbirləri keçirilmişdir.[7]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  • [1] Günaz TV-də Həsən Dəmirçi haqqında veriliş.
  • [2] Həsən Dəmirçi haqqında sənədli film.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]