Aişə binti Əbu Bəkr

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Aişə binti Əbu Bəkir səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Aişə
عائشة بنت أبي بكر
Muhammadwives.svg
Məhəmmədin bütün yoldaşlarına Quranda verilmiş Ümmül-möminin (Möminlərin anası) ifadəsinin ərəbcə yazılışı
İlk adı: Aişə
Doğum tarixi: 605(605-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Məkkə, Ərəbistan
Vəfatı: 678(678-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri: Mədinə, Ərəb Xilafəti
Atası: Əbu Bəkr ibn Əbu Quhafə
Həyat yoldaşı: Məhəmməd ibn Abdullah
Uşağı: yoxdur
Milliyyəti: Ərəb

Aişə binti Əbu Bəkr (605, Məkkə - 678, Mədinə) (ərəb. عائشة بنت أبي بكر‎‎) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, xəlifə Əbu Bəkr'in qızıdır. Qüreyş qəbiləsindəndir. Müsəlmanlara görə "Möminlərin[1] Anası" olaraq qəbul edilir[2]. Aişə, dövrümüzə qədər gəlib çatan bir çox hədisin mənbəsi olaraq da qəbul edilir.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Aişə binti Əbu Bəkir ibn Əbu Quhafə 605-ci ildə Məkkədə dünyaya gəlmişdir. Qüreyş qəbiləsindəndir və atası məşhur səhabə Əbu Bəkirdir. Aişənin uşaqlıq illəri Məkkədə keçmişdir. Bəzi rəvayətlərə görə 6[3][4][5][6][7] və ya 17-18[8] yaşında Məhəmməd ibn Abdullahla evlənmişdir. 622-ci ildə Məhəmməd və digər bir qrup müsəlmanlarla birlikdə Mədinəyə köçmüşdür. 632-ci ildə atası Əbu Bəkir xəlifə seçilmişdir. 656-cı ildə üçüncü raşidi xəlifə Osmanın üsyançılar tərəfindən öldürülməsi və Əli ibn Əbu Talibin xəlifə seçilməsindən sonra səhabələr Təlhə, Zübeyr və digərləri ilə birləşib Əliyə tabe olmaqdan boyun qaçırmış və ondan Osmanın qatillərinin cəzalandırılmasını tələb edərək ona qarşı çıxmışdır. Hadisələrin sonrakı gedişatı müsəlmanlar arasında bir sıra döyüşlərə səbəb olmuşdur. Tarixdə Cəməl döyüşü olaraq anılan belə döyüşlərin birində Aişə və tərəfdarları məğlub olmuş, Təlhə döyüş zamanı, Zübeyr isə döyüşdən sonra öldürülmüşdür. Əli qələbədən sonra Aişəni əfv etmiş, onu Mədinəyə yola salmış və ona maaş da kəsmişdir. Aişə ömrünün sonuna qədər Mədinədə yaşamış və burada da vəfat etmişdir.

Aişə (radıyallahu anhə) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) ona buyurdu: «Ya Aişə! Bu Cəbraildi, sənə salam söyləyir». Aişə: «VƏ ALEYHİS SƏLAMU VƏ RAHMƏTULLAHİ – Allahın salamı və rəhməti onun üzərinə olsun» deyə cavab verdim.[9]

Aişə (radıyallahu anhə) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: «Ya Aişə! Sən 3 gecə yuxumda mənə göstərildin. Sənin surətini mənə ipəkli bir parçada mələk gətirdi və: «Bu rəsmin sahibi sənin zövcəndir!» dedi. Nəhayət mən sənin üzünü açınca baxdım ki, o surət sənsən». [10]

Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: «Aişənin (digər) qadınlara üstünlüyü, səridin (Ət və çörək parçalarından düzəldilən və ərəblərdə digər yeməklərdən üstün olan bir yemək növü) digər yeməklərdən üstünlüyü kimidir».[11]


Amr ibn As (radıyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbərdən (səllallahu aleyhi və səlləm) soruşdum: «İnsanların hansı sənə ən sevimlidir, ey Allahın Rəsulu?». Rəsulallah: «Aişə» deyə buyurdu. Mən: «Bəs kişilərdən?» deyə soruşduqda: «Onun atası» deyə cavab verdi.[12]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bəzi İslam mənbələrində olan bəzi hədislərə əsasən buradakı mömin sözündən məqsəd o dövrdə yaşamış mömin kişilərdir:
  2. Peyğəmbər möminlərə onların özlərindən daha yaxındır. (Möminlər peyğəmbəri özlərindən çox sevməli, onun hər bir əmrini sözsüz yerinə yetirməlidirlər). Onun övrətləri (möminlərin) analarıdır (heç kəs onlarla evlənə bilməz). Qohumlar (bir-birinə vərəsə olmaq baxımından) Allahın Kitabında möminlərdən və mühacirlərdən daha yaxındırlar. Amma (qohum olmayan) dostlarınıza (vəsiyyətlə) bir yaxşılıq edə (bir irs qoya) bilərsiniz. Bu (hökm) kitabda (lövhi-məhfuzda) yazılmışdır. (İslamın ilk dövrlərində sizə qardaş olanların, birlikdə Mədinəyə hicrət edənlərin bir-birinə vərəsə olmaq ixtiyarı var idi. Sonralar bu hökm ləğv edilib varislər məsələsində üstünlük qohumlara verildi. Qohum olmayan möminlərin bir-birinə vərəsə olması isə yalnız vəsiyyət yolu ilə mümkün hesab edildi).

  3. Хадисы 1422-0, 1422-1 Муслим » КНИГА ЖЕНИТЬБЫ » "О выдаче отцом замуж малолетней девственницы"
  4. Бухари Sahih al-Bukhari 5133 Sahih al-Bukhari > Wedlock, Marriage > Chapter: Giving one's young children in marriage
  5. Бухари Sahih al-Bukhari 5134 Sahih al-Bukhari > Wedlock, Marriage > Chapter: The marrying of a daughter by her father to a ruler
  6. Бухари Sahih al-Bukhari 5158 Sahih al-Bukhari > Wedlock, Marriage > Chapter: Whoever consummated his marriage with a lady of nine years of age
  7. Хадис 1515(3894) Бухари » Книга 65. Книга о достоинствах ансаров » "Заключение брачного договора пророка, да благословит его Аллах и приветствует, с ‘Аишей, её приезд в Медину и его женитьба на ней."
  8. Müzakirə:Aişə binti Əbu Bəkr#Yaşı
  9. { Müslim 2447}.
  10. { Müslim 2438}.
  11. { Buxari, Müslim}.
  12. { Buxari}.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]