Akaki Çxenkeli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Akaki Çxenkeli
აკაკი ჩხენკელი
Chkhenkeli AI.jpg
bayraqXüsusi Cənubi Qafqaz Komitəsi daxili işlər komissarı
22 mart, 1917 — 24 noyabr, 1917
bayraqZaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikası baş naziri
9 aprel 1918 — 26 may 1918
Prezident Nikolay Çxeidze
bayraqGürcüstan Demokratik Respublikası daxili işlər naziri
26 may 1918 — noyabr 1918
Prezident Noe Ramişvili
Xələfi Yevgeni Qeqeçkori
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 19 may 1874(1874-05-19)
Doğum yeri
  • Tkvarcheli District[d]Abxaziya Respublikası[d]
Vəfat tarixi 5 yanvar 1959(1959-01-05) (84 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Leuville Cemetery[d]
Təhsili
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Akaki Çxenkeli (19 may 1874, Tkvarcheli District[d]5 yanvar 1959, Paris) — Gürcü marksist dövlət xadimi, Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasını yeganə baş naziri.

Həyatı və fəaliyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

1874-cü ildə Tiflis quberniyasının Xoni şəhərində, əsilzadə ailəsində doğulmuşdur. Kiyev Universiteti, Berlin Universitetində və Londonda təhsil almışdır. Hüquqçu və ədəbiyyatçı idi. 1898-ci ildə sosial demokratiya hərəkatına qoşuldu və 1903-cü ildə menşevik oldu. Rusiyada 1905-1907-ci illər inqilabında iştirak etmiş və həbs olunmuşdur. Rusiya imperiyası IV Dövlət Dumasına Batum oblastından, Qars oblastındanSuxumi diyarından seçilmişdir.

Fevral inqilabından sonra[redaktə | mənbəni redaktə et]

Fevral burjua-demokratik inqilabından sonra Xüsusi Cənubi Qafqaz Komitəsi elan edilmiş, Akaki Çxenkeli də qurumun daxili işlər komissarı olmuşdur. Trabzon sülh konfransında Gürcü deleqasiyasına liderlik edən Çxenkeli 9 apreldə seymin, daha sonra isə Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasının hökumət başçısı və xarici işlər naziri olmuşdur. Gürcüstan Demokratik Respublikası elan ediləndən sonra isə daxili işlər nazirliyinə gətirilmiş, 1919-cu ildə deputat olmuşdur. 1921-ci ilin yanvarı Parisdə səfir olan Çxenkeli Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasının elan edilməsindən sonra bir daha Gürcüstana qayıtmamışdır. 1959-cu ildə, Parisdə vəfat edib.

Ailəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

24 iyul 1880-ci ildə Suxumidə Makrine Turkia ilə evlənmişdir. 1 iyul 1905-ci ildə oğlu Aleksi (1904–1985) doğulmuşdur. Uşka ÇxenkeliKita Çxenkelinin böyük qardaşıdır. 2005-ci ildə nəvələri Tamara və Qivi Mixail Saakaşvilidən ölkələrinə qayıtmaq üçün icazə istəmişdilər.[1]

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Fransanın "Ləyaqətə görə" hərbi ordeni ilə mükafatlandırılmışdır.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Géorgie et France : Akaki Tchenkéli (1874-1959), homme d'Etat transcaucasien". 2016-11-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-12-25.