Azadə Rüs­tə­mova

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Azadə Rüs­tə­mova
Azadə Rüs­tə­mova.jpg
Doğum tarixi 18 iyul 1932(1932-07-18)
Doğum yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi 19 aprel 2005 (72 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Elm sahəsi şərqşünaslıq, ədəbiyyatşünaslıq
Elmi dərəcəsi Elmlər doktoru
Elmi adı Professor
İş yeri AMEA Ədəbiyyat İnstitutu
Alma-mater Bakı Dövlət Universiteti;
REA Şərqşünaslıq İnstitutu
Təhsili
Elmi rəhbəri Yevgeni Bertels
Tanınmış yetirmələri Teymur Kərimli[1]
Mükafatları "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adı — 1982 "Şərəf Nişanı" ordeni  — 1971

Azadə Cəfər qızı Rüstəmova (18 iyul 1932, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ19 aprel, 2005, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycansovet şərqşünası və ədəbiyyatşünası, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü. Təxminən 300 məqalənin, həmçinin 20 kitabmonoqrafiyanın müəllifi.[2][3]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Azadə Cəfər qızı Rüs­tə­mova 1932-ci il iyu­lun 18-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.[4]

Bakı Dövlət Universitetinin Şərq­şü­nas­­lıq fakültəsini (1951) bitirmiş, keçmiş SSRİ Elmlər Akademiyası Şərq­şünaslıq İnstitu­tu­nun aspirantı (1953-1956) olmuşdur.

Filologiya üzrə namizədlik (1956), dok­tor­luq (1971) dissertasiyaları müda­fiə etmiş, professor (1990) elmi adını almışdır. 2001-ci ildə AMEA-nın müx­bir üzvü seçilmişdir.

Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda elmi işçi (1957), şöbə müdiri (1961-1991) və­zi­fə­lə­rin­də çalışmışdır.

Orta əsrlər Azərbaycan şeirinin tarixi-nə­zəri səpkidə araşdırılması, həmin dövr ədə­biy­yatımızın janr, metod və üslub xüsusiyyətləri, folklor əla­qələri, varis və irs problemi, klassik sənətkarlarımızın humanist-bəşəri ide­yalarının, dini və sufi-panteist fikrin poeziyadakı təcəssümü və b. məsələlər alimin təd­qiqatlarında öz elmi həllini tapmışdır. O, 15-dən artıq kitabın, 300-ə qədər mə­qalənin, o cüm­lədən, "Azərbaycan epik şeirinin inkişaf yolları (XII-XVII əsrlər)" (1977), Nizami Gəncəvi (həyatı və sənəti)» (1979), "Klassik Azər­baycan poe­ziyasında qəzəl. Janrın tarixi və poetikası" (1990), "Mütəfəkkir Mövlana Füzuli" (1996), "Nizami və onun poeziya sə­ləf­ləri" (2001) və b. əhəmiyyətli tədqiqatların müəl­lifidir. Həmçinin, Türkiyədə nəşr olunan 30 cildlik "Türk xalqları ədəbiyyatı ensik­lo­pe­diyası"nın "Qədim və Orta əsrlər Azər­bay­can ədəbiyyatı" hissəsini yazmışdır. Xaricdə ya­şa­yan azərbaycanlılar üçün yazılmış "Azər­bay­can ədəbiyyatı (müx­tə­sər oçerk)" kitabının (2003), nəşr edilməkdə olan çoxcildli «Azər­bay­can ədə­biyyatı tarixi»nin II, III cild­lərinin müəl­liflərindən biridir.[4]

Görkəmli alim Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq gö­rülmüş (1982), "Şərəf Nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir (1971).

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Azadə Rüstə­mova 2005-ci il aprelin 19-da Bakıda vəfat etmişdir.[4]

Bəzi işləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Füzuii yaşayır. (Vəfatının 400 illiyi münasibətilə) // Azərbaycan müəllimi. — 1958. — 6 aprel
  • Nizami və Füzuli "Leyli və Məcnun"ları. (Füzulinin 400 illiyi münasibətilə // Ədəbiyyat və incəsənət. — 1958. — 12 aprel.
  • Füzulinin lirikası // Bakı. — 1958. — 14 avqust
  • Füzuli "Leyli və Məcnun"unda qadına münasibət // Azərbaycan qadını. — 1958. — № 7.- S. 16-17.
  • Füzulinin "Leyli və Məcnun" poemasının ideya-bədii xüsusiyyətləri // Məhəmməd Füzuli. Elmi-tədqiqi məqalələr. — Bakı: Azərnəşr, 1958.-S. 139—173
  • Vidadinin irsi və onun nəşri tarixindən // Azərbaycan SSR EA Xəbərləri. İctimai elmlər ser. — 1960. — № 4. — S. 113—121.
  • Fələki irsinin öyrənilməsi tarixindən // Azərbaycan SSR EA Xəbərləri. İctimai elmlər ser. — 1961. — № 3. — S.87-92.
  • Низамиведение: достижения и задачи (azərb.) // Известия Академии наук Азербайджанской ССР. — Bakı, 1987. — Səh. 49-60.
  • Fələki Şirvani (azərb.) // Академия наук Азербайджанской ССР. Институт литературы имени Низами. — Bakı: Элм, 1987. — Səh. 78.
  • Азербайджанская литература : краткий очерк для азербайджанской диаспоры / ред.: Б. А. Набиев, Т. Г. Керимли. — Bakı: Элм, 2005. — Səhifələrin sayı: 456. — ISBN 5-8066-1788-3.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ədəbiyyatşünas alimin 75 illiyi qeyd olunmuşdur (azərb.) // modern.az. — 2007.
  2. Hidayətqızı S. Elmimizin Azadə Rüstəmova səhifəsi: parlaq, zəngin və mənalı (azərb.) // 525-ci Qəzet. — 2013.
  3. Xəlilzadə F. Tarixi-poetik həqiqətlərə sadiqlik (azərb.) // Kaspiy. — 2014. — Səh. 16.
  4. 4,0 4,1 4,2 "Rüstəmova Azadə Cəfər qızı". Science.gov.az. 2 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]