Baça bazı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İndiki Özbəkistanın ərazisində dans edən oğlan (1905–1915)

Baça bazı (fars. بچه بازی - "oğlanlarla oynamaq";بچه baça, "uşaq" və بازی bāzī, "oyun") — Əqanıstanda uşağbazlıq üçün istifadə edilən söz. Cavan oğlanların qız obrazında erotik rəqslər və başqa cinsi fəaliyyətlərdən ibarət olan[1] cinsi quldarlığın və uşaq fahişəliyin növü[2]. Əfqanıstanda və Pakistanda mövcuddur.[1][3]

Taliban Dövründə (1994-2001) baça bazı üçün edam cəzası tətbiq olunurdu.[4][5] İddia edilir ki, ABŞ hərbi qüvvələri Əfqanıstanda baça bazı fəaliyyətini etina edirdilər.[6] ABŞ hərbi qüvvələri bu iddiaları inkar edirlər və məsələnin çözülməsi böyük nisbətdə Əfqanıstan hökumətin məsuliyyəti olduğunu qeyd etdilər.[7] Baça bazı indiki Əfqanıstan qanunlara da şəriətə də, mülki məcəlləsinə də qarşı olduğuna görə ziddir.[8]

Bu biznes günümüzdə Əfqanıstanda artır, bəzi kişilər baça bazıları sərvətin və yüksək vəziyyətin göstəricisi kimi saxlayırlar.[9][10][11]

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Baça bazı Mərkəzi Asiyada IX və ya X əsrdə ortaya çıxdı.[1] Birinci Dünya Müharibəsindən sonra o, böyük şəhərlərdə azalıb. Tarixçi Entoni Şeyin fikirinə görə bunun səbəbi qərbi kolonial dəyərləri idi.[12]

Mərkəzi Asiyana səfər edən bir sıra xarici səyyahlar baça bazı haqqında yazırdılar. Məsələn üçün, 1872-1873 illərin arasında Türküstana səfər edən Yucin Şuler qeyd edirdi ki, valrı yiyələr sevdiyi rəqsçisi böyəndə onlara öz biznesi təsis etməyə kömək edirdilər.[13]

2010-cu ildə, Əfqanıstan parlamentinin üzvü olan Abdulxabir Uçqun baça bazı fəaliyyətinin artımda olduğunu demişdi.

Məsələnin əhatəsi[redaktə | əsas redaktə]

Xalid Hüseyninin Çərpələng uçuran romanında baça bazı göstərilib.

2010 ildə Nacibullah Quraişi əfqan jurnalistin Əfqanıstanın rəqs edən oğlanlar filmi çıxıb.[14]

2010-cu ilin dekabr ayında WikiLeaks açıqlayıb ki, DynCorp hərbi podratçının işçiləri şimalı Əfqanıstanda baçı bazına pul xərclədilər. Əfqanıstan Daxili Naziri Məhəmməd Hanif Atmar ABŞ hərbçilərdən DynCorp fəaliyyətini kontrol etməyə tələb etmiş, lakin, ABŞ səfirliyi iddia etmiş ki, bu DynCorp ilə mövcud olan kantrakt çərçivəsində hüquqi baxşışdan mümkün deyil idi.[8]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 (2011) Human Trafficking: Exploring the International Nature, Concerns, and Complexities. CRC Press.
  2. «Boys in Afghanistan Sold Into Prostitution, Sexual Slavery», Digital Journal, Nov 20, 2007
  3. (2011) Child Sex, Bacha Bazi and Prostitution in Afghanistan. LAP Lambert Academic.
  4. Arni Snaevarr. "The dancing boys of Afghanistan". United Nations Regional Information Centre for Western Europe (UNRIC).
  5. London Times: Kandahar Men Return to Original Love: Teenage Boys. January 27, 2002. Accessed February 9, 2015.
  6. [1]
  7. "Afghanistan sees rise in ‘dancing boys’ exploitation". Washington Post. Washington Post.
  8. 8,0 8,1 Boone, Jon (December 2, 2010). "Foreign contractors hired Afghan 'dancing boys', WikiLeaks cable reveals". The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/world/2010/dec/02/foreign-contractors-hired-dancing-boys.
  9. Afghanistan: The Perfect Failure. Xlibris Corporation, 96.
  10. «The Dancing Boys of Afghanistan», PBS Frontline TV documentary, April 20, 2010.
  11. Qobil, Rustam (September 7, 2010). "The sexually abused dancing boys of Afghanistan". Би-би-си. http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-11217772. İstifadə tarixi: 10.02.2014.
  12. Shay, Anthony "The Male Dancer in the Middle East and Central Asia".
  13. Schuyler, Eugene, Turkistan: Notes of a Journey in Russian Turkistan, Khokand, Bukhara and Kuldja (London: Sampson, Low, Marston, Searle & Rivington) 1876, Vol.I pp 132-3
  14. "True Stories: The Dancing Boys of Afghanistan", 29 March 2010