Cəlal Əliyev (bioloq)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Cəlal Əliyev
Cəlal Əziz oğlu Əliyev
Cəlal.Əliyev.JPG
Doğum tarixi 20 may 1926(1926-05-20)
Doğum yeri Azərbaycan Azərbaycan SSR, Sabirabad rayonu, Suqovuşan kəndi
Vəfat tarixi 18 fevral 2014(2014-02-18) (87 yaşında)
Vəfat yeri Bakı
Elm sahəsi Biologiya
Elmi dərəcəsi biologiya elmləri doktoru
Elmi adı Professor

Cəlal Əziz oğlu Əliyev (20 may 1926(1926-05-20), Sabirabad rayonu18 fevral 2014(2014-02-18), Bakı) – azərbaycanlı alim, biologiya elmləri doktoru, professor, Bakı Dövlət Universitetinin "Botanika" kafedrasının müdiri (1967–1992)

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Cəlal Əliyev 20 may 1926-ci ildə Sabirabad rayonunun Suqovuşan kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini kəndində almış, təhsilini davam etdirmək üçün Bakı Əczaçılıq məktəbinə daxil olmuşdur. 1949-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinin əyani şöbəsinə daxil olmuş, 1954-cü ildə bioloq-botanik ixtisası üzrə universiteti bitirmişdir.

Tələbə-laborant ikən ilk elmi tədqiqatla məşğul olmuş, elmi ədəbiyyatdan istifadə etmək bacarığı və bitki təyinatında göstərdiyi dəqiqlik yüksək qiymətləndirilmişdir.

1961-ci ildə "Talışın şirin sularının florası, bitkiliyi və onların təsərrüfat əhəmiyyəti" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək biologiya elmləri namizədi, 1969-cu ildə isə "Azərbaycanın su hövzələrinin florası, bitkiliyi və onların təsərrüfat əhəmiyyəti" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək biologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır. 1970-ci ildə isə professor elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür .

Cəlal Əliyev BDU-da laborant, assistent, baş müəllim, dosent və professor, 1967-ci ildən 1992-ci ilədək "Botanika" kafedrasının müdiri vəzifələrində müvəffəqiyyətlə çalışmışdır. 25 ildən artıq kafedra müdiri olmuş və bu dövrdə özünü bacarıqlı və işgüzar rəhbər kimi göstərmiş, yüksək pedaqoji və elmi keyfiyyətlərini gənc nəslin tərbiyəsinə, elmin inkişafına, respublikada yüzlərlə botanik kadrlarının yetişdirilməsinə sərf etmişdir. Görkəmli alimin elmi tədqiqatları, botanika sahəsində yaratdığı yeni istiqamət və yetişdirdiyi elmi kadrlar ona "Cəlal müəllim məktəbi"nin yaranmasına xidmət etmişdir.

O, 105 elmi və elmi-metodik məqalənin, 5 dərslik və dərs vəsaitinin, 2 monoqrafiyanin, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında nəşr etdirdiyi 18 məqalənin müəllifidir.

Cəlal müəllimin iştirakı və rəhbərliyi altında 1 doktorluq və 2 namizədlik dissertasiyaları müdafiə olunmuş, görkəmli alim 35-dən çox doktorluq və namizədlik dissertasiyalarına opponentlik etmişdir.

Orta məktəblər üçün 14 çap vərəqi həcmində rus dilində olan "Tərəvəzçilik" kitabını tərcümə etmişdir.

Cəlal Əliyev Sankt Peterburq Gülçülük İnstitutu, M.V.Lomonosov adına MDU-nun Botanika kafedrası, Rusiya EA Botanika İnstitutu ilə sıx əməkdaşlıq etmişdir.

Uzun müddət universitetdə "Xalq Nəzarəti Komitəsi"nə başçılıq etmiş, hər cür mənfi hallara qarşı barışmaz mübarizə aparmışdır. Universitetin "Qəbul Komissyası"nda məsul katib, fakültə dekanının müavini və s. kimi vəzifələrdə həmişə ona göstərilən etimadı doğrultmuşdur.

Cəlal Əliyevin xidmətləri yüksək qiymətləndirilmiş, "Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir. O, AMEA Botanika İnstitutunun doktorluq elmi dərəcəsi almaq üçün çoxsahəli Müdafiə Şurasının üzvü olmuşdur.

Cəlal Əliyev 18 fevral 2014-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

  • "Azərbaycanın su bitkiləri və onların xalq təsərrüfatı əhəmiyyəti". Bakı, 1965.
  • "Meyvəçilik". Bakı, 1974.
  • "Abşeron bitkilərini təyin etmək üçün rəhbərlik". Bakı, 1978–1979.
  • "Bitki coğrafiyası (botanika əsasları ilə)". Bakı, 1984. (Həmmüəlliflər R. Əliyev, Ş. Əfəndiyeva)
  • "Azərbaycanın su hövzələri və onlardan istifadə edilməsi". Bakı, 1980.
  • "Botanika". Bakı, 1988. (Həmmüəllif R. Bəşirov).
  • "Mədəni bitkilər və onların əcdadları". Bakı, 1989. (Həmmüəllif R. Bəşirov)
  • "Bitki morfologiyası". Bakı, 2001. (Həmmüəllif R. Bəşirov)
  • "Botanika". Sumqayıt, 2004. (Həmmüəlliflər A. İbrahimov, R. Bəşirov, A. Qarayeva)