COVID-19 koronavirus pandemiyası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
COVID-19 koronavirus pandemiyası
COVID-19 Outbreak World Map.svg
Yoluxma halı təsdiqlənmiş ölkələrin xəritəsi

     10,000+ yoluxma halı      1,000–9,999 yoluxma halı      100–999 yoluxma halı      10–99 yoluxma halı      1-9 yoluxma halı

     Yoluxma halı təsdiqlənməyib
COVID-19 Outbreak World Map per Capita.svg
Adambaşına görə yoluxma halı təsdiqlənmiş ölkələrin xəritəsi

     >1 yoluxma halı (hər 10,000 nəfərə görə)      1–10 yoluxma halı (hər 100,000 nəfərə görə)      1–10 yoluxma halı (hər 1 milyon nəfərə görə)      1–10 yoluxma halı (hər 10 milyon nəfərə görə)      1–10 yoluxma halı (hər 100 milyon nəfərə görə)

     Yoluxma halı təsdiqlənməyib
COVID-19 pandemic.jpg
Xəstəlik COVID-19
Səbəbi SARS-CoV-2
Yer Qlobal; hazırkı episentri: Avropa
İlk qarşılaşma Uhan, Hubey, Çin[1]
30°37′11″ şm. e. 114°15′28″ ş. u.
Tarix 1 dekabr 2019–indiyə kimi
(9 ay, 3 həftə)
Statistika
Yoluxma sayı 24.772.926[2]
Aktiv hallar 7.718.656[2]
Ölüm sayı 837.879[2]
Sağalanların sayı 16.216.391[2]
Ərazi 188[2]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yeni tipli pnevmoniya COVID-19, 2019-nCoV koronavirusu pandemiyası2019-cu ilin dekabr ayının ortalarında, Çinin mərkəzi Hubey əyalətinin Uhan şəhərində yerli Huanan ət və dəniz məhsulları bazarı ilə əlaqəli yerli sakinlərdə naməlum mənşəli pnevmoniya xəstəliyinin ilk aşkar olunması ilə başladı. 31 dekabr 2019-cu ildə Çin hakimiyyəti naməlum pnevmoniyanın başlaması barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına məlumat verdi.

Sonradan, Çin alimləri yeni koronavirus2019-nCoV ayırd edərək onun genomunun genetik ardıcıllığını təyin etdilər. Virus, şiddətli kəskin tənəffüs sindromuna səbəb olan SARS-CoV virusuna (atipik pnevmoniya kimi də tanınır) ən azı 70% genetik ardıcıllıqla bənzəyir[3][4][5]. Yeni koronavirusun inkubasiya dövrü 2 gündən 10 günə qədər davam edir[6] və son məlumatlara görə, xəstəlik simptomların başlamazdan əvvəl yoluxucu olur.

22 yanvar tarixindən etibarən Uhanda karantin rejimi tətbiq edilməyə başlandı. 24 yanvar tarixindən etibarən Uhana bitişik olan Huanqan, Eçjou, Çibi və Çjitsyan şəhər rayonlarına da karantin tətbiq edildi[7][8]. Ümumilikdə 14 şəhərdən gediş məhduddur[9]. Virus Çindəki bütün əyalət səviyyəsində inzibati vahidlərdə qeydə alınıb.

Yanvarın 30-da ÜST-ün Fövqəladə Komitəsinin iclasında, yeni koronavirusun yayılması beynəlxalq narahatlıq yaradan ictimai səhiyyə təcili vəziyyəti kimi qəbul edildi. Avqustun 22-nə olan məlumata görə dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 22,9 milyon nəfərə çatıb. Bunların 14.7 milyon nəfəri sağalıb, 799,000 nəfəri isə ölüb.[10] Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.[11]

Xronologiya[redaktə | əsas redaktə]

2019-nCoV koronavirusunun yayılması 12 yanvar — 29 fevral tarixləri arasında.

Araşdırılması[redaktə | əsas redaktə]

Rəsmi olaraq, SARS-CoV-2 adlandırılan Covid-19-a səbəb olan virus təzə olduğundan onun haqqında hər hansı etibarlı məlumat yoxdur. Covid-19-a yoluxma hallarının baş verdiyi dünyanın 500 bölgəsində hava şəraitini müqayisə edən dərc olunmamış bir analiz virusun yayılma sürətinin temperatur, külək sürəti və nisbi rütubət ilə əlaqəli olmasını ehtimal etməyə əsas verir. Covid-19-un mövsümi xarakter daşıma ehtimalına işarə edən bəzi məlumatlar da var. Yeni xəstəliyin dünyada yayılmasından görünür ki, virus soyuq və quru hava şəraitinə üstünlük verir. Digər bir dərc olunmamış tədqiqat işində də yüksək temperaturlu iqlimlə Covid-19 hallarının aşağı düşməsi arasında bir əlaqəyə diqqət yetirilib, amma bu da qeyd olunub ki, təkcə yüksək hava temperaturu xəstəliyin qlobal miqyasda dəyişgənliyinə həlledici təsir göstərə bilməz. Tədqiqatçılara görə, Covid-19 üçün ən az uyğun gələn iqlim şəraiti dünyanın tropik bölgələrində ola bilər.

Bu pandemiya bir çox hallarda daha adi sayıla bilən virusların mövsümi yayılma qaydalarına uyğun yayılmır. Məsələn, qripə yoluxma hallarının əksəriyyəti qış dövründə baş versə də, ispan qripi yay aylarında ən yüksək həddə çatır. Koronaviruslar "zərfləşmiş viruslar " ailəsinə aiddir. Onlar qoşa lipid örtüyündən ibarət olan yağlı bir membrana bükülmüş haldadır və həmin membrana tacabənzər zülallar taxılmış vəziyyətdədir. Latınca tac "corona" olduğundan, bu növ viruslara koronavirus adı verilib. Digər zərfli viruslar üzərində aparılan tədqiqatlar göstərib ki, bu cür yağlı örtüyə malik viruslar belə örtüyü olmayanlarla müqayisədə istiyə daha çox həssasdır. Soyuqda həmin yağlı örtük rezinə bənzər bir hala gəlir, bişmiş ətin yağı kimi, soyuduqca daha çox bərkiyir və beləliklə, virusun bədən xaricində daha uzun müddət qalmasına imkan verir. Zərərli virusların əksəriyyəti bunun nəticəsində güclü mövsümi asılılığa malikdir. Tədqiqatlar artıq göstərib ki, Sars-Cov-2 virusu 21-23 °C temperatur dərəcələrində və 40% nisbi rütubətdə plastik və polad kimi sərt səthlərdə 72 saata qədər qala bilər.

Lakin tropik bölgələrdə də xeyli sayda yoluxma halları olub. Bu yaxınlarda Harvard Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılmış virusun Asiyada yayılmasının təhlili göstərib ki, bu pandemik koronavirusun hava şəraitindən asılılığı bir çoxlarının ümid etdiyindən daha az olacaq. Onlar Çinin müxtəlif iqlim zonalarına aid bölgələrində koronavirusun yayılma sürətini təhlil edərək belə qənaətə gəliblər ki, yaz və yayda temperatur və rütubətin artması bu infeksiyaya yoluxma hallarının azalmasına gətirib çıxarmayacaq. Onlar xəstəliyin nəzarətdən çıxmaması üçün ictimai səhiyyənin işə qarışmasının vacib olduğunu vurğulayırlar.[12]

Alimlərin gəldiyi qənaətə görə 4 dərəcə radələrindəki hərarətdə koronavirus sabit vəziyyətdə qalaraq dezinfeksiya aparılmadığı halda 14 gündən sonra fəallığı azalmağa başlayır. Halbuki 70 dərəcədən artıq hərarətdə 5 dəqiqə ərzində fəalsızlaşır. Kağız üzərində üç saatdan sonra aşkarlanan koronavirus paltar və emal olunmuş taxta üzərində iki günədək, şüşə üzərində 4 günədək, plastik üzərində də 7 günədək qalır. Həmçinin tibbi maskaların üz tərəfində də koronavirusun 7 günədək qalmaq iqtidarında olduğu, ona görə də maskaların ciddi dezinfeksiyasının vacib olduğu vurğulanır.[13]

+ Ölkələr və ərazilər üzrə COVID-19 koronavirus pandemiyası
Ölkə və ərazi [a] Yoluxanlar[b] Ölümlər Sağal.[c] İst.
188 30.800.771 957.348 21.059.531
ABŞ ABŞ 7.147.685 207.310 3.829.003 [14]
Braziliya Braziliya 4.694.648 140.783 4.040.949 [15][16]
Hindistan Hindistan 5.903.932 93.379 4.849.584 [17]
Rusiya Rusiya 1.143.571 20.225 940.150 [18]
Peru Peru 794.584 32.037 650.948 [19][20]
Kolumbiya Kolumbiya 798.317 25.103 687.477 [21]
Meksika Meksika 720.858 75.844 518.204 [22]
İspaniya İspaniya 716.481 31.232 [23]
Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika 668.529 16.312 599.149 [24][25]
Argentina Argentina 691.222 15.208 536.576 [26][27]
Fransa Fransa 527.446 31.700 94.891 [28][29]
Çili Çili 455.979 12.591 430.259 [30]
İran İran 443.086 25.394 372.051 [31][32]
Böyük Britaniya Böyük Britaniya 429.277 41.971 [33]
Banqladeş Banqladeş 357.873 5.129 268.777 [34][35]
Səudiyyə Ərəbistanı Səudiyə Ərəbistanı 332.790 4.655 316.405 [36]
İraq İraq 345.969 8.935 276.918 [37]
Pakistan Pakistan 309.581 6.451 295.333 [38]
Türkiyə Türkiyə 312.966 7.929 274.514 [39]
İtaliya İtaliya[d] 308.104 35.818 223.693 [42]
Filippin Filippin 301.256 5.284 232.906 [43][44]
Almaniya Almaniya 283.706 9.530 248.478 [45][46]
İndoneziya İndoneziya 271.339 10.308 199.403 [47]
İsrail İsrail 215.273 1.405 152.837 [48]
Ukrayna Ukrayna 195.504 3.833 86.873 [49][50]
Kanada Kanada 150.141 9.254 129.303 [51]
Qətər Qətər 124.850 214 121.738 [52]
Boliviya Boliviya 133.222 7.800 92.868 [53]
Ekvador Ekvador 132.475 11.236 102.852 [54][55]
Rumıniya Rumıniya 121.235 4.687 97.554 [56][57]
Dominikan Respublikası Dominikan Respublikası 110.597 2.087 84.610 [58]
Qazaxıstan Qazaxıstan 107.659 1.699 102.530 [59][60]
Panama Panama 109.431 2.311 86.158 [61]
Mərakeş Mərakeş 115.241 2.041 94.150 [62]
Belçika Belçika 108.768 9.965 19.836 [63][64]
Misir Misir[e] 102.625 5.853 93.531 [65]
Küveyt Küveyt 103.199 597 94.211 [66]
Niderland Niderland[67] 105.918 6.328 [68][69]
Oman Oman 95.907 885 86.765 [70]
Çin Çin (materik)[f] 85.337 4.634 80.536 [71]
İsveç İsveç 90.289 5.878 [72]
Qvatemala Qvatemala 89.702 3.213 78.284 [73]
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri 90.618 411 79.676 [74]
Polşa Polşa 85.396 2.424 67.326 [75][76]
Yaponiya Yaponiya 81.055 1.540 74.151 [77]
Belarus Belarus 77.289 813 74.046 [78]
Honduras Honduras 73.840 2.271 25.728 [79][80]
Efiopiya Efiopiya 72.173 1.155 29.863 [81]
Portuqaliya Portuqaliya 72.939 1.944 47.380 [82][83]
Venesuela Venesuela 71.273 591 60.709 [84]
Bəhreyn Bəhreyn 68.190 239 61.475 [85]
Kosta-Rika Kosta-Rika 70.816 812 27.023 [86]
Nepal Nepal 71.821 467 53.013 [87]
Sinqapur Sinqapur 57.665 27 57.341 [88][89]
Nigeriya Nigeriya 58.062 1.103 49.606 [90]
Özbəkistan Özbəkistan 54.819 452 51.322 [91]
Çexiya Çexiya 62.559 588 30.891 [92]
İsveçrə İsveçrə[g] 51.864 1.778 42.700 [93][94]
Əlcəzair Əlcəzair 50.912 1.711 35.756 [95][96]
Ermənistan Ermənistan 48.643 947 43.401 [97]
Moldova Moldova 50.534 1.279 37.440 [98]
Qana Qana 46.222 299 45.417 [99]
Qırğızıstan Qırğızıstan 45.932 1.063 42.147 [100]
Əfqanıstan Əfqanıstan 39.192 1.453 32.635 [101]
Avstriya Avstriya 42.214 787 33.154 [102]
Azərbaycan Azərbaycan 39.787 583 37.392 [103]
Keniya Keniya 37.707 682 24.504 [104]
Fələstin Fələstin 37.963 278 27.183 [105]
Paraqvay Paraqvay 37.226 761 21.117 [106]
İrlandiya İrlandiya 34.560 1.802 24.000 [107]
Serbiya Serbiya 33.312 746 [108]
Salvador Salvador 28.415 823 22.643 [109]
Avstraliya Avstraliya 27.016 870 24.444 [110]
Bosniya və Herseqovina Bosniya və Herseqovina 26.564 808 19.507 [111]
Danimarka Danimarka 25.594 647 19.010 [112][113]
Cənubi Koreya Cənubi Koreya 23.516 399 21.166 [114][115]
Kamerun Kamerun 20.712 418 19.440 [116][117]
Puerto-Riko Puerto-Riko 21.868 635 [118][119]
Macarıstan Macarıstan 23.077 730 5.099 [120]
Kot-d'İvuar Kot-d'İvuar 19.556 120 19.065 [121]
Bolqarıstan Bolqarıstan 19.828 789 14.132 [122][123]
Şimali Makedoniya Şimali Makedoniya 17.483 722 14.516 [124][125]
Yunanıstan Yunanıstan 17.228 376 9.989 [126]
Xorvatiya Xorvatiya 16.007 269 14.405 [127]
Norveç Norveç[h] 13.478 270 10.371 [128]
Albaniya Albaniya 13.153 375 7.397 [129][130]
Malayziya Malayziya 10.769 133 9.785 [131]
Finlandiya Finlandiya[132][133] 9.484 343 7.850 [134]
Lüksemburq Lüksemburq 8.233 124 6.976 [135]
Tailand Tayland 3.522 59 3.362 [136][137]
Kuba Kuba 5.350 118 4.658 [138]
Estoniya Estoniya 3.165 64 2.499 [139][140]
İslandiya İslandiya 2.561 10 2.151 [141]
Litva Litva 4.295 89 2.319 [142][143]
Sloveniya Sloveniya 5.007 145 [144][145]
Honkonq Honkonq 5.060 105 4.777 [146]
Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya 1.475 25 1.389 [147]
Slovakiya Slovakiya 8.600 44 4.098 [148]
Tunis Tunis 13.305 180 3.988 [149]
Latviya Latviya 1.654 36 1.282 [75][150]
Andorra Andorra 1.836 53 1.263 [151]
Kipr Kipr 1.671 22 1.369 [152]
Livan Livan 35.242 340 15.434 [153]
Uruqvay Uruqvay 1.967 47 1.710 [154]
Niger Niger 1.194 69 1.107 [155]
Burkina-Faso Burkina-Faso 1.950 56 1.260 [156][157]
Cruise ship side view.svg Diamond Princess[i] 712 14 653 [158][159]
Cersi Cersi 400 32 366 [160]
Tayvan Tayvan 510 7 480 [161]
Malta Malta 2.929 29 2.261 [162]
İordaniya İordaniya 8.061 43 4.131 [163]
San-Marino San-Marino 727 42 676 [164]
Mavriki Mavriki 367 10 343 [165]
Kosovo Kosovo 15.379 617 13.088 [166][167]
Seneqal Seneqal 14.839 304 11.910 [168]
Monteneqro Monteneqro 9.962 155 6.177 [169]
Vyetnam Vyetnam 1.069 35 999 [170]
Gürcüstan Gürcüstan 4.664 27 1.759 [171]
Qvineya Qvineya 10.478 65 9.816 [172][173]
Konqo Demokratik Respublikası Konqo DR 10.578 271 10.070 [174]
Men adası Men adası 340 24 314 [175]
Cibuti Cibuti 5.409 61 5.340 [176]
Şri-Lanka Şri-Lanka 3.345 13 3.158 [177]
Fransa Mayotta 196 3 59 [178]
Farer adaları Farer adaları 458 0 417 [179][180]
Martinika Martinika 155 6 50 [178]
Qvadelupa Qvadelupa 143 8 67 [178]
Bruney Bruney 146 3 142 [181][182]
Quam Quam 2.286 39 1.668 [14][183]
Cəbəllütariq Cəbəllütariq 364 0 333 [184]
Kamboca Kamboca 275 0 274 [185]
Ruanda Ruanda 4.789 29 3.080 [186][187]
Trinidad və Tobaqo Trinidad və Tobaqo 4.260 69 2.122 [188][189]
Madaqaskar Madaqaskar 16.221 228 14.867 [190]
Mali Mali 3.064 130 2.402 [191]
Şimali Kipr Şimali Kipr 735 4 545 [192]
Monako Monako 208 2 167 [193]
Aruba Aruba 3.832 25 2.829 [194]
Fransa Qvianası Fransa Qvianası 86 0 51 [178]
Lixtenşteyn Lixtenşteyn 117 1 110 [195]
Toqo Toqo 1.722 44 1.312 [196]
Yamayka Yamayka 5.723 80 1.496 [197][198]
Barbados Barbados 190 7 175 [199]
Konqo Respublikası Konqo Respublikası 4.979 78 3.742 [200][201]
Kayman adaları Kayman adaları 210 1 207 [202]
Uqanda Uqanda 7.218 71 3.291 [203][204]
Fransa Polineziyası Fransa Polineziyası 1.517 6 1.273 [205][206]
ABŞ Vircin adaları ABŞ Vircin adaları 1.296 19 1.209 [207]
Sint-Marten Sint-Marten 627 22 532 [208]
Liberiya Liberiya 1.338 82 1.221 [209]
Bermud adaları Bermud adaları 181 9 167 [210]
Qabon Qabon 8.728 54 7.934 [211]
Baham adaları Baham adaları 3.699 75 1.962 [212][213]
Makao Makau 46 0 46 [214]
Qayana Qayana 2.709 73 1.490 [215]
Zambiya Zambiya 14.515 332 13.643 [216][217]
Myanma Myanma 9.991 198 2.681 [218]
Qvineya-Bisau Qvineya-Bisau 2.324 39 1.549 [219][220]
Benin Benin 2.325 40 1.960 [221]
Eritreya Eritreya 369 0 330 [222]
Haiti Haiti 8.684 227 6.551 [223]
Tanzaniya Tanzaniya [224][225]
Suriya Suriya 4.001 185 1.028 [226]
Liviya Liviya 31.290 491 17.508 [227][228]
Somali Somali 3.465 98 2.877 [229]
Antiqua və Barbuda Antiqua və Barbuda 98 3 92 [230][231]
Mozambik Mozambik 7.589 53 4.649 [232]
Ekvatorial Qvineya Ekvatorial Qvineya 5.018 83 4.530 [233]
Maldiv adaları Maldiv adaları 10.014 34 8.674 [234]
Sudan Sudan 13.592 836 6.764 [235][236]
Anqola Anqola 4.590 167 1.554 [237]
Laos Laos 23 0 22 [238]
Yeni Kaledoniya Yeni Kaledoniya 26 0 26 [239]
Çad Çad 1.175 83 1.004 [240]
Dominika Dominika 30 0 24 [241][242]
Namibiya Namibiya 10.918 120 8.749 [243]
Monqolustan Monqolustan 313 0 303 [244]
Fici Fici 32 2 28 [245][246]
Sent-Lüsiya Sent-Lüsiya 27 0 27 [247][248]
Kürasao Kürasao 329 1 124 [249]
Qrenada Qrenada 24 0 24 [250][251]
Esvatini Esvatini 5.399 108 4.767 [252]
Zimbabve Zimbabve 7.787 227 6.057 [253]
Botsvana Botsvana 1.730 16 701 [254][255]
Beliz Beliz 1.758 22 1.072 [256]
Malavi Malavi 5.761 179 4.110 [257]
Sent-Vinsent və Qrenadin Sent-Vinsent və Qrenadin 64 0 64 [258][259]
Sent-Kits və Nevis Sent-Kits və Nevis 19 0 17 [260]
Qrenlandiya Qrenlandiya 14 0 14 [261][262]
Seyşel adaları Seyşel adaları 143 0 140 [263][264]
Şimali Marian adaları Şimali Marian adaları 61 2 19 [265]
Surinam Surinam 4.817 102 4.596 [266]
Syerra-Leone Syerra-Leone 2.208 72 1.678 [267][268]
Aland adaları 9 0 0 [269]
Cruise ship side view.svg MS Zaandam 13 4 [270][271]
Qambiya Qambiya 3.555 110 2.034 [272]
Montserrat Montserrat 13 1 12 [273]
Nikaraqua Nikaraqua 5.073 149 2.913 [75][274]
Törks və Kaykos adaları Törks və Kaykos adaları 680 5 618 [275]
Mərkəzi Afrika Respublikası Mərkəzi Afrika Respublikası 4.806 62 1.840 [276]
Vatikan Vatikan 12 0 12 [277]
Kabo-Verde Kabo-Verde 5.628 55 4.982 [278]
Mavritaniya Mavritaniya 7.433 161 7.052 [279]
Sen-Bartelemi Sen-Bertelemi 6 0 4 [178]
Qərbi Saxara Qərbi Saxara 6 0 0 [178]
Qondarma Dağlıq Qarabağ 5 0 0 [280]
Butan Butan 263 0 199 [281]
Burundi Burundi 483 1 462 [282]
Folklend adaları Folklend adaları 13 0 13 [283]
San-Tome və Prinsipi San-Tome və Prinsipi 911 15 881 [284]
Cənubi Sudan Cənubi Sudan 2.676 49 1.290 [285][286]
Angilya Angilya 3 0 3 [287]
Britaniya Vircin adaları Britaniya Vircin adaları 71 1 62 [288]
Niderland Karib Niderlandı 3 0 0 [178]
Somalilend 2 0 0 [289][290]
Sint-Estatius 2 0 0 [291][292]
Papua-Yeni Qvineya Papua-Yeni Qvineya 531 7 516 [293]
Şərqi Timor Şərqi Timor 27 0 27 [294]
Fransa San-Pyer və Mikelon 1 0 0 [295]
Quantanamo 1 0 0 [296]
Abxaziya 1.177 78 285 [297][298]
Saba 1 0 0 [299]
Yəmən Yəmən 2.029 587 1.255 [300]
Qeydlər
  1. Diaqnozun qoyulduğu şəhər və ya ərazi nəzərdə tutulur. Bəzi ölkələrdə qeyd olunan diaqnozun sayı bir neçə ərazini əhatə edir.
  2. Rəsmi olaraq təsdiqlənmiş saydır. Əslində bu halların sayı daha çox ola bilər.
  3. "–" olan ərazilərdə sağalanların olmadığını bildirir.
  4. 27 fevraldan etibarən simptomlar müşahidə olunan yalnız riskli insanlar müayinə olunmuşdur.[40][41]
  5. MS River Anuket gəmisində baş verən yoluxma halları da daxildir.
  6. Hubey əyalətində 12 fevral 2020-ci il tarixindən etibarən klinik diaqnoz qoyulmuş diaqnozlar və ölüm halları daxildir.
  7. İsveçrədə yoluxanların sayı daha çox olsa da, burada göstərilən rəqəm yalnız təsdiqlənmiş halların sayıdır.
  8. Norveç Xalq Sağlamlığı İnstitutu Norveçdə yoluxmuş insanların sayının bildirilən rəqəmlərdən daha çox olduğunu açıqlamışdır.[128]
  9. İngilis gəmisi olan "Diamond Princess" Yaponiya sularında üzərkən sərnişinlərin ölkə ərazisinə daxil olmağının qarşısını almaq üçün Yaponiya rəhbərliyindən karantinə alınmaqlarını tələb etmişdir. Buna görə də bu yoluxma halı nə Yaponiya, nə də Böyük Britaniya ərazisinə daxil edilib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı "beynəlxalq bir nəqliyyat" adı altında bu halı qeydə almışdır.


Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Yoluxma[redaktə | əsas redaktə]

Virus, insandan insana, nəfəs vasitəsilə bədənə daxil olan virusları ehtiva edən hava damlaları ilə ötürülür. Xəstəliyin heç bir simptom olmadan insandan insana keçə biləcəyi barədə araşdırmalar mövcuddur, məsələn, Almaniyada ilk yoluxma baş verib. Bu kimi simptomlar olmadan ötürülmə hallarının nə qədər epidemiya yayılması bilinmir, əgər oynadığı rol böyük olarsa, epidemiyanı idarə etməyi çətinləşdirəcəkdir.

Molekulyar quruluş[redaktə | əsas redaktə]

Viruslar çox kiçik və az miqdarda atomlardan ibarət olduğu və unikal RNT protein molekulu olduğu üçün bu gün canlı və ya cansız bir qavrayışın olub olmadığı bilinmir. Buna görə onların dərsləri patrikul olaraq adlanır. Heç bir maddələr mübadiləsi olmur, hüceyrənin xaricində kristallaşaraq və cansız yaşayır, hüceyrə içərisindəki RNT-ni tərk edərək hüceyrə içərisinə çıxaraq hüceyrələrin nüsxələrini çıxarır, hüceyrə partlayır, yeni istehsal edilən viruslar digər hüceyrələrə təsir göstərir. 1 COVID-19 diametri 100 mm, diametri 1500 atom, cəmi 200 milyon atomlardan ibarətdir. Viruslar o qədər kiçikdir ki, çox az sayda atomdan ibarətdir. Bİr şəxs asqırarkən onun kiçik bir damlasının içərisində trilyonlarla virus vardır.

Göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

Xəstəlik yüksək atəş, öskürək və 2-27 günlük bir inkubasiya dövründən sonra qəfil başlayan nəfəs darlığı ilə xarakterizə olunur. Bəzi xəstələrdə boğaz ağrısı və axan burun da var idi. Xəstəlik ümumiyyətlə orta və ağır bir klinik gedişat göstərir. Xəstəliyin ağırlaşmaları ağır sətəlcəm, septik şok, kəskin tənəffüs çətinliyi sindromu (ARDS), çoxsaylı orqan çatışmazlığı və ölüm kimi bildirilmişdir.

Statistika[redaktə | əsas redaktə]

Bu virus ölümcül olsa da, ona yoluxmuş əksəriyyətdə yalnız yumşaq simptomlar müşahidə olunur və bu şəxslər xəstəlikdən tam sağalırlar. Yoluxmaların 80 faizində simptomlar zəif olur. Çində fevralın 11-dək qeydə alınmış 44672 yoluxmanın 36 minindən çoxunda, yəni 80 faizində xəstəlik yüngül keçib. Xəstəliyin şiddətinə görə daha iki qrup var: sərt və kritik. İndiyədək bu virusa yoluxanların 14 faizində simptomlar sərt və yalnız 5 faizində kritik olub. Xəstəliyin orta ölümcüllük faizi Çində 2,3 faizdir. Alimlərin fikrincə, Çinin Hubey vilayətindəki 2,9 faiz ölümcüllük göstəricisi şişirdib. Çinin qalan hissələrində yoluxanların 0,4 faizi vəfat edib. Müqayisə üçün qeyd olunur ki, mövsümi qripin ölümcüllüyü 0,1 faizdir. Kritik kateqoriyaya düşənlər daha böyük təhlükə ilə üzləşirlər. Çindəki müşahidələrə görə bu kateqoriyada olanların 49 faizi vəfat edib.[301] Martın 13-də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Avropa qitəsinin koronavirus pandemiyasının episentrinə çevrildiyini bəyan edib.[302]

Qarşısının alınması[redaktə | əsas redaktə]

Pandemiyaya qarşı Azərbaycanca afişa

Şəxsi ehtiyat tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Hal-hazırda, COVID-19 üçün effektiv dərman terapiyası və ya peyvəndi yoxdur, lakin onun inkişafı üçün səylər davam edir. Bu, "qrip kimi" qızdırma, nəfəs darlığı, öskürək və digər simptomları var.[303][304] İnfeksiyanın qarşısını almaq üçün əlləri sıx-sıx yumaq, öskürək və asqırma zamanı ağız və burunu bağlamaq və öskürək asqıraq kimi xəstəlik simptomları müşahidə olunan hər kəs ilə sıx əlaqə qarşısını almaq tövsiyə edilir. Yoluxmuş bir insana qrip dərmanı qəbul etmək, maye içmək və dincəlməklə simptomlarını yüngülləşdirə biləcəkləri barədə ümumi bir məlumat vardır.[305] Bəzi ölkələr insanlardan qripə bənzər simptomları, xüsusən də Çinə səfər etdikləri təqdirdə həkimlərinə bildirmələrini xahiş edirlər.[306]

Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən bildirilən riskli bölgələrə gedəcək şəxslərin fərdi olaraq ala biləcəyi tədbirlər:[307]

  • Xəstə insanlarla təmasdan qaçınmaq lazımdır (mümkünsə ən azı 2 metr məsafədə).
  • Xəstələrin olması səbəbi ilə sağlamlıq mərkəzlərinə baş çəkilməməli və sağlamlıq müəssisəsinə getmək lazım olduğu hallarda digər xəstələrlə əlaqə minimuma endirilməlidir.
  • Yaşlılar və xroniki xəstəliyi olanlar həkimləri və səhiyyə işçiləri ilə məsləhətləşərək riskli bölgəyə səyahətlərini planlaşdırmalıdırlar.
  • Qida təhlükəsizliyi tövsiyələrinə (məsələn, xam süd və heyvan məhsullarını istehlak etməmək, xam tərəvəz və meyvələri yaxşıca yuyulmaq kimi) diqqət yetirilməlidir.
  • Vəhşi və ev heyvanları ilə təmasdan qaçınmaq lazımdır.
  • Əl gigiyenasına diqqət yetirilməlidir. Əllər sabun və su ilə ən azı 20 saniyə yuyulmalı, sabun və su olmadıqda spirt əsaslı əl dezinfeksiyaedici maddələrdən istifadə edilməlidir.

Çində alınan ehtiyat tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Uhan sakinləri, yoluxmadan qorunmaq məqsədilə tərəvəz almağa tələsərkən

22 yanvar 2020-ci ildə AFC, koronavirus epidemiyası ilə əlaqədar olaraq, əvvəllər Uhanda oynanılması planlaşdırılan Qadın Olimpiya Təsnifat Turnirinin A qrupu matçlarını (Avstraliya, Çin Xalq Respublikası, TayvanTaylanddan olan müvafiq komandalar da daxil olmaqla) Nankinə aparacağını bildirdi. Uhana gediş-gəliş üçün təsirli bir karantin 23 yanvar 2020-ci ildə, saat 10-da tətbiq olunmağa başlandı. Uçuş və qatarlar, ictimai avtobuslar, metro sistemi və Uhana gedən və uzun məsafəli avtobuslar növbəti elana qədər dayandırıldı. Çinin Sinhua Xəbər Agentliyinə görə, bu təşəbbüs Uhandan virusun yayılmasını dayandırmaq və insanların sağlamlığı və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün göstərilmiş mühüm bir səydir.[308]

Sosial izolyasiya tədbirlərindən öncə Uhandaki son metro qatarı

Genişmiqyaslı iclasların və qrup turlarının təxirə salınması tapşırıqları da həmçinin verildi. Karantindən sonra ərzaq məhsullarının qiymətinin artması və xəstəxanaya gedən səhiyyə işçilərinin çətinliyi də daxil olmaqla, müxtəlif logistika problemləri meydana çıxdı.[309][310]

Sonradan Hubey əyalətində ən az 15 şəhərdə nəqliyyat məhdudlaşdırıldı.[311] Pekindəki Yasaq şəhər, ənənəvi məbəd yarmarkaları və digər təntənəli yığıncaqlar da daxil olmaqla bir çox Yeni il tədbirləri yoluxma qorxusundan ləğv edildi. Honkonqda da yoluxucu xəstəliklərə qarşı tədbirlərin səviyyələri artırılmış və fövqəladə hal elan edilmiş, fevralın ortalarına qədər məktəbləri bağlanmış və hər il təntənəli şəkildə qeyd edilən Yeni il ləğv edildi.[312]

Çin yoluxmuş insanları müalicə etmək üçün 10 gün ərzində tamamlanması planlaşdırılan 1000 çarpayılıq bir xəstəxana inşasına başladı. Yalnız Uhanda xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin bu xəstəxanada müalicə olunması planlaşdırıldı.[313]

Çinin Maliyyə Nazirliyi verdiyi açıqlamada, 29 yanvar tarixindən etibarən yeni növ koronavirusun yayılması ilə mübarizə üçün 3,94 milyard dollarlıq əlavə büdcə ayrıldığını söylədi.[314]

Yanvarın 30-da Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı xəstəliyin digər ölkələrə və Çinin bütün əyalətlərinə yayıldığı üçün beynəlxalq fövqəladə hal elan etdi.[315]

Təsiri[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadi[redaktə | əsas redaktə]

Fond birjasının çökməsi

Bu pandemiya qlobal iqtisadiyyatı üçün sabitliyi pozan təhlükədir. Sent-Luis Vaşinqton Universitetinin bir eksperti verdiyi hesabatında deyilir ki, COVID-19 dünya təchizat zəncirinə 300 milliard ABŞ dollarıdan böyük təsir edəcək və belə vəziyyət daha iki il davam edə bilər.[316] Fevralın 24-də Çindən kənarda yoluxma halların sayının əhəmiyyətli artımına görə, qlonal fond birjaları düşüb.[317][318] Həmin ayın 27-də isə, ABŞ-da baş verən fond birjasının düşməsi 2008-ci ildən bəri ən kəskin çökmə olmuş.[319]

Siyasi[redaktə | əsas redaktə]

Çin Kommunist Partiyasının (ÇKP) mərkəzi Çindəki bölgə icra hakimiyyətilərin bir sıra nümayəndələri vəzifələrindən azad edilib. Bəzilərin fikrinə görə, bunun məqsədi ÇKP-nın başçılığını ictimai qəzəbindən qorumaq idi.[320]

İranın hakimiyyəti epidemiyanın təsirinə ağır şəkildə məruz qalıb.[321] İran Prezidenti, Həsən Ruhani açıq dünya liderlərinə ünvanladığı məktubuda yardım istəyib, ölkəsinin ABŞ sanksiyalarına görə dünya bazarlarına girişi olmadığını qeyd etmiş.[322]

Bəziləri Avropa İttifaqını İtaliyadaki epidemiyası ilə əlaqədar həmrəyliksizliyinə görə təndiq edib.[323][324][325]

Ksenofobiya[redaktə | əsas redaktə]

Virusun yayımlaması ilə Çinlilərə və başqa Şərqi Asiya əsilli insanlara qərəz və ksenofobiya bir sıra ölkələrdə,[326][327][328][329] özəlliklə Avropada, Şimali Amerikada və Asiya-Sakit okeanı bölgəsində artıb.[330] Afrikanın bəzi ölkələrində də Çinlilərə qarşı duyğuların qalxması müşahidə olunur.[331][332] Virusa məruz qalan Çinlilərə həm offlayn həm də onlayn dəstək göstərilib,[333][334][335][336] fəqət eyni zamanda, Uhan və Hubei sakinləri özlərinə qarşı bölgə əsasında diskriminasiyadan xəbər verirlər.[337][338][339] Virus başqa ölkələrə yayılmayanda, Avropadaki pandemiyanın mərkəzi olan İtaliyadan insanlar da şübhə və ksenofobiyaya məruz qalıblar.[340][341]

Müxtəlif ölkələrin, o cümlədən Malayziyanın, Yeni Zelandiyanın, Sinqapurun və Cənubi Koreyanın vətəndaşları öz hökumətlərindən Çinlilərin oraya gəlməyə qadağan etməyə tələb edən ərizələri imzalayıb.[342][343][344][345] Yaponiyada #ÇinliYaponiyayaGəlmə (ing. #ChineseDontComeToJapan) Twitter-in trendlərinə çıxıb.[346]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Coronavirus Disease (COVID-19)". Centers for Disease Control and Prevention (ingilis). 12 mart 2020. İstifadə tarixi: 18 mart 2020.
  2. 1 2 3 4 5 "Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)". ArcGIS. Cons Hopkins Universiteti. İstifadə tarixi: 7 aprel 2020.
  3. "Undiagnosed pneumonia - China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757". Pro-MED-mail. International Society for Infectious Diseases. İstifadə tarixi: 2020-01-13.
  4. Pinghui, Zhuang (2020-01-15). "Wuhan pneumonia: how search for source unfolded". South China Morning Post (ingilis). 2020-01-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-16.
  5. "Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome". NCBI Genbank. National Center for Biotechnology Information. İstifadə tarixi: 2020-01-20.
  6. Overview of novel coronavirus (2019-nCoV) — Summary of relevant conditions | BMJ Best Practice bestpractice.bmj.com.
  7. "湖北黃岡:城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉". www.hkcna.hk. İstifadə tarixi: 2020-01-23.
  8. hermesauto (2020-01-23). "Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown" (ingilis). The Straits Times. İstifadə tarixi: 2020-01-23.
  9. China locks down 14 cities as Wuhan coronavirus spreads
  10. "Coronavirus Update (Live)". Worldometer. 2020. İstifadə tarixi: 16 mart 2020.
  11. Koronavirusla bağlı Azərbaycandakı vəziyyətə dair mətbuat konfransı keçiriləcək
  12. İsti hava həqiqətən Covid-19-u öldürəcəkmi? Virtual Azərbaycan
  13. Alimlər koronavirusun hansı hərarətdə fəal olduğunu açıqladı
  14. 1 2 "COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada". 1point3acres. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  15. "Painel Coronavírus" (portuqal). Ministry of Health (Brazil). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  16. "Casos e mortes por coronavírus no Brasil em 26 de setembro, segundo consórcio de veículos de imprensa (atualização das 13h)". G1 (portuqal). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  17. "Home – Ministry of Health and Family Welfare – GOI". mohfw.gov.in (ingilis). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  18. "ru:Оперативные данные. По состоянию на 26 сентября 12:00". Стопкоронавирус.рф (rus). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  19. Ministry of Health (Peru) (25 September 2020). "Sala Situactional COVID-19 Perú" (ispan).
  20. "Minsa: Casos confirmados por coronavirus Covid-19 ascienden a 794 584 en el Perú (Comunicado N°251)". gob.pe (ispan). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  21. "CORONAVIRUS (COVID-19)". covid19.minsalud.gov.co. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  22. "Covid-19 Mexico" (ispan). Instituciones del Gobierno de México. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  23. "La pandemia del coronavirus, en datos, mapas y gráficos". RTVE (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  24. "COVID-19 Statistics in South Africa". sacoronavirus.co.za (ingilis). 24 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  25. Dr Zweli Mkhize [DrZweliMkhize] (16 September 2020). "As of today, the total number of confirmed #COVID19 cases is 653 444, the total number of deaths is 15 705 and the total number of recoveries is 584 195" (Tweet) (ingilis). İstifadə tarixi: 16 September 2020.
  26. "Información epidemiológica" (ispan). Ministerio de Salud. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  27. "REPORTE DIARIO MATUTINO NRO 371 SITUACIÓN DE COVID-19 EN ARGENTINA" (PDF) (ispan). Ministerio de Salud. 16 September 2020. İstifadə tarixi: 16 September 2020.
  28. "info coronavirus covid-19". Gouvernement.fr (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  29. "COVID-19 : bilan et chiffres clés en France". www.santepubliquefrance.fr (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  30. "Casos confirmados COVID-19". Gobierno de Chile (ispan). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  31. Ministry of Health and Medical Education
  32. "COVID-19 kills 172 more Iranians over past 24 hours". IRNA (ingilis). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  33. "Coronavirus (COVID-19) in the UK". coronavirus.data.gov.uk. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  34. "bn:করোনা ভাইরাস ইনফো ২০১৯". corona.gov.bd (Benqal dilində). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  35. "কোভিড-১৯ ট্র্যাকার | বাংলাদেশ কম্পিউটার কাউন্সিল (বিসিসি)" [COVID-19 Tracker]. covid19tracker.gov.bd. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  36. "COVID 19 Dashboard: Saudi Arabia" (ərəb). Ministry of Health (Saudi Arabia). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  37. "The daily epidemiological situation of registered infections of the emerging coronavirus in Iraq". Facebook (ingilis). Ministry of Health of Iraq. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  38. "COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination". covid.gov.pk. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  39. "T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Genel Koronavirüs Tablosu". covid19.saglik.gov.tr. 26 September 2020.
  40. "Italy blasts virus panic as it eyes new testing criteria".
  41. "How Italy became the ground zero of Europe's coronavirus crisis".
  42. "COVID-19 ITALIA" [COVID-19 ITALY]. opendatadpc.maps.arcgis.com (italyan). Protezione Civile. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  43. "COVID-19 CASE BULLETIN". Department of Health (Philippines). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  44. "COVID-19 Tracker". Department of Health (Philippines). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  45. "Corona-Karte Deutschland: COVID-19 live in allen Landkreisen und Bundesländern". Tagesspiegel (alman). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  46. "Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet" [How the coronavirus affects your region] (alman). Zeit Online. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  47. "Peta Sebaran". İstifadə tarixi: 26 sentyabr 2020.
  48. "he:נגיף הקורונה בישראל - תמונת מצב כללית" [Corona virus in Israel] (ivrit). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  49. "Operational information on the spread of coronavirus infection 2019-nCoV". Ministry of Healthcare (Ukraine). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  50. "МОЗ повідомляє". Ministry of Healthcare (Ukraine). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  51. "Tracking every case of COVID-19 in Canada". CTV News. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  52. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)". Ministry of Public Health Qatar. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  53. "Datos Oficiales". Bolivia Segura (ispan). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  54. "Las cifras del COVID-19 en Ecuador" (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  55. "Actualización de casos de coronavirus en Ecuador". Ministerio de Salud Pública. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  56. "Comunicate de presă". Ministry of Internal Affairs (rumın). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  57. "Comunicate de presă". Ministry of Health (rumın). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  58. "Homepage". Dominican Today (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  59. "ru:Ситуация с коронавирусом официально". coronavirus2020.kz (rus). Kazinform. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  60. "kk:Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі" (qazax). Kazakhstan Ministry of Healthcare. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  61. Ministerio de Salud de Panama [MINSAPma] (25 September 2020). "Compartimos la actualización de datos sobre #COVID19 en nuestro país" (Tweet) (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  62. "Covid-19: Morocco Records 2,423 New Cases, 1,746 Recoveries over Past 24 Hours". Maghreb Arabe Press. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  63. "Coronavirus COVID-19". info-coronavirus.be (holland). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  64. "COVID-19 - Epidemiologische situatie". Sciensano (holland). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  65. "ar:وزيرة الصحة تتابع مستجدات فيروس كورونا وتوجه بتذليل أي تحديات لسير العمل بالمستشفيات". Facebook (ərəb). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  66. "COVID 19 Updates .::. Home". corona.e.gov.kw. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  67. "Coronavirus in the Netherlands: the questions you want answered". Dutch News. 2020-03-12.
  68. "Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)" (holland). RIVM. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  69. "Statistieken over het Coronavirus en COVID-19". allecijfers.nl. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  70. "Covid-19 cases in Oman". Ministry of Health. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  71. "zh:截至9月25日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况" (çin). National Health Commission. 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  72. "Antal fall av covid-19 i Sverige - data uppdateras 11:30 och siffrorna är tillgängliga 14:00". Public Health Agency of Sweden – Official statistics at arcgis (isveç). İstifadə tarixi: 24 September 2020. Lay summaryAntal fall av covid-19 – Statistik – antal fall covid-19. Data updated daily at 11:30 [CEST]
  73. "Coronavirus" (ispan). Ministerio de Salud Pública (Guatemala). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  74. "UAE CORONAVIRUS (COVID-19) UPDATES". UAE's national emergency crisis and disaster management authority. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  75. 1 2 3 "Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)". ArcGIS. Johns Hopkins CSSE. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  76. "Ministerstwo Zdrowia". Twitter. Ministry of Health (Poland). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  77. "ja:新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年9月24日版)". Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) (yapon). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  78. "В Беларуси выздоровели и выписаны 74 046 пациентов с COVID-19". Belarusian Telegraph Agency (rus). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  79. Secretaría de Salud [saludhn] (25 September 2020). "COMUNICADO No.201 del Sistema Nacional de Gestión de Riesgos (SINAGER)" (Tweet) (ispan). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  80. "DATOS ESTADÍSTICOS COVID-19" (ispan). Secretaria de Salud de Honduras. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  81. "Covid-19!". covid19.et (amhar). 24 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  82. "Ponto de Situação Atual em Portugal" (portuqal). Direção-Geral da Saúde. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  83. "Já se encontra disponível o relatório de situação de hoje, 26 de setembro" (portuqal). Direção-Geral da Saúde. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  84. "Estadísticas Venezuela". MPPS COVID Patria (ispan). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  85. "Covid-19 Updates". Ministry of Health (Bahrain). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  86. "Situacion Nacional Covid-19" (ispan). Ministerio de Salud (Costa Rica). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  87. "COVID-19 Dashboard" (ingilis). Ministry of Health and Population (Nepal). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  88. "Updates on COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) Local Situation". Ministry of Health (Singapore). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  89. "COVID-19 (Coronavirus Disease 2019)". Ministry of Health (Singapore). 25 September 2020.
  90. "NCDC Covid-19 Page". Nigeria Centre for Disease Control. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  91. "ru:Коронавирусная инфекция (COVID-19)" (rus). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  92. "COVID-19 | Onemocnění aktuálně od MZČR" (çex). Ministry of Health (Czech Republic). İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  93. "Current situation in Switzerland". Federal Office of Public Health. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  94. "Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse". Tribune de Genève (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  95. "COVID-19 : Carte épidémiologique" (fransız). Ministry of Health, Population, and Hospital Reform (Algeria). İstifadə tarixi: 26 September 2020.Şablon:Registration required
  96. "Algeria COVID-19 Tracker". dz-covid19.com. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  97. "hy:Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի – NCDC Armenia" (erməni). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  98. "COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi". gismoldova.maps.arcgis.com (rumın). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  99. "COVID-19 Updates". ghanahealthservice.org. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  100. "ru:Информации" (rus). Ministry of Health (Kyrgyz Republic). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  101. "Afghanistan Covid-19 Cases". Ministry of Public Health (Afghanistan). 26 September 2020.
  102. "Bundesministerium für Inneres: Aktuelle Zahlen zum Corona-Virus" (alman). Innenministerium. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  103. "Azərbaycanda cari vəziyyət" (azərb.). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  104. MOH_Kenya (25 September 2020). "COVID-19 UPDATE" (Tweet).
  105. "ar:فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين" [Corona Virus (COVID-19) in Palestine]. corona.ps (ərəb). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  106. "CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY" (ispan). Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  107. "Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)". Department of Health (Ireland). 26 September 2020.
  108. "COVID-19". covid19.rs. Ministry of Health (Serbia). 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  109. "SITUACIÓN NACIONAL". Ministry of Health (El Salvador) (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  110. "Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers". Australian Government Department of Health. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  111. "COVID-19 in Bosnia and Herzegovina". Ministry of Civil Affairs of Bosnia and Herzegovina. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  112. "Tal og overvågning af COVID-19" (danimarka). Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  113. "Statens Serum Institut - COVID-19 - Danmark" (danimarka). Statens Serum Institut (State Serum Institute). İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  114. "Coronavirus Disease-19, Republic of Korea". ncov.mohw.go.kr (ingilis). Ministry of Health and Welfare (South Korea). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  115. "Press Release". cdc.go.kr (ingilis). Korea Centers for Disease Control and Prevention. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  116. "STATISTIQUES COVID-19". covid19.minsante.cm (fransız). 24 September 2020. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  117. "Point Statistiques Covid 19". Journal du Cameroun (fransız). 24 September 2020. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  118. "RESULTADO DE PRUEBAS PARA COVID-19 EN PUERTO RICO" (ispan). Departamento de Salud de Puerto Rico. İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  119. "Puerto Rico COVID-19" (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  120. "Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis". koronavirus.gov.hu. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  121. "Ministère de la Santé et de l'Hygiène Publique". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  122. "bg:44 са новодиагностицираните с COVID-19 лица у нас през изминалото денонощие" (bolqar). Ministry of Health (Bulgaria). İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  123. "COVID-19 in Bulgaria". İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  124. "Latest information on COVID-19 and measures for prevention of spreading issued by the Government". Ministry of health (North Macedonia). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  125. "Real-time Coronavirus condition in North Macedonia". gdi.net (makedon). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  126. "el:covid19 Ελλάδα". el:Υπουργείο Υγείας (yunan). 26 September 2020.
  127. "Službena stranica Vlade". Croatian Institute of Public Health. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  128. 1 2 Nilsen AS, Skjetne OL, Sfrintzeris Y, Røset HH, Hunshamar C, Fraser S, Løkkevik O. "Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden". VG Nett. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  129. "Lajme Archives". Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale (alban). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  130. "Coronavirus Albania | Statistika" (alban). Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  131. "Covid-19 (Latest Updates)". Ministry of Health of Malaysia. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  132. Laurila, Salla (2020-03-16). "THL:n pääjohtaja Markku Tervahauta Ylellä: Suomessa voi olla todellisuudessa 20-30 kertaa enemmän koronaviruksen saaneita". mtvuutiset.fi (fin). İstifadə tarixi: 2020-03-23.
  133. "THL:n pääjohtaja: Sairastuneiden todellinen lukumäärä voi olla Suomessa 20–30 kertaa suurempi kuin on todettu". Yle Uutiset (fin). İstifadə tarixi: 2020-03-23.
  134. "Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19)". experience.arcgis.com. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  135. "Coronavirus: COVID-19". Government of Luxembourg. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  136. "th:โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)". Department of Disease Control (Thailand) (tay). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  137. "COVID-19 Outbreak". Bangkok Post. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  138. "Infecciones por coronavirus – COVID-19". temas.sld.cu (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  139. "Information about Coronavirus disease COVID-19". Estonian Health Board. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  140. "Koroonaviiruse haigus COVID-19". Estonian Health Board. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  141. "COVID-19 á Íslandi – Tölfræði". www.covid.is (island). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  142. "Relevant information about Coronavirus (COVID-19)". Government of the Republic of Lithuania. 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  143. "Koronavirusas" (litva). Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  144. "Statistični pregled koronavirusa v Sloveniji". www.rtvslo.si. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  145. "Coronavirus disease COVID-19". Ministry of Health. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  146. "Coronavirus Disease (COVID-19) in HK". Hong Kong: Department of Health. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  147. "COVID-19 – current cases". Ministry of Health (New Zealand). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  148. "Coronavirus in Slovakia". korona.gov.sk (ingilis). National Health Information Center. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  149. "Ministère de la santé وزارة الصحة". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  150. "Sākumlapa | Covid-19". covid19.gov.lv (latış). 26 September 2020.
  151. "Actualitat coronavirus". www.govern.ad (katalan). Govern d'Andorra. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  152. "Coronavirus: eight new cases announced on Friday (Updated)". Cyprus Mail (ingilis). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  153. "ar:الجمهورية اللبنانية – وزارة اﻹعلام – الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان" (ərəb). Lebanese Ministry of Information. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  154. "Visualizador de casos coronavirus COVID-19 en Uruguay". Sistema Nacional de Emergencias (ispan). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  155. "Évolution du Coronavirus au Niger en temps réel – Coronavirus, Covid19" (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  156. "Ministère de la Santé - Burkina Faso". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 4-06-2020.
  157. "TABLEAU DE BORD COVID-19" (fransız). Ministry of Health (Burkina Faso). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  158. "ja:国内感染者1万6395人 死者773人(クルーズ船除く)新型コロナ". nhk.or.jp (yapon). 20-05-2020.
  159. "How lax rules, missed warnings led to Japan's second coronavirus cruise-ship hot spot". Reuters (ingilis). 7-05-2020. İstifadə tarixi: 9-05-2020.
  160. "Coronavirus (COVID-19) cases" (ingilis). States of Jersey. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  161. "首頁-衛生福利部疾病管制署" (çin). Taiwan Centres for Disease Control. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  162. "COVID-19 Malta - Data Dashboard". deputyprimeminister.gov.mt (ingilis). İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  163. "ar:فيروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)". corona.moh.gov.jo. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  164. "Aggiornamento dati Epidemia da Covid-19 al 24 settembre". www.iss.sm. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  165. "Covid19 | Coronavirus Mauritius". covid19 (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  166. "COVID19 [[:Şablon:Hyphen]] Kosova" (alban). Ministry of Health (Kosovo). İstifadə tarixi: 23 August 2020.
  167. "Covid-19". Koha Ditore (alban). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  168. "Coronavirus : Riposte à l'épidémie : Tableau Récapitulatif des dons"" (fransız). Ministry of Health and Social Action (Senegal). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  169. "Virus korona COVID 19" (Montenegrin). Government of Montenegro. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  170. "TRANG TIN VỀ DỊCH BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP COVID-19" (vyetnam). BỘ Y TẾ (Ministry of Health). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  171. "StopCOV.ge". İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  172. Agence Nationale de Sécurité Sanitaire [anss_guinee] (25 September 2020). "COVID-19 Decompte des cas" (Tweet) (fransız).
  173. "Situation du coronavirus en Guinée" (fransız). Agence Nationale de Sécurité Sanitaire. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  174. "Situation Épidémiologique en RDC" (fransız). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  175. "Latest updates". Isle of Man Government. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  176. "Ministere de la Santé de Djibouti". www.facebook.com. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  177. "Epidemiology Unit". Ministry of Health (Sri Lanka). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  178. 1 2 3 4 5 6 7 "Coronavirus Update (Live) - Worldometer". www.worldometers.info.
  179. "Corona í Føroyum". Corona í Føroyum (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  180. "Overvågning af COVID-19" (danimarka). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 18 August 2020. İstifadə tarixi: 3 September 2020.
  181. "Ministry of Health – pressreleaseCOVID-19". www.moh.tgov.bn. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  182. "COVID-19 Hub". The Scoop. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  183. "JIC RELEASE NO. 360 - Cumulative Results: 23 Test Positive for COVID-19; Profiles of Confirmed Cases; DPHSS Issues Addendum to Guidance Memo 2020-039; One Additional GDOE Employee Tests Positive for COVID-19". ghs.guam.gov. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  184. "COVID-19 Information Update". Government of Gibraltar via Twitter. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  185. "COVID-19 Tracking System". Ministry of Health of Cambodia. İstifadə tarixi: 14 September 2020.
  186. "Coronavirus Disease COVID-19". Rwanda Biomedical Centre. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  187. Rwanda Ministry of Health [RwandaHealth] (25 September 2020). "Amakuru Mashya | Update" (Tweet).
  188. "COVID-19 (Novel Coronavirus)". İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  189. "ArcGIS Dashboards". uwi.maps.arcgis.com. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  190. "Situation Covid-19" (ingilis). Ministry of Public Health (Madagascar). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  191. "COMMUNIQUES DU MINISTERE DE LA SANTE ET DES AFFAIRES SOCIALES SUR LE SUIVI DES ACTIONS DE PREVENTION ET DE RIPOSTE FACE A LA MALADIE A CORONAVIRUS". www.sante.gov.ml (fransız). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 13 September 2020.
  192. "KKTC Sağlık Bakanlığı". saglik.gov.ct.tr (türk). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  193. "Covid-19 : trois nouveaux cas positifs et une guérison ce vendredi 25 septembre". 25 September 2020.
  194. "Casonan di Corona Virus na Aruba pa 26 di September 2020" (papyamento və ingilis). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  195. "Ministerium für Gesellschaft" (alman). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  196. "Coronavirus au Togo" (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  197. "COVID-19". Ministry of Health & Wellness, Jamaica. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  198. "COVID-19 Clinical Management Summary". Ministry of Health & Wellness, Jamaica. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  199. "COVID-19 Update For September 25, 2020". Barbados GIS. 25 September 2020.
  200. "Situation épidémiologique au 11 septembre 2020". www.facebook.com (fransız). İstifadə tarixi: 13 September 2020.
  201. "MINISTERE DE LA SANTE, DE LA POPULATION, DE LA PROMOTION DE LA FEMME ET DE L'INTEGRATION DE LA FEMME AU DEVELOPPEMENT". www.sante.gouv.cg. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  202. "COVID-19 Statistics For The Cayman Islands". Cayman Islands Government. 25 September 2020.
  203. "MoH Uganda: COVID-19 Information Portal". covid19.gou.go.ug. Ministry of Health. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  204. "Ministry of Health Uganda". 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  205. "Coronavirus Covid-19". service-public.pf. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  206. "Point de situation sur le Coronavirus". presidence.pf. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  207. "COVID-19". USVI Department of Health. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  208. "UPDATE on the Coronavirus Disease COVID-19". Government of Sint Maarten. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  209. "National Public Health Institute of Liberia-NPHIL". www.facebook.com. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  210. "Novel Coronavirus (COVID-19)". www.gov.bm (ingilis). 24 September 2020. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  211. "Situations Épidémiologique au Gabon". Comité de Pilotage du Plan de Veille (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  212. "Novel Coronavirus (2019-nCoV)". Ministry of Health (Bahamas). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  213. "The Bahamas Ministry of Health". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  214. "Special webpage against Epidemics". www.ssm.gov.mo. İstifadə tarixi: 26-06-2020.
  215. "Ministry of Public Health". Ministry of Public Health. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  216. ZMPublicHealth (25 September 2020). "COVID19 update" (Tweet).
  217. "Ministry of Health Zambia". www.facebook.com (ingilis). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  218. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Surveillance Dashboard (Myanmar)". doph.maps.arcgis.com. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  219. "INÍCIO". INFOCOVID-19 (portuqal). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  220. "Guinea-Bissau: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard". covid19.who.int. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  221. "Coronavirus (Covid-19)". Gouvernement de la République du Bénin (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  222. "Announcement from the Ministry of Health". www.shabait.com. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  223. "Visualisez en temps réel l'évolution du Coronavirus en Haïti". coronahaiti.org. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  224. "Covid-19: Tanzania updates will resume after improvements at national laboratory". THECITIZEN (fransız). İstifadə tarixi: 8-05-2020.
  225. "Zanzibar confirms 29 new cases, plus 11 recoveries". ippmedia.com (fransız). İstifadə tarixi: 8-05-2020.
  226. "Health Ministry: 35 new Coronavirus cases registered, 15 patients recover, 2 others pass away". Syrian Arab News Agency. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  227. "ar:البوابة الجغرافية لمراقبة انتشار فيروس كورونا في ليبيا". ncdc.org.ly (ərəb). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  228. "ar:#التحديث اليومي للوضع الوبائي المحلي لفيروس كورونا المستجد ليوم الأحد 24 سبتمبر 2020م وفقا للبيان رقم 201". www.facebook.com (ərəb). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  229. "COVID-19 DASHBOARD, Somalia". moh.gov.so (ingilis). İstifadə tarixi: 21 September 2020.
  230. "Government of Antigua and Barbuda". İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  231. "No New Cases Of Covid-19" (ingilis). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  232. "Início". COVID 19 - Fica Atento (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  233. "Covid 19 de Guinea Ecuatorial". AhoraEG (ispan). İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  234. "Health Protection Agency Maldives - COVID-19 Statistics Dashboard". 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  235. The official page of the Federal Ministry of Health, Sudan [FMOH_SUDAN] (24 September 2020). "التقريرالوبائي ليوم الأحد 23 سبتمبر 2020" (Tweet) (ərəb).
  236. "ar:وزارة الصحَّة الإتحاديَّة". www.facebook.com (ingilis). 24 September 2020. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  237. "Covid-19: Angola com 115 novos casos e 51 recuperados". angop.ao (portuqal). 25 September 2020.
  238. "ຄະນະສະເພາະກິດເພື່ອປ້ອງກັນ, ຄວບຄຸມ ແລະ ແກ້ໄຂການລະບາດ: ຂອງພະຍາດອັກເສບປອດ ຈາກເຊື້ອຈຸລະໂລກສາຍພັນໃຫມ່ (COVID-19)" (laos). İstifadə tarixi: 15 September 2020.
  239. "Info coronavirus Covid-19". gouv.nc (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  240. "Ministère de la Santé Publique du Tchad". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  241. "Updates - Government of the Commonwealth of Dominica". dominica.gov.dm. 25 August 2020.
  242. "More community-based screening as confirmed COVID-19 cases rise to 30". Dominica News Online. 24 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  243. "Ministry of Health and Social Services-Namibia". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 26-09-2020.
  244. "mn:"Манай улсад бүртгэгдсэн коронавирусийн 313 тохиолдлын 68.4% нь эрэгтэй бол 31.6% нь эмэгтэй"". ikon.mn (monqol). 23 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  245. "COVID-19: Two Remain In Isolation, Says Dr Fong" (ingilis). İstifadə tarixi: 23-09-2020.
  246. "COVID-19 UPDATES". Ministry of Health and Medical Services (Fiji). İstifadə tarixi: 15 September 2020.
  247. SAINT LUCIA'S COVID-19 DASHBOARD, Ministry of Health and Wellness, 30-07-2020, İstifadə tarixi: 10 September 2020
  248. "BREAKING NEWS: Saint Lucia records 19th COVID-19 case" (Press-reliz). Saint Lucia News Online. 4-06-2020. İstifadə tarixi: 3-07-2020.
  249. "COVID-19 Update: "Fourteen cases reported on September 25, 2020"". Curacao Chronicle. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  250. "GIS - Government Information Service of Grenada". www.facebook.com. İstifadə tarixi: 18-06-2020.
  251. "Covid-19 update 15 may 2020". NOW Grenada. 30-07-2020. İstifadə tarixi: 30-07-2020.
  252. Eswatini Government (25 September 2020). "Minister of Health Lizzie Nkosi announces three new #COVID19 deaths in Eswatini, taking the total number of #COVID19 deaths in the country to 101". @EswatiniGovern1 (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  253. MoHCCZim (25 September 2020). "COVID-19 update: As at 25 September 2020, Zimbabwe had 7 787 confirmed cases, including 6 057 recoveries and 227 deaths" (Tweet).
  254. Botswana Government (14 September 2020). "COVID 19 CASE REPORT". Facebook. İstifadə tarixi: 15 September 2020.
  255. "COVID-19 Botswana Dashboard". covid19portal.gov.bw. Botswana Government. 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  256. "Office of Director of Health Services". Facebook (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  257. "Covid 19 National Information Dashboard". Ministry of Health and Population, Malawi. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  258. "Two New COVID-19 Cases from BVI (British Virgin Islands)" (PDF). Gov.VC. Government of Saint Vincent & the Grenadines. 11-09-2020. İstifadə tarixi: 15-09-2020.
  259. "No active COVID-19 cases in SVG". iWitness News. iWitness News. 17 September 2020. İstifadə tarixi: 18 September 2020.
  260. "GOVERNMENT OF ST. KITTS AND NEVIS – COVID – 19 UPDATES". İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  261. "Coronavirus-ip nutaap siaruarnera malinnaaffigiuk" (danimarka və kalaallisut).
  262. "Overvågning af COVID-19" (danimarka). Statens Serum Institut (State Serum Institute). 13 August 2020. İstifadə tarixi: 14 August 2020.
  263. "COVID-19 in Seychelles". Department of Health. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  264. "COVID-19 LOCAL SITUATION". Department of Health. 26 September 2020. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  265. "Commonwealth Healthcare Corporation". chcc.gov.mp. İstifadə tarixi: 14 September 2020.
  266. "COVID-19". COVID SURINAME (holland). İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  267. "The Ministry of Information and Communication - Sierra Leone". www.facebook.com (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  268. "COVID-19 UPDATES". covid19.mic.gov.sl (ingilis). 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  269. "Statistik covid-19". Ålandstidningen | Nyheter på Åland (isveç). İstifadə tarixi: 7 April 2020.
  270. "Deal is done: Cruise ship with sick passengers and sister ship will be allowed to dock in Florida". NBC News (ingilis). İstifadə tarixi: 2-04-2020.
  271. "Indonesian crew member of virus-hit Zaandam cruise ship dies in Florida". South China Morning Post (ingilis). 10-04-2020. İstifadə tarixi: 11-04-2020.
  272. "COVID19 – MINISTRY OF HEALTH" (ingilis). 21 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  273. "Covid-19 - Government of Montserrat". Government of Montserrat. İstifadə tarixi: 8 August 2020.
  274. "Minsa: Nicaragua supera los 5,000 casos de Covid-19". La Prensa (ispan). İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  275. "TCI COVID-19 DASHBOARD 25 September 2020". Government of Turks and Caicos. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  276. Ministère de la Santé et de la Population [MSPCentrafrique] (25 September 2020). "Communiqué de Presse" (Tweet).
  277. "Dichiarazione del Direttore della Sala Stampa della Santa Sede, Matteo Bruni, 06.06.2020". Officialthe Holy See website. İstifadə tarixi: 7-06-2020.
  278. "COVID 19 — Corona Vírus". covid19.cv. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  279. "Status 6 September 2020". Ministry of Health via Facebook (ərəb). İstifadə tarixi: 6 September 2020.
  280. "Azerbaijan's breakaway Nagorno-Karabakh region reports first coronavirus case". National Post. 7 April 2020. İstifadə tarixi: 7 April 2020.
  281. "26/09/20: National Situational Update on COVID-19 – MoH". Government of Bhutan. İstifadə tarixi: 26 September 2020.
  282. Burundi Government [BurundiGov] (24 August 2020). "Mise à jour de la situation épidémiologique de la #COVIDー19 au 24 sept 2020" (Tweet) (fransız). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  283. "COVID-19 Public update 30-04-2020". Falkland Islands Government. İstifadə tarixi: 1-05-2020.
  284. "Situação Actual em São Tomé e Príncipe". İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  285. @SouthSudanGov (8-06-2020). "South Sudan now has a cumulative total of 194 cases with 2 recoveries". twitter.com (ingilis). İstifadə tarixi: 8-06-2020.
  286. "Coronavirus disease (COVID-2019) situation reports". who.int (ingilis). İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  287. "Results Negative for COVID-19 in Sudden Death Investigation; All Three Confirmed Cases Now". COVID-19: The Anguillian Response. İstifadə tarixi: 27-04-2020.
  288. "A Decline In Active COVID-19 Cases Allows For More BVI Businesses To Re Open". 25 September 2020. İstifadə tarixi: 25 September 2020.
  289. "Dawladda Somaliland oo Shaacisay laba qof oo laga helay Cudurka Covid-19". Wargeyska Dawan (somali). İstifadə tarixi: 2020-03-31.
  290. "Somaliland Confirms 2 Covid-19 Cases". MENAFN (ingilis). İstifadə tarixi: 2020-03-31.
  291. "Coronavirus a yega Sint Eustatius: a confirma e prome 2 casonan!". 24ora.com (Papiamento). 31 March 2020. İstifadə tarixi: 1 April 2020.
  292. "COVID-19 Information". U.S. Consulate General in Curacao. İstifadə tarixi: 4 April 2020.
  293. "Official Covid-19 website". covid19.info.gov.pg. 24 September 2020. İstifadə tarixi: 24 September 2020.
  294. "COVID-19: Timor-Leste rejects kazu foun, dahuluk dezde loron 15 Maiu" (tetum). İstifadə tarixi: 4 August 2020.
  295. "Saint-Pierre et Miquelon : un «porteur sain», premier cas avéré de Covid-19". www.cnews.fr (fransız). İstifadə tarixi: 2020-04-05.
  296. "Naval Station Guantanamo Bay Announces Positive COVID-19 Case". www.navy.mil (ingilis). Naval Station Guantanamo Bay, Cuba Public Affairs. İstifadə tarixi: 2020-04-03.
  297. Sitat səhvi: Yanlış <ref> teqi; oc-media1 adlı istinad üçün mətn göstərilməyib
  298. "7th person dies of coronavirus in Russian-occupied Abkhazia". Agenda.ge.
  299. "Saba first new confirmed case". Masnotica. 12 April 2020.
  300. YSNECCOVID19 (25 September 2020). "ar:آخر إحصائيات انتشار فيروس #كورونا في #اليمن #معا_لمواجهة_كورونا" (Tweet).
  301. İnsanları vahiməyə salan koronavirus öz-özünə itib gedəcəkmi?
  302. ÜST Avropanı pandemiyanın episentri elan etdi
  303. "China confirms deadly Wuhan coronavirus can be transmitted by humans | World News | Sky News". web.archive.org. 22 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  304. "Wuhan novel coronavirus (WN-CoV) infection prevention and control guidance - GOV.UK". Government of United Kingdom. 22 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  305. "Coronavirus | About | Prevention and Treatment | CDC". CDC. 15 dekabr 2019. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  306. "Wuhan pneumonia: Hong Kong widens net for suspected cases but medical workers fear already overstretched hospitals will suffer | South China Morning Post". scmp.com. 21 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  307. "Əhalini məlumatlandırmaq məqsədi ilə hazırlanan www.koronavirus.az saytı növbəti həftə istifadəyə veriləcək". sehiyye.gov.az. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  308. "China halts flights and trains out of Wuhan as WHO extends talks". CNA (ingilis). İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  309. "武汉一线 | 菜价上涨,市民称白菜35一颗_七环视频_澎湃新闻-The Paper". The Paper. 23 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  310. "China's coronavirus ground zero at Wuhan the destination for Matildas' Olympic qualifiers - ABC News (Australian Broadcasting Corporation)". ABC News. 22 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  311. The British cruise ship Diamond Princess was in Japanese waters, and Japanese administration was asked to manage its quarantine, with the passengers having not entered Japan. Therefore, this case is neither included in the Japanese government's official count nor in United Kingdom's one. The World Health Organization classifies the cases as being located "on an international conveyance".
  312. "China coronavirus: Hong Kong leader hits back at criticisms of being slow". South China Morning Post (ingilis). 25 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  313. "Koronavirusa görə, Vuhanda 1000 çarpayılıq xəstəxana səkkiz günə tamamlandı » Dəyərlər AİN". deyerler.org (rus). İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  314. "Çin daha bir ilki bacardı - 2 günə ərsəyə gətirildi - VİDEO". www.xezerxeber.az (azərb.). İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  315. "Koronavirus: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı fövqəladə hal elan edib". BBC News Azərbaycanca (azərb.). 31 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 4 aprel 2020.
  316. Miller JY (2020-02-07). "WashU Expert: Coronavirus far greater threat than SARS to global supply chain". The Source. İstifadə tarixi: 2020-02-13.
  317. McLean R, He L, Tappe A (2020-02-24). "Dow plunges 1,000 points as coronavirus cases surge in South Korea and Italy". CNN.
  318. "FTSE 100 plunges 3.7 per cent as Italy confirms sixth coronavirus death". City A.M. London. 2020-02-24.
  319. Tappe A. "Dow falls 1,191 points—the most in history". CNN. İstifadə tarixi: 2020-02-28.
  320. Bostock, Bill (13 February 2020). "China sacked a brace of top officials in Hubei province, likely in a move to protect Xi Jinping from people's anger over the coronavirus outbreak". Business Insider. İstifadə tarixi: 26 February 2020.
  321. Cunningham, Erin. "Coronavirus pummels Iran leadership as data show spread is far worse than reported". The Washington Post. İstifadə tarixi: 15 March 2020.
  322. "U.S. sanctions 'severely hamper' Iran coronavirus fight, Rouhani says". Reuters. 14 March 2020.
  323. "Italy criticises EU for being slow to help over coronavirus epidemic". The Guardian. 11 March 2020.
  324. "Italy criticizes EU for not responding its call for help, 'only China responded bilaterally'". CGTN News. China Global Television Network. 12 March 2020.
  325. "The EU Is Abandoning Italy in Its Hour of Need". Foreign Policy. 14 March 2020.
  326. Somvichian-Clausen, Austa (30 January 2020). "The coronavirus is causing an outbreak in America—of anti-Asian racism". The Hill. 1 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 February 2020.
  327. Ma, Alexandra; McLaughlin, Kelly (2 February 2020). "The Wuhan coronavirus is causing increased incidents of racism and xenophobia at college, work, and supermarkets, according to Asian people". Business Insider. 2 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 February 2020.
  328. Pitrelli, Stefano; Noack, Rick (31 January 2020). "A top European music school suspended students from East Asia over coronavirus concerns, amid rising discrimination". The Washington Post. 3 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 February 2020.
  329. Burton, Nylah (7 February 2020). "The coronavirus exposes the history of racism and "cleanliness"". Vox. 7 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 February 2020.
  330. "Fears of new virus trigger anti-China sentiment worldwide". The Korea Times. 2 February 2020.
  331. "Coronavirus fuels anti-Chinese discrimination in Africa". Deutsche Welle. 19 February 2020.
  332. "Chinese industrial workers subject to mandatory coronavirus isolation in Ethiopia". Panapress.com. 28 February 2020.
  333. "Coronavirus: Tales of solidarity from China's virus-hit Wuhan". BBC News Online. 28 January 2020. İstifadə tarixi: 11 February 2020.
  334. Zang, Phoebe (3 February 2020). "How Taylor Swift's Chinese fans are helping fight the coronavirus". The Star. İstifadə tarixi: 15 February 2020.
  335. "How Residents in Wuhan Are Coping With Coronavirus (3:18 minutes in)". The New York Times. 4 February 2020. İstifadə tarixi: 15 February 2020 – YouTube vasitəsilə.
  336. Wei Lin, Lee (24 January 2020). "This Chinese Actor Cheered on a Terrified Wuhan Doctor; His Fans Then Raised Funds for the City". Today. İstifadə tarixi: 15 February 2020.
  337. "Life under lockdown: Young people in Wuhan tell their coronavirus stories". Dazed. 6 February 2020. İstifadə tarixi: 8 March 2020.
  338. Sieren, Frank (7 February 2020). "Sieren's China: Coronavirus — an epidemic of rumors". Deutsche Welle.
  339. "China, desperate to stop coronavirus spread, turns neighbor against neighbor". The Economic Times. 4 February 2020. İstifadə tarixi: 16 February 2020.
  340. "Italy Shows Just How Crazy Coronavirus Panic Can Get". The Daily Beast. 29 February 2020.
  341. "Italians Are Being Treated as a Risk Abroad Over Coronavirus". The Wall Street Journal. 28 February 2020.
  342. Solhi, Farah (26 January 2020). "Some Malaysians calling for ban on Chinese tourists". New Straits Times. 27 January 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 February 2020.
  343. "Calm urged as anti-Chinese sentiment felt in New Zealand". The New Zealand Herald. 6 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 February 2020.
  344. della Cava, Marco; Lam, Kristin. "Coronavirus is spreading. And so is anti-Chinese sentiment and xenophobia". USA Today. 3 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 February 2020.
  345. "Not Enough Doctors in Daegu: As Virus Cases Rise, South Korea's Response Is Criticized". The Wall Street Journal. 24 February 2020.
  346. Kim, Sarah. "As The Coronavirus Spreads, So Does Racism – Both Against And Within Asian Communities". Forbes. 2 February 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 February 2020.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]