Uhan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əyalət mərkəzi, Şəhər
Uhan
武汉市
Montage of wuhan(2017).jpg
Uhan şəhəri
Gerb

30°35′ şm. e. 114°17′ ş. u.


Ölkə ÇXR ÇXR
Region Şərqi Asiya
Rayon Hubey
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub E.ə. 1500
Sahəsi 8.494,41 km²
Mərkəzin hündürlüyü 37 m
Saat qurşağı UTC+8
Əhalisi
Əhalisi 19 milyon[1] nəfər (2015)
Milli tərkibi Han xalqı
Rəsmi dili Çincə
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 430000
Nəqliyyat kodu 鄂A
武汉政府门户网站 (Uhan Dövlət Veb Portalı)
Uhan xəritədə
Uhan
Uhan
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Portal:Çin

Uhan (çin. ənən. 武汉市, pinyin: Wǔhàn shì) – Çinin Hubey əyalətinin idarə mərkəzi və ən böyük şəhəridir. Şəhər YanszıHan çaylarının qovşağında yerləşir. Mərkəzi Çinin ən böyük şəhəridir.[2]

Uçanq, HankouHanyan adlı üç şəhərin birləşməsindən yaranan Uhan "Jiusheng Tongqu (doqquz əyalətin aparıcı iş mərkəzi)" deyə bilinməkdədir. Uhan şəhərin ərazisindən keçən və digər böyük şəhərləri birləşdirən onlarla dəmir yolu, avtomobil yolları və magistral yolları olan əhəmiyyətli bir nəqliyyat mərkəzidir və Mərkəzi Çinin siyasi, iqtisadi, maliyyə, mədəni, təhsilnəqliyyat mərkəzi kimi tanınır.[3]

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

"Uhan" adı Yanszı çayının şimalcənub sahillərində yerləşmiş iki şəhərin adının birləşməsindən meydana gəlmişdir. "U" hissəsi Yanszının cənub sahilindəki "Uçanq" şəhərinin adından (çin. ənən. 武昌), "Han" hissəciyi isə bu çayın şimal sahilindəki "Hankou" şəhərinin adından (çin. ənən. 汉口) götürülüb. 1926-cı ildə Şimal Ekspedisiyası Uhan bölgəsinə çatdı və Milliyyətçi Çin yeni bir paytaxt salmaq üçün Hankou, UçanqHanyanın vahid şəhər altında birləşdirilməsini qərara aldı. 1 yanvar 1927-ci il[4] meydana gələn şəhər "武漢" ("Uhan" üçün ənənəvi Çin simvolları) olaraq elan edildi, sonradan isə "武汉" (Sadələşdirilmiş Çincə) olaraq sadələşdirildi.[5][6][7]

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər mənzərəsi[redaktə | əsas redaktə]

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Uhan şəhəri Hubey əyalətinin mərkəz-şərqində yerləşir. Coğrafi koordinatları: 30°35' şm. e., 114°17' q. u.

Şəhər 3 hissədən ibarətdir: Uçanq, HankouHanyan. Ümumiyyətlə, bunlar "Uhanın üç şəhəri" adlanır (Bu səbəbdən, "Uhan" ~ "Uçanq" + "Hankou"/"Hanyan").

Demoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Uhan Çinin ən sıx şəhərlərindən biridir. Mərkəzi Çinin isə ən çox əhalisi olan şəhəridir. 2010-cu ildə keçirilən Çinin 6-cı siyahıyaalmasında Uhanın 10 rayonundan 8-də (SinçjouHannan istisna olmaqla) cəmi 8.821.658 nəfər əhali qeydə alınmışdır.[8] 2015-ci ildə isə Uhan şəhəri 10.607.700 nəfərlik əhaliyə sahib olub.

Əhatə edən Uhan meqapolis ərazisinin 2010-cu ilİƏİT (İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı) tərəfindən aparılmış hesablanmasına əsasən, təxmini olaraq, 19 milyon nəfər əhaliyə məskən olduğu məlum oldu.[9]

Dini tərkib[redaktə | əsas redaktə]



Circle frame.svg

Uhanda 2017-ci ildə din tərkibi

  Çin xalq dini (Daosizm 0.93%) (79.2%)

  Buddizm (14.69%)

  Protestantlıq (2.86%)

  İslam (1.64%)

  Katolisizm (0.34%)

  Digər (1.61%)

2017-ci ildə dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, Uhan əhalisinin 79,2%-i ya dindar deyil, ya da ənənəvi dinlərə sitayiş edir. Bunların 0,93%-i isə Daosizmə inanır. Əhalinin 14.69%-i Buddizm, 2.86%-i Protestantizm, 0.34%-i Katolisizm və 1.64%-i İslam, 1.61%-i isə qeyd edilməmiş digər dinlərə sadiqdir.

Qardaş şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Uhan bu şəhərlərlə əkizdir:[10]

Şəhər Ölkə İl
Symbol of Oita Oita.svg Oita Yaponiya Yaponiya 7 Sentyabr, 1979
Pittsburgh city coat of arms.svg Pittsburq ABŞ ABŞ 8 Sentyabr, 1982
Stadtwappen der Stadt Duisburg.svg Duysburg Almaniya Almaniya 8 Oktyabr, 1982
Arms of the City of Manchester.svg Mançester Böyük Britaniya Böyük Britaniya 15 Sentyabr, 1986[11]
ROU GL Galati CoA.png Galasi Rumıniya Rumıniya 12 Avqust, 1987
COA of Kyiv Kurovskyi.svg Kiyev Ukrayna Ukrayna 19 Oktyabr, 1990
Xartum Sudan Sudan 27 Sentyabr, 1995
Győr COA.png Győr Macarıstan Macarıstan 19 Oktyabr, 1995
Coat of Arms of Bordeaux.svg Bordeaux[12] Fransa Fransa 18 İyun, 1998
Coat of arms of Arnhem.svg Arnem Niderland Niderland 6 Sentyabr, 1999
Cheongju City logo(without text).png Çeonju Cənubi Koreya Cənubi Koreya 29 Oktyabr, 2000
AUT Sankt Poelten COA.svg Sankt-Pyolten Avstriya Avstriya 20 Dekabr, 2005
Chch COA.JPG Kraystçerç[13] Yeni Zelandiya Yeni Zelandiya 4 Aprel, 2006
Marxam Kanada Kanada 12 Sentyabr, 2006
Borlänge vapen.svg Borlange İsveç İsveç 28 Sentyabr, 2007
Kópavogur COA.svg Kopavoqur İslandiya İslandiya 25 Aprel, 2008
Coat of arms of Ashdod.png Aşdod[14] İsrail İsrail 8 Noyabr, 2011
Blason département fr Essonne.svg Eson[15] Fransa Fransa 21 Dekabr, 2012
İzmir Türkiyə Türkiyə 6 İyun, 2013
Tijuana, Mexico, COA, Escudo.jpg Tixuana[16] Meksika Meksika 12 İyul, 2013[17]
Coat of Arms of Saratov.svg Saratov[18] Rusiya Rusiya 7 Avqust, 2015
Escudo de Concepción (Chile).svg Konsepsion[19] Çili Çili 7 Aprel, 2016
Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg Bişkek Qırğızıstan Qırğızıstan 15 Noyabr, 2016
Flag of Chalcis.svg Xalkis Yunanıstan Yunanıstan 11 May, 2017
Coat of Arms of Izhevsk (Udmurtia).svg İjevsk Rusiya Rusiya 16 İyun, 2017
Suonsi[20] Böyük Britaniya Böyük Britaniya 31 Yanvar, 2018
Entebbe Uqanda Uqanda 13 Aprel, 2018
Seal of Bangkok Metro Authority.png Banqkok[21] Tailand Tailand 16 Noyabr, 2018

Uhanla bu şəhərlər arasında dostluq əlaqələri var:[22]

Şəhər Ölkə İl
Emblem of Kobe, Hyogo.svg Kobe Yaponiya Yaponiya February 16, 1998
Symbol of Hirosaki Aomori.svg Hirosaki Yaponiya Yaponiya October 17, 2003
Sent-Luis ABŞ ABŞ 27 Sentyabr, 2004
Seal of Atlanta.png Atlanta ABŞ ABŞ 9 Sentyabr, 2006
Daejeon Cənubi Koreya Cənubi Koreya November 1, 2006
Kvanju Cənubi Koreya Cənubi Koreya 6 Sentyabr, 2007
Kəlkətə Hindistan Hindistan July 24, 2008
Suvon Cənubi Koreya Cənubi Koreya 5 Dekabr, 2008
Taebaek Cənubi Koreya Cənubi Koreya 5 Dekabr, 2008
Seal of Columbus, Ohio.svg Kolumbus ABŞ ABŞ October 30, 2009
Grosses Wappen Bremen.png Bremen Almaniya Almaniya November 6, 2009
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg Port-Luiz Mavriki Mavriki November 10, 2009
Sebu Filippin Filippin August 19, 2011
Seal of the City of Yogyakarta.svg Cokyakarta İndoneziya İndoneziya November 12,2011
Coat of Arms of Perm.svg Perm Rusiya Rusiya 10 Sentyabr, 2012
Seal of Chicago, Illinois.svg Çikago ABŞ ABŞ September 20, 2012
Košice Slovakiya Slovakiya 6 Noyabr, 2012
CoA Città di Napoli.svg Napoli İtaliya İtaliya 18 Sentyabr, 2012
Blason département fr Moselle.svg Moselle Fransa Fransa 16 İyul, 2013
Seal of San Francisco.svg San Francisco ABŞ ABŞ November 21, 2013
Siem Reap Province Kamboca Kamboca November 21, 2013
Biratnagar Nepal Nepal November 21, 2013
Seal of Bangkok Metro Authority.png Banqkok Tailand Tailand November 21, 2013
POL Częstochowa COA.svg Częstochowa Polşa Polşa 14 Mart, 2014
OAZ.png Oliveira de Azeméis Portuqaliya Portuqaliya 11 Aprel, 2014
Sydney COA.gif Sidney Avstraliya Avstraliya 30 May, 2014
DurbanCoatOfArms.jpg Durban Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası İyun, 2014
Seal of Burlingame, California.png Burlingame ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Menlo Park California Logo.gif Menlo Park ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Seal of Cupertino, California.png Cupertino ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
East Palo Alto California seal.png East Palo Alto ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Hayward ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Citysealmillbrae.png Millbrae ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Moraga ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Flag of Morgan Hill, California.svg Morgan Hill ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Mountain View ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Oakley California Logo.png Oakley ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Union City ABŞ ABŞ 23 İyun, 2014
Seal of Betong.png Betong Tailand Tailand 25 İyun, 2014
Halikko vaakuna.svg Salo Finlandiya Finlandiya 25 Avqust, 2014
Gävle vapen.svg Gävle İsveç İsveç 27 Avqust, 2014
Patan Nepal Nepal 20 Oktyabr, 2014
Pattaya seal.png Pattaya Tailand Tailand 24 Oktyabr, 2014
BeraneCoatOfArms.png Berane Monteneqro Monteneqro 24 Oktyabr, 2014
Escudo ciudad de cordoba argentina.svg Córdoba Argentina Argentina 24 Oktyabr, 2014
Blason liege.svg Liège Belçika Belçika 29 Oktyabr, 2014
Blason ville fr Lille (Nord).svg Lille Fransa Fransa 3 Noyabr, 2014
Coat of arms of Holbæk.svg Holbæk Danimarka Danimarka 24 Noyabr, 2014
Heraklion Yunanıstan Yunanıstan 11 Dekabr, 2014
Cape Town Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası 9 Dekabr, 2014
Brasão de São Luís.svg São Luís Braziliya Braziliya 29 Aprel, 2015
Varaždin (grb).gif Varaždin Xorvatiya Xorvatiya 7 May, 2015
Seal of Kota Kinabalu.svg Kota Kinabalu Malayziya Malayziya 20 May, 2015
HUN Erdőkertes COA.jpg Erdőkertes, HUN Pest megye COA.png Pest Megye Macarıstan Macarıstan 4 İyul, 2015
Gold Coast Avstraliya Avstraliya 29 Sentyabr, 2015
Blason ville fr Le Mans (Sarthe) (orn ext).svg Le Mans Fransa Fransa 1 Noyabr, 2015
Flag of the Southern Province (Sri Lanka).PNG Southern Province Şri-Lanka Şri-Lanka 3 Dekabr, 2015
Galle Şri-Lanka Şri-Lanka 5 Dekabr, 2015
Mungyeong Cənubi Koreya Cənubi Koreya 22 Dekabr, 2015
Daegu Cənubi Koreya Cənubi Koreya 25 Mart, 2016
Tacoma ABŞ ABŞ 5 Aprel, 2016
Coat of arms of Lima.svg Lima Peru Peru 8 Aprel, 2016
Təbriz İran İran 28 May, 2016
Mərakeş Mərakeş Mərakeş 3 İyun, 2016
Seal of Phnom Penh.svg Phnom Penh Kamboca Kamboca 11 İyul, 2016
Coat-of-arms-of-Dublin.svg Dublin İrlandiya İrlandiya 5 Sentyabr, 2016
Seal of Houston, Texas.svg Hyuston ABŞ ABŞ 10 Sentyabr, 2016
Jinja Uqanda Uqanda 20 Sentyabr, 2016
Escudo de Pucallpa.svg Pucallpa Peru Peru 20 Sentyabr, 2016
Maribor Sloveniya Sloveniya 23 Sentyabr, 2016
Montego Bay Yamayka Yamayka 28 Sentyabr, 2016
Victoria Seyşel adaları Seyşel adaları 17 Oktyabr, 2016
Kemi.vaakuna.svg Kemi Finlandiya Finlandiya 25 Noyabr, 2016
Sannicolas arroy escudo.png San Nicolás de los Arroyos Argentina Argentina 16 Dekabr, 2016
Brasão de Armas do Município de Foz do Iguaçu.png Foz do Iguaçu Braziliya Braziliya 9 Mart, 2017
Greater Coat of Arms of Dunkerque.svg Dunkirk Fransa Fransa 20 Mart, 2017
Jihlava (CZE) - coat of arms.gif Jihlava Çexiya Çexiya 10 May, 2017
Coat of Arms of Brest, Belarus.svg Brest Belarus Belarus 29 Avqust, 2017
Coat of Arms of Zhytomyr.svg Zhytomyr Ukrayna Ukrayna 14 Noyabr, 2017
Armoiries de Marseille.svg Marsel Fransa Fransa 20 Noyabr, 2017
Blason Herstal.svg Herstal Belçika Belçika 21 May, 2018
Fərqanə Özbəkistan Özbəkistan 14 Oktyabr, 2018

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. OECD Urban Policy Reviews: China 2015 (İngilis dilində). read.oecd-ilibrary.org, OECD Şəhər Siyasəti İcmalları. OECD. 18 Aprel 2015. 37 səhifə.
  2. "Focus on Wuhan, China" The Canadian Trade Commissioner Service. 29 Sentyabr 2015 tarixində orijinaldan arxivləşdirildi. 24 Dekabr 2016 tarixində tapıldı.
  3. "Focus on Wuhan, China" The Canadian Trade Commissioner Service. 29 Sentyabr 2015 tarixində orijinaldan arxivləşdirildi. 24 Dekabr 2016 tarixində tapıldı.
  4. "Arxivləşdirilmiş surət" 武汉市历史沿革 行政区划网站xzqh.org (in Chinese). 行政区划网站. xzqh.org, 6 Avqust 2014. Orijinaldan 11 Dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. 6 Aprel 2018 tarixində tapıldı. 1927年1月1日,中央临时联席会议宣布,国民政府在汉口开始办公。国民政府命令将武昌、汉口、汉阳三镇合为京兆区,定名"武汉",作为临时首都。4月16日,武汉市政委员会成立,武昌市政厅撤销;三镇首次统一行政建制
  5. 历史沿革 Orijinaldan 25 İyun 2012 tarixində arxivləşdirilib. 21 Mart 2012 tarixində tapıldı
  6. "Arxivləşdirilmiş surət" 江汉综述 Orijinaldan 2 Fevral 2014 tarixində arxivləşdirilib. 21 Mart 2012 tarixində tapıldı.
  7. "Arxivləşdirilmiş surət" "武汉"的由来 Orijinaldan 25 Aprel 2012 tarixində arxivləşdirilib. 31 Mart 2012 tarixində təsdiq edilmişdir. ^
  8. "China: Administrative Division of Húbĕi / 湖北省" 5 Mart 2016 tarixində arxivləşdirildi. 24 Dekabr 2016 tarixində tapıldı.
  9. OECD Urban Policy Reviews: China 2015 (İngilis dilində). read.oecd-ilibrary.org, OECD Şəhər Siyasəti İcmalları. OECD. 18 Aprel 2015. 37 səhifə.
  10. 武汉国际友好城市一览表(List of sister cities of Wuhan). www.whfao.gov.cn(Foreign Affairs Office of Wuhan Municipal Government). 2018-04-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 7, 2018.
  11. http://www.visitoruk.com/Manchester/20th-century-T1235.html 1986 Manchester was twinned with Wuhan in China.
  12. "Bordeaux, ouverte sur l'Europe et sur le monde". March 16, 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 September 2015.
  13. "Wuhan, China : Christchurch City Council". Christchurch City Council. September 19, 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 1, 2015. A Friendship City Agreement was signed between the Mayors of Wuhan and Christchurch on Tuesday 4 April 2006.
  14. "Archived copy". October 25, 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 24, 2018.
  15. "Archived copy". September 7, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 24, 2018.
  16. "Tijuana, Mexico becomes Wuhan's 20th sister city". April 2, 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: March 1, 2015.
  17. "Archived copy". September 7, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 24, 2018.
  18. "Wuhan - Saratov, Russia". January 26, 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 18, 2016.
  19. "Archived copy". April 9, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 24, 2018.
  20. "Archived copy" 图文:武汉与英国斯旺西结为友好城市. February 17, 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: February 16, 2018.
  21. "Archived copy" 刚刚!武汉和曼谷正式缔结为友好城市!. November 19, 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 19, 2018.
  22. "Archived copy" 武汉市国际友好交流城市结好时间表 [List of Dates of Establishment for Overseas Cities With Friendly Exchange Relationship]. www.whfao.gov.cn(Foreign Affairs Office of Wuhan Municipal Government). November 15, 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: November 15, 2018.