Ceyms Uebb teleskopu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
James Webb Space Telescope Mirror37.jpg

"James Webb" kosmik teleskopu (JWST) NASA-nın "Növbəti Nəsil Kosmik Teleskop" proqarmı çərşivəsində Avropa kosmik AgentliyiKanada Kosmik Agentliyi ilə birlikdə yaratdığı kosmik teleskopdur.[1] Onun 2019-cu ildə kosmosa buraxılması və onun Yer-Günəş sisteminin Laqranj nöqtəsin ətrafında halo orbitində hərəkət etməsi planlaşdırılır.[2][3] Teleskop ( narıncıdan qırmızya qədər) vizual oblastdan orta-infraqırmızı (0,6-27 mkm) oblasta qədər geniş dalğa uzunluğunda misligörülməmiş ayırdetmə və həssaslığa malik olacaq.

İmkanları[redaktə | əsas redaktə]

JWST teleskopunun imkanları astronomiyakosmologiya sahələrində geniş müşahidələrə şərait yaradacaq.[4] “James Webb” teleskopunun əsas məqsədləri Böyük Partlayışdan (Big Bang) sonra yaranmış ilkin qalaktikaulduzların işıqlarının alınması, onların formalaşması və inkişafı, planet sistemlərinin yaranması və həyatın mənşəyinin  öyrənilməsidir.JWST teleskopu kainatın yaranmasından sonra ilk formalaşmış ulduzların işıqlarının tapılması üçün kifayət qədər həssaslığa malik olacaq. Onun vasitəsi ilə astronomlar həm də digər ulduz orbitlərində ekzoplanetlərin kimyəvi tərkibini təyin edə biləcəklər. [3]

NASA mühəndisləri “Hubble” kosmik teleskopunu əvəz edəcək NASA-nın 2-ci rəhbərinin (1961-1968) adını daşıyan JWST[3] nəhəng kosmik teleskopunun yığılmasını tamamlamışdır.

James Webb teleskopunun əsas güzgüsü

2018-ci ilin oktyabr ayında  kosmosa buraxılışı planlaşdırılan “James Webb” Orbital İnfraqırmızı Rəsədxanası (JWST) hazırda  final test sınaqlarından keçirilir. [3]

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Avropa Kosmik  İttifaqına məxsus olan  "Ariane-5" daşıyıcı raketin  köməyi ilə Fransız Qvianasının kosmodromundan buraxılışı nəzərdə tutulan “James Webb” teleskopunun əsas xüsusiyyəti onun güzgüsünün  seqmentlərdən ibarət olmasıdır.

Teleskopun diametri 6,5 metrə bərabər olan əsas güzgüsü 18 bölmədən ibarətdir və əsas güzgünün sahəsi  “Hubble” teleskopuna nisbətdə yeddi dəfə böyükdür.Bu layihə ilə əlaqədar çəkilən xərclər 10 milyard dolları əhatə edəcək.[5][6]

Tərkib hissələri[redaktə | əsas redaktə]

JWST teleskopunun tərkibində aşağıdakı cihazlar var:

  1. Yaxın infraqırmızı diapazonuna məxsus kamera. JWST-dəki   əsas təsvir quran blokdur, işçi diapazonu 0.6-5 mkm-dir.
  2. Yaxın infraqırmızı diapazonun oblastında işləyən spektroqraf. Obyektlərin fiziki və kimyəvi xassələrinin öyrənilməsinə imkan verir, işçi diapazonu 0.6-5 mkm-dir.
  3. Orta infraqırmızı diapazonda işləyən cihaz.  İşçi diapazonu 1024×1024 piksel aidetməli sensorlu kameradan və yüksək aidetmə spektroqrafdan ibarətdir.
  4. FGS/ NIRISS. FGS -Yaxın infraqırmızı diapazonda dəqiq yönəltmə sensoruna dəqiq təsvir qurma  qurğusu.NIRISS -Yarıqsız spektroqraf. İşçi diapazonu 0,8-5,0 Mkm-dir.[3]