D-8

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(D8 səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
D-8 İqtisadi Kooperasiya Təşkilatı (ing. D-8 Organization for Economic Cooperation)
D8 emblem.png
D8-ə üzv dövlətlər


Flag of Bangladesh.svg Banqladeş
Baş nazir Şeyx Hasina
Flag of Egypt.svg Misir
Prezident Əbdülfəttah əs-Sisi
Flag of Indonesia.svg İndoneziya
Prezident Coko Vidodo
Flag of Iran.svg İran
Prezident Həsən Ruhani
Flag of Malaysia.svg Malayziya
Baş nazir Nəcib Tun Əbdürrazaq
Flag of Nigeria.svg Nigeriya
Prezident Qudlak Conazan
Flag of Pakistan.svg Pakistan
Baş nazir Nəvaz Şərif
Flag of Turkey.svg Türkiyə
Baş nazir Əhməd Davudoğlu
Rəsmi saytı  (ing.)
D-8 quruluş (Çırağan Sarayı, 1996)
D-8 təşkilatının 8-ci quruluş ildönümü tədbiri

D-8 İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və ya qısaca D-8 (ing. D-8 Organization for Economic Cooperation, also known as Developing-8) — 8 müsəlman dövlətindən ibarət təşkilat.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

D8 Türkiyənin baş naziri Nəcməddin Ərbakanın təşəbbüsü ilə 22 oktyabr 1996-cı ildə İstanbulda Banqladeş, İndoneziya, İran, Malayziya, Misir, NigeriyaPakistanın əməkdaşlığı ilə təşkil edilən İnkişaf Əməkdaşlıq Konfransı ilə qurulmuşdur. D8 15 iyun 1997 tarixində ölkələrin dövlət və hökumət başçılarının iştirakıyla İstanbulda, Türkiyənin dövr başçılığında rəsmi olaraq toplanmışdır.

15 iyun 2017-ci ildə İstanbulda, Çırağan Sarayında təşkilatın 20 illiyi qeyd edilmişdir.[1][2][3][4]

Hədəf və məqsədləri[redaktə | əsas redaktə]

Təşkilatın əsaslandığı əsas qarşılıqlı əlaqə prinsipləri:

  • Münaqişələr əvəzinə sülh
  • Mübahisələr əvəzinə dialoq
  • İstismar əvəzinə kooperasiyalar
  • İkili standartlar əvəzinə hüquq
  • Zülm əvəzinə demokratiya
  • Diskriminasiya əvəzinə hüquqi bərabərlik.

Struktur[redaktə | əsas redaktə]

Sammitləri[redaktə | əsas redaktə]

Tarix Ev sahibi Ev sahibi rəhbər Keçirildiyi məkan
1 15 iyun 1997 Flag of Turkey.svg Türkiyə Nəcməddin Ərbakan İstanbul
2 1–2 Mart 1999 Flag of Bangladesh.svg Banqladeş Şeyx Hasina Daka
3 25 fevral 2001 Flag of Egypt.svg Misir Hüsnü Mübarək Qahirə
4 18 fevral 2004 Flag of Iran.svg İran Məhəmməd Xatəmi Tehran
5 13 May 2006 Flag of Indonesia.svg İndoneziya Susilo Bembenq Yudhoyono Bali
6 8 iyul 2008 Flag of Malaysia.svg Malayziya Abdullah Əhməd Bədəvi Kuala-Lumpur
7 8 iyul 2010 Flag of Nigeria.svg Nigeriya Qudlak Conazan Abuca
8 21 Noyabr 2012 Flag of Pakistan.svg Pakistan Asif Əli Zərdari İslamabad

Baş katibləri[redaktə | əsas redaktə]

Flag of Turkey.svg Türkiyə Ayhan Kamel 1997 - 2006
Flag of Indonesia.svg İndoneziya Dipo Alam 2007 - 2010
Flag of Indonesia.svg İndoneziya Vidi Aqoes Pratikto 2010 - 2012
Flag of Iran.svg İran Seyid Əli Məhəmməd Musəvi 2013-h.h

Ticarət[redaktə | əsas redaktə]

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Kənd təsərrüffatı və ərzaq[redaktə | əsas redaktə]

Sənaye[redaktə | əsas redaktə]

Enerji və minerallar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "D-8 20 yaşında"(türk.)). milligazete.com.tr (15 iyun 2017). 14 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyun 2017.
  2. "D-8'in 20. Yılı kutlanıyor"(türk.)). milligazete.com.tr. 2017-06-15. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2017-06-14 tarixində. https://web.archive.org/web/20170615133313/http://www.milligazete.com.tr/d_8in_20_yili_kutlaniyor/468787. İstifadə tarixi: 2017-06-14.
  3. "Abdullah Gül: İran ve Suudi Arabistan aynı masadaydı, şimdi ne hale geldiler"(türk.)). milligazete.com.tr. 2017-06-15. Arxivləşdirilib: [2] saytından 2017-06-16 tarixində. https://web.archive.org/web/20170616065402/http://www.milligazete.com.tr/abdullah_gul_iran_ve_suudi_arabistan_ayni_masadaydi_simdi_ne_hale_geldiler/468872. İstifadə tarixi: 2017-06-16.
  4. Furkan Erten. "Dünya böyle olmazdı"(türk.)). milligazete.com.tr (15 iyun 2017). 14 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyun 2017.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda D-8 ilə əlaqəli mediafayllar var.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]