Darbaz (Borçalı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
DARBAZ kəndi

41°24′51″ şm. e. 44°19′35″ ş. u.


Ölkə Gürcüstan Gürcüstan
Rayon Bolnisi rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 820 m
Əhalisi
Əhalisi 3743 (2002) nəfər
Xəritəni göstər/gizlə
Darbaz xəritədə
Darbaz
Darbaz

Darbaz (gürcücə: დარბაზი - Darbazi, azərbaycanca: Darvaz və ya Darbaz) — Gürcüstanın Bolnisi rayonunda kənd.

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Darvaz sözünün fars mənşəli "darvāze" - darvaza sözündən yarandığı ehtimal edilir. Orta əsrlərdə bu söz gürcü dilinin leksikonuna da daxil olmuşdur. Hazırda linqvistik olaraq daha çox "zal" və "dəhliz" anlamına gələn Darbaz həm də məşhur gürcü xalq memarlığı növüdür. Kaxeti və Samsxe-Cavaxeti vilayətlərində və Borçalının digər bölgələrində də analoji memarlıq nümunələrinə rast gəlmək mümkündür. Bolnisi rayonu ərazisində Darbaz adlı başqa bir kənd yaşayış məntəqəsi (rəsmi sənədlərdə Kiçik Darbaz kimi qeyd edilir və Faxralı kəndindən 7–8 km. cənubda yerləşir) də mövcuddur. 1536-cı ilə aid olan arxiv sənədlərində Darbasçala, Darbazqala, Darboğaz və s. kənd adlarına rast gəlinir və bu kəndlərin qədim adları olduğu ehtimal edilir.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Darvaz sözünün fars mənşəli "darvāze" - darvaza sözündən yarandığı ehtimal edilir. Orta əsrlərdə bu söz gürcü dilinin leksikonuna da daxil olmuşdur. Hazırda linqvistik olaraq daha çox "zal" və "dəhliz" anlamına gələn Darbaz həm də məşhur gürcü xalq memarlığı növüdür. KaxetiSamsxe-Cavaxeti vilayətlərində və Borçalının digər bölgələrində də analoji memarlıq nümunələrinə rast gəlmək mümkündür.

Bolnisi rayonu ərazisində Darbaz adlı başqa bir kənd yaşayış məntəqəsi (rəsmi sənədlərdə Kiçik Darbaz kimi qeyd edilir və Faxralı kəndindən 7–8 km. cənubda yerləşir) də mövcuddur. 1536-cı ilə aid olan arxiv sənədlərində Darbasçala, Darbazqala, Darboğaz və s. kənd adlarına rast gəlinir və bu kəndlərin qədim adları olduğu ehtimal edilir.[2]

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Darvaz kəndində ilk dünyəvi məktəbin əsası 1919-cu ildə Gürcüstanda milli hakimiyyətin iqtidarda olduğu zaman qoyulmuşdur. Kənddən yüksək emiqrasiya şagirdlərin sayının kəskin azalması ilə müşayiət olunur. Belə ki, 1988-ci ildə məktəbdə 1278 nəfər şagird təhsil aldığı halda, 2005-ci ildə onların sayı 5 dəfəyə yaxın azalaraq 267 nəfərə düşmüşdür.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Darvaz kəndi Gədi (Keda) çayının sol sahilində, rayon mərkəzindən 23 km qərbdə,dəniz səviyyəsindən 900m hündürlükdə yerləşir. Qonşu kəndləri KipircikDəmirlidir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

2002-ci il siyahıyaalmanın nəticələrinə əsasən kəndin əhalisi 3743 nəfər(847 ailə) təşkil etmişdir ki, onlardan da 50,6%-i kişilər, 49,4%-i qadınlardır. Sakinlərin 99%-i etnik azərbaycanlılardan ibarətdir [3].

Doğum səviyyəsinin yüksək olması ilə əlaqədar olaraq ötən əsrdə kəndin əhalisi sürətlə artmışdır. Belə ki, Çar Rusiyasının 1870-ci ildə həyata keçirdiyi ilk siyahıyaalma zamanı kənddə 72 ailədə 438 nəfər sakin yaşadığı halda 1926-cı ildə 208 ailədə 1144 nəfərə çatmışdır. Sosial vəziyyətin çətinliyi və yüksək işsizliklə əlaqədar kənd yüksək əmək emiqrasiyası ilə xarakterizə olunur. 2006-cı ilin hesablamalarına görə kənddə 3600 nəfər(837ailə) yaşayır.

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Yazıçıları[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şəkilləri[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Darvaz kəndinin saytı
  2. Məmmədli, Şurəddin. Gürcüstan Azərbaycanlıları: Gürcüstanda Azər Türkləri məskunlaşan inzibati-ərazi vahidləri: statistik-ensiklopedik bilgilər, səh 13
  3. Gürcüstanda kənd əhalisinin statistik icmalı (gürcü dilində)
  4. Zirvə İnformasiya Mərkəzi. "Faiq Namazov (Darbazlı)" (azərb.). zim.az. 2016-04-23 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-23.

Həmçinin bax:[redaktə | əsas redaktə]