Dauqava

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dauqava
latış. Daugava‎, latq. Daugova, rus. Западная Двина, belar. Заходняя Дзвіна
Daugava (Düna) in Riga - bridges.JPG
Ölkələr
Mənbəyi Rusiya, Valday Təpələri
 • Yüksəkliyi 215 m
Mənsəbi Latviya, Riqa körfəzi
Uzunluğu 1 020[1]
Su sərfi 678 m³/san
Hövzəsinin sahəsi 87 900 km²
Fluss-lv-Düna.png
DSR[ru] 01020000112199000000010
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dauqava (latış. Daugava‎; latq. Daugova) və ya Qərbi Dvina (rus. Западная Двина; belar. Заходняя Дзвіна) — Şərqi Avropanın şimalında çay. O, Rusiya, Belorus və Latviya əraziləri ilə axır.

Etimologiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Eski adları — Eridan, Rudon, Bubon, Rubon, Sudon, Xesin.[2]

Maks Vasmerın Etimologiya lüğətində yazılıb ki, Dvina toponimi Ural dillərindən gələ bilməzdi və ola bilər ki, Hind-Avropa dillərində çay və ya axar mənasını daşıyan sözündən gəlib.[3]

Coğrafiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çayın tam uzunluğu 1020 km-dır.[1] Onlardan 325 km Rusiya, 338 km Belarus,[1] 352 km isə Latviyaya aiddir.[4] Latviyada Dauqava Riqa körfəzinə tökülməkdən əvvəl Latqale, ZemqaleVidzeme (o cümlədə Riqa şəhəri) bölgələrin ərazilərində axır.[5] Latqale bölgədəki hissəsinin ətrafında yerləşən Dauqava Döngələri (lat. Daugavas Loki) təbiət parkı 2011-ci ildən bəri Latviyanın milli UNESCO ümumdünya irsi siyahısındadır.[6]

Dauqava Latviyanın ən böyük çayıdır.[7]

Yaşayış məntəqələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rusiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Andreapol, Zapadnaya DvinaVelij.

Belarus[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ruba, Vitebsk, Beşenkoviçi, Polatsk, Navapolatsk, Dzisna, VerxnyadzvinskDruya.

Latviya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kraslava, Dauqavpils, Livani, Yekabpils, Plavinas, Aizkraukle, Yaunyelqava, Lielvarde, Kequms, Oqre, İkşkile, SalaspilsRiqa.

İqtisadiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hazırda çayın Belarus hissəsində 4 su elektrik stansiyası (SES) tikilir.[8] Onun Latviya hissəsində isə Plyavinyas SES, Riqa SES və Kequms SES yerləşir. Beləliklə, Dauqava Latviyanın üçün tək böyük milli enerji mənbəsidir.[9]

Sovet İttifaqı dövründə çay əkinçilik siyasəti və hidrogen enerji layihələrindən ekoloji korlanmanı yaşayıb.[10]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 "Main Geographic Characteristics of the Republic of Belarus. Main characteristics of the largest rivers of Belarus". Land of Ancestors. Data of the Ministry of Natural Resources and Environmental Protection of the Republic of Belarus. 2011. İstifadə tarixi: 27 September 2013.
  2. "Кулаковский Ю., Карта Европейской Сарматии по Птолемею". 2018-07-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-05.
  3. Фасмер, Макс. Этимологический словарь Фасмера (Russian). səh. 161.[ölü keçid]
  4. Latvian Encyclopedia 2. Riga: Valērija Belokoņa izdevniecība. 2003. p. 137. ISBN 9984-9482-2-6.
  5. "Introducing Daugava River Valley". Lonely Planet. İstifadə tarixi: 5 February 2016.
  6. Daugavas Loki Nature Park
  7. "Даугава". 2016-03-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-05-31.
  8. Статья / Куда утекает Даугава? Истоки реки мелеют на глазах / Rus.lsm.lv
  9. "Западная Двина (Даугава)".
  10. C.Michael Hogan (2012). "Daugava River". Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment.