Dikson qəsəbəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qəsəbə
Dikson
rus. Диксон
Bayraq[d] Gerb
Bayraq Gerb
Ölkə Rusiya
Region Krasnoyarsk diyarı
Koordinatlar 73°30′30″ şm. e. 80°31′28″ ş. u. / 73.50833° şm. e. 80.52444° ş. u. / 73.50833; 80.52444Koordinatlar: 73°30′30″ şm. e. 80°31′28″ ş. u. / 73.50833° şm. e. 80.52444° ş. u. / 73.50833; 80.52444
Yaradılıb 1915
Əhalisi 650 nəfər (2015)
Saat qurşağı UTC+7:00
Telefon kodu +7 39152
Poçt indeksi 647340, 647341
Poçt indeksləri 647340 647341
Nəqliyyat kodu 24, 84, 88, 124
Xəritəni aç/bağla
Dikson qəsəbəsi (Rusiya)
Red pog.png
Dikson qəsəbəsi (Krasnoyarsk diyarı)
Red pog.png

Dikson — Şəhərtipli qəsəbə olaraq Krasnoyarsk diyarının şimalında Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşir. Rusiyanın şimal qütbünə ən yaxın şəhər tipli qəsəbəsidir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Qəsəbə 7 sentyabr 1915-ci ildə Dikson adasında inşa edilir. Qəsəbənin materik hissəsi isə sonra tikilir. Ada öz adınını norveçli taçir və səyahətçi Oskar Diksonun (isv. Oskar Dickson; 1823—1897) adından götürmüşdür.

Uzaqda yerləşməsi çoxlarını bura cəlb edir. Halbuki, qəsəbəyə gediş hecdə asan deyil. Sənətçilərin bir qismi Dikson haqqında nəğmələr qoşmüşdür.

1942-ci ildə qəsəbə yaxınlığında alman «Admiral Şeer» gəmisi ilə SSRİ donamması döyüş baş vermişdir[1]. Qəsəbədə bu hadisənin və müdafiəçilərin şərəfinə abidə ucaldılmışdır.

Üstəlik burada Nikifor Alekseyeviç Beqiçevin şərəfinə abidə qoyulub.

1980-ci illərin ortalarında ABŞ-ın eyni adlı şəhəri ilə «qardaşlaşır». Son zamanlar əlaqələr getdikcə zəyifləyir

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Qəsəbə Yenisey körfəzinin sahilində qərar tutur. Taymır yarımadasının Pyotr Çiçakov sahillərində yerləşir. Qəsəbə Dikson boğazı ərazisinə daxildir.

Qütb gündüzləri 5 maydan 10 avqusta, Qütb gecələri isə 11 noyabrdan 1 fevrala qədər davam edir. İqlimi çox sərtdir. Ən isti ay olan avqustda +4,8 °S olur. Orta illik temperatur isə −11,4 °S təşkil edir. Ən aşağı temperatur 7 fevral 1979-ci ildə −48,1 °S olaraq qeydə alınmışdır. Ən isti temperatur isə 3 avqust 1945-ci ildə +26,9 °S olaraq qeydə alınıb.[2]. Ən soyuq ay fevraldır. Çelyuskin burnuna nisbətdə iqlimi mülayim olur.

İnfrastruktur[redaktə | əsas redaktə]

Rusiyanınən ucaq şimalda yerləşən dəniz limanı yerləşir. Burada həmçinin hava limanı fəaliyyət göstərir. Bunula belə havalimanının eniş zolağında yaranan problemlır səbəbindən hava limanı 2010-ci ilin payızından fəaliyyətini dayandırmışdır. Bu isə qəsəbənin ölkənin digər əraziləri ilə hava əlaqələri kəsilmişdir[3]

1 yanvar 2007-ci ilə qədər Dilkson rayonunun inzibati mərkəzi olmuşdur. Hazırda qəsəbə boşalır[4], burada 667 nəfər yaşayır (2013). 2004-ci ildı 1113 nəfər[5], 1985-ci ildə isə burada 5000 insan yaşayırdı.

Qütb stansiyası 1916-cı ildən faliyyət göstərir. Strateji cəhətdən mümüm əraxidə yerləşir. Limanı isə Şimal dəniz yolunun portlarındandır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]