Dilarə Əliyeva (ədəbiyyatşünas)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dilarə Əliyeva
Dilarə Ələkbər qızı Əliyeva
Dilarə Əliyeva (ədəbiyyatşünas).jpg
bayraqAzərbaycan SSR Ali Sovetinin Deputatıbayraq
1990 — 1991
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Tbilisi, Gürcüstan SSR, ZSFSR, SSRİ
Vəfat tarixi (61 yaşında)
Vəfat yeri Balakən, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat səbəbi yol-nəqliyyat hadisəsi
Dəfn yeri
Təhsili
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri doktoru

Əliyeva Dilarə Ələkbər qızı (14 dekabr 1929, Tbilisi, Gürcüstan SSR19 aprel 1991, Balakən, Azərbaycan SSR) — ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, 1960-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Gürcüstan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi, filologiya elmləri doktoru, 1988-ci ildən Azərbaycan Xalq Hərəkatının fəal iştirakçısı, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (1990).

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dilarə Əliyeva 1929-cu il dekabrın 14-də Tbilisi şəhərində dəmirçi ailəsində anadan olub.

Tbilisidəki azərbaycandilli 97 nömrəli orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun Şərqşünaslıq fakültəsində təhsil almışdır. Azərbaycan SSR EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olandan sonra Gürcüstan SSR EA-nın Şota Rustaveli adına Ədəbiyyat İnstitutuna ezam edilmişdir. Burada rus dilində "Azərbaycan-gürcü ədəbi əlaqələrinin XIX əsr ədəbiyyatında inikası" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını işləmiş, 1954-cü ildə müdafiə etmişdir.

Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda kiçik elmi işçi, Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyində baş elmi işçi, muzeyin qədim və orta əsrlər ədəbiyyatı şöbəsində müdir, sonra Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbi əlaqələr şöbəsində böyük elmi işçi, nizamişünaslıq şöbəsində böyük elmi işçi, institutun ədəbi əlaqələr şöbəsində aparıcı elmi işçi olmuş, eyni zamanda bölmə müdiri kimi çalışmışdır. 1984-cü ildə rus dilində "Nizami və gürcü ədəbiyyatı" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.[1]

1988-ci ildə Ermənistanın Qarabağ torpaqlarına iddiası ilə əlaqədar başlayan Azərbaycan Xalq Hərəkatının fəal iştirakçısı olmuş, AXC İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir.

1991-ci il aprelin 19-da müəmmalı avtomobil qəzasında faciəli şəkildə həlak olmuşdur (Aydın Məmmədov ilə birgə). Bakıda Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.

Dilarə Əliyeva Azərbaycan Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin qurucularından və rəhbərlərindən biri olmuşdur. Hazırda qadın hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğul olan ictimai birlik və Bakıda bir küçə onun adını daşıyır.

Əsərləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Из истории азербайджанско-грузинских литературных связей (Azərbaycan-gürcü ədəbi əlaqələri tarixindən). Bakı: Azərbaycan SSR EA nəşriyyatı, 1958, 174 səh;
  • Ürək bir, dilək bir. Bakı: Yazıçı, 1981, 217 səh.

Tərcümələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gürcücədən[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Qardaşlar (hekayələr). Bakı: Azərnəşr, 1972, 122 səh;
  2. Bir gecənin sevinci (hekayələr). Bakı: Gənclik, 1977, 82 səh;
  3. Arçil Sulakauri. Aşağı-yuxarı (povest və hekayələr). Bakı: 1978, 185 səh;
  4. Şota Rustaveli. Pələng dərisi geymiş pəhləvan. Bakı: Elm, 1978, 201 səh;
  5. Mixail Cavaxişvili. Torpaq çəkir. Bakı: Yazıçı, 1980, 248 səh. (şərikli);
  6. İlya Çavçavadze. Dilənçinin hekayəti. Bakı: Yazıçı, 1987, 151 səh;
  7. Kür Xəzərə qovuşur (gürcü ədəbiyyatından seçmələr). Bakı: Yazıçı, 1988, 383 səh. (şərikli).

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Алиева, Дилара Алекперовна. Низами и грузинская литература : диссертация ... доктора филологических наук : 10.01.03. - Баку, 1984. - 339 c. : ил.