Donrovın Namdaq

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Donrovın Namdaq
monq. Донровын Намдаг
Doğum tarixi 16 dekabr 1911(1911-12-16)
Doğum yeri Soyn-noyon-xanski, Monqolustan Monqolustan
Vəfat tarixi 11 aprel 1984(1984-04-11)
Vəfat yeri Ulan-Bator, Monqolustan Monqolustan
Vətəndaşlığı Monqolustan Monqolustan
Təhsili
Fəaliyyəti şair, yazıçı
Əsərlərinin dili Monqol dili
İstiqamət Realizm
Janr dramaturq, rejissor, yazıçışair
İlk əsəri "Üç kədərli təpə" liberotto (monq. Учиртай гурван толгой)(1934)
Mükafatları Monqolustan əməkdar artisti[1]

Donrovın Namdaq (monq. Донровын Намдаг, rus. Донровын Намдаг; 16 dekabr 1911 -11 mart 1984) - Monqolustanlı dramaturq, rejissor, yazıçışair. Müasir Monqolustan dramının banilərindən biri. Monqolustanın əməkdar artisti.[1][2]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

O, 1911-ci il 16 dekabrda Monqolustanın Sayn-Noyon-Xanski aymagında anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından yazmağı öyrənən Donrovın, 1920-ci ildə orta məktəbə daxil oldu. 1925-ci ildə isə Ulan-Batora köçür.

1926-1927-ci illərdə Almaniyada alman dilində təhsil aldı. 1927-1929-cu illərdə Badarçem, Batsux, Qombo, Xaalay, Namxayserenom, Nasardorjem, Sədəd, Sərəxand, Paqmadulam və Şevenom ilə birlikdə Almaniyada Vixersdofda oxudu. Get-gedə komsomollara yaxınlaşdı və üzv oldu. Məktəbi bitirdikdən sonra iqtisadiyyat üzrə texnikuma daxil olsada, Ulan-Batordan geri çağırıldı.

Namdaq, Ulan-Batorda ilk olaraq məktəbdə işləmişdi. 1930-cu ildə Sovet rejissoru Andrey Andreyeviç Yefremov ilə görüşdü. Yefremovla birgə müvəqqəti teatr studiyası təşkil etdi. Oktyabr Məktəbində Latın dili və coğrafiyasının tədrisinə başladı. 15 avqust 1931-ci ildə yaranan Monqolustan Mərkəzi Dövlət Teatrına aktyor kimi daxil oldu. Yefremovanın idarə etdiyi S. Büyannemexin "Үнэн" əsərində bir kölə rolunu oynadı.

1932-ci il 16 may tarixində "1932-ci il Monqolustan qiyamı" adlanan hadisələrdən sonra Namdaq, Nasardorjem və Buyannemex Mançjo-Qonun idarə etdiyi hökumət tərəfindən ittiham edilərək həbs edilir. Lakin oktyabrda Namdak və Nasardorjem azad edilir. Bu hadisələrdən ilhamlanaraq Namdaq "Mübarizə" pyesini yazmağa başlayır.

1933-cü ildə Mərkəzi Teatrın rejissoru olur. O ilk idarə etdiyi əsər isə Buyannemexin "Эрдэнэт соёмбын эзэн, Эрэлхэг жанжин Сухбаатар" əsəri olur. 1934-cü ildə Nasardorjem ilə birlikdə opera üçün "Üç kədərli təpə" adlı libretto yazır və Mübarizə pyesini nəşr etdirir. 12 oktyabrda Yazıçılar Birliyinin qurultayında D. Nasardorjem, S. Buyanemexom, T. Nasardorjem, Ulziy-Oçirom, U. Çimzdom, S. Çimed, Dorjcurenom, Lamjavom və N.O. Navaan-Yundenom ilə birlikdə iştirak etmişdi. 1935-ci ildə "Ундэсний соёлын зам" jurnalında "Çərçivə və təkər ətrafında dönmə" hekayəsi dərc olunur.

Sonuncu əsəri "İnsanlar iki dəfə ölür" qısa hekayəsi olan Namdaq, 11 mart 1984-cü ildə ciddi xəstəlik səbəbindən öldü. 1987-ci ildə onun bütün əsərlərini birləşdirən III cild kitab nəşr edilir.[3]

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Əsərin adı Monqol dilində adı janrı İli
"Üç kədərli təpə" Учиртай гурван толгой Libretto 1934[Q 1]
"Mənə deyil" Би биш Pyes 1934
"Mübarizə" Тэмцэл Pyes 1934
"Çərçivə və təkər ətrafında dönmə" Хүрээ тойруулж, хүрд эргүүлэхдээ Hekayə 1935
"Canavar paketi" Сүрэг чоно povest, Kino ssenari 1936
"Həyatın qiyməti" Амь ба амьдралын үнэ Pyes 1936
"İstismarçı və köməkçisi" Мөлжигч ба туслагч Pyes 1940
"Şarai çayının üç kralı" Шарай голын гурван хаан Pyes 1941
"Toy" Их хурим Pyes 1947
"Gənclik" Залуу үе Pyes 1948[Q 2]
"Sinif yoldaşım" Нэг ангийхан Pyes 1949[Q 3]
"Qatar" Галт тэрэг 1950
"Göy dağında canavar" Уулын хөх чоно 1950
"Alma" Алим Povest 1952
"Bağda" Цэцэрлэг дээр Pyes 1953
"Yeni yol" Шинэ зам Pyes 1954
"Çətinliklərin saatı" Цаг төрийн үймээн roman 1960
Үрэгдсэнийг хүлээгч Hekayə 1962
"Günah və xeyirxahlıq" Нүгэл буян Kino ssenari 1963
"Yaşlı qurd ulayır" Хөгшин чоно улисан нь Povest 1963 - 1965
"Yeni ev" Шинэ байшинд Pyes 1966
Хярааны хонхорт Pyes 1967
"Səs-küy" Ээдрээ Pyes 1968
"Üzüm" Үр тариа Povest 1978

Haqqında yazınlan kitablar[redaktə | əsas redaktə]

  • Ү. Хүрэлбаатар. Донровын Намдаг, намтар уран бүтээл. — Улаанбаатар, 2001
  • Уварова Г. А. Современный монгольский театр. 1921—1945. — М., «Искусство», 1947

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bu əsəri Daşdorjin Nasardorjem ilə birlikdə hazırlamışdı
  2. Bu əsəri Ş. Nasardorjem ilə birlikdə hazırlamışdı
  3. Bu əsəri Çadraabalın Lodoydamboy ilə birlikdə hazırlamışdı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Donrovın Namdaq İstifadə tarixi:2015-10-3
  2. Ү.Хүрэлбаатар, Донровын Намдаг, намтар уран бүтээл, 2001 он
  3. Донровын Намдаг — биография İstifadə tarixi: 2015-11-3