Edqar Allan Po

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Edqar Allan Po
ing. Edgar Allan Poe
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 19 yanvar 1809(1809-01-19)
Doğum yeri Boston, Massaçusets[1]
Vəfatı 7 oktyabr 1849 (40 yaşında)
Vəfat yeri Baltimor, Merilend, ABŞ[1]
Dəfn yeri Westminster Hall and Burying Ground
Atası David Poe, Jr.
Anası Eliza Poe
Həyat yoldaşı Virginia Eliza Clemm Poe
Vətəndaşlığı Flag of the United States (1795-1818).svg ABŞ
Təhsili UVAUnited States Military Academy
Fəaliyyəti şair, redaktor
IMDb ID 0000590
İmza
Commons-logo.svg Edqar Allan Po Vikianbarda

Edqar Allan Po (ing. Edgar Allan Poe 19 yanvar 1809(1809-01-19)[2][3][4][5][6], Boston, Massaçusets[1]7 oktyabr 1849(1849-10-07)[2][3][4][5][6], Baltimor, Merilend, ABŞ[1]) — ABŞ yazıçısı, şair, dramaturq, naşir və ədəbi tənqidçisi.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Edqar Allan Po Amerika ədəbiyyatında Romantik hərəkatının liderlərindən biridir. Qısa oçerklər, detektiv və kriminoloji-fantastik janrlarda hekayələr yazan ilk Amerika yazıçılarından biri kimi qəbul olunur. O həmçinin elmi-fantastik janra da töhfələr vermişdir. Belə zəngin ədəbi irsə malik olan yazıçı bu nailiyətlərə qırx illik qısa ömrü çərçivəsində nail olmuşdur. Ölümünün səbəbi hələ də sirr olaraq qalır. Alkoqol və narkotik maddələrdən ifrat istifadədən başlayaraq, vəba xəstəliyi, quduzluğa yoluxma, intihar, vərəm, ürək çatışmazlığı və s. ölümünə mümkün səbəblər kimi göstərilmişdir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Edqar Allan Po 1809-cu ilin 19 yanvar tarixində Boston şəhərində aktyor ailəsində anadan olmuşdur. Valideynlərini çox erkən yaşlarında itirən Edqar Con Allan adlı varlı tacir tərəfindən oğulluğa götürülmüşdü. Əvvəlcə İngiltərədə tərbiyə alan Edqar 1826-cı ildə Virginiya universitetinə xarici dilləri öyrənmək istəyilə qəbul olunmuşdur..

1830-cu ildə hərbi akademiyada təhsilini davam etdirir, lakin tezliklə burdan uzaqlaşır və bu hadisə ögey atası ilə münasibətlərinə son qoyur. Gənc Edqar bütün maliyyə imkanlarından məhrum olaraq yoxsulluğa düçar olur, lakin tezliklə özünü peşəkar ədəbiyyatçı və jurnalist kimi göstərən Edqar Po çox ağır və sonu faciə ilə yekunlaşacaq həyata başlayır.

Edqar Allan Po 1849-cu ilin 7 oktyabrda Baltimorda vəfat etmişdir. Həkimlər onun quduzluğa yoluxma səbəbindən öldüyünü iddia edirlər.

Seçilmiş əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Poeziya

Hekayələr

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Dalan (film, 2012)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 По Эдгар Аллан // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 BNF authorities: açıq data platforma — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 International Music Score Library Project — 2006.
  6. 6,0 6,1 6,2 NooSFere

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]