Franko Bazalya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Franko Bazalya
1979 - BasagliaFoto800.jpg
Doğum tarixi 11 mart 1924(1924-03-11)[1][2]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 29 avqust 1980(1980-08-29)[3][4][1][…] (56 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi xərçəng xəstəliyi[3]
Dəfn yeri
  • San-Mikel qəbiristanlığı[d]
Vətəndaşlığı
Təhsili
fondazionebasaglia.it​ (ital.)
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Franko Bazalya (it. Franco Basaglia; 11 mart 1924(1924-03-11)[1][2], Venesiya[1]29 avqust 1980(1980-08-29)[3][4][1][…], Venesiya[1])[5] — italyan psixiatr, nevroloq, psixiatriya professoru , zehni sağlamlıq sisteminin islahatçısı, 180 Qanunun inkişaf etdiricisi[6], Demokratik Psixiatriya hərəkatının lideri.

Zehni xəstələrə qarşı insani münasibətə və onların məcburi təcrid olunmasından imtina etməyə əsaslanan zehni sağlamlıq xidməti konsepsiyasını irəli sürən Bazalya, davamlı olaraq İtaliyada psixiatriyanın destitusionalizasiyasına yönəlmiş və sistemin tamamilə ləğvi ilə başa çatan dövlət ruhi xəstəxanalarının islahatlar həyata keçirdi[7].

Bir sıra müəlliflər Bazalyanı XX əsrin ən təsirli İtalyan psixiatrı hesab edirlər. Bəzi əsərlərində o, müasir psixi sağlamlıq konsepsiyasının qurucusu da adlandırıldı [8]. Bəzi müəlliflər Bazalya və Demokratik Psixiatriyanın fəaliyyətlərini antipsikiyatri ilə əlaqələndirirlər, baxmayaraq ki, özü də digər tədqiqatçılar kimi belə bir identifikasiyaya qəti şəkildə qarşı idi.

Franko Bazalya Mükafatı , Franka və Bazalya Vəqfi İtaliyada təsis edilmişdir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Erkən illəri[redaktə | əsas redaktə]

Franko Bazalya 11 mart 1924-cü ildə Venesiyada varlı bir ailədə anadan olub. İki bacısı var idi - biri ondan kiçik və digəri daha böyük [9]. Koluççi və Vittorio, Bazalyanın Venesiyanın mənzərəli San Polo bölgəsində keçirdiyi uşaqlıq və gənclik günlərini buludsuz, demək olar ki, hər hansı bir problemlə qarşılaşmayan kimi təsvir edirlər. 1943-cü ildə məktəbi bitirdikdən sonra Bazalya Padua Universitetinin Tibb və Cərrahiyyə Fakültəsinə daxil oldu və burada bir qrup antifaşist tələbəyə qoşuldu. Yoldaşlarından birinə xəyanət etdikdən sonra həbs edildi və müharibənin sonuna qədər altı ay həbsxanada qaldı. Colucci və Vittorio, həbs cəzası təcrübəsinin gələcək filosof və həkimin yaddaşında dərin bir iz buraxdığını və Basalia'yı psixiatrik klinikalar olan "tibbi həbsxanalardakı" məhbusların hüquqları uğrunda mübarizəyə sövq edən o günlər vacib səbəblərdən biri olduğunu qeyd etdilər.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 autori vari Dizionario Biografico degli Italiani — 1960.
  2. 1 2 3 Base biographique
  3. 1 2 3 4 Gestorben: Franco Basaglia // Der Spiegel / Hrsg.: R. AugsteinSpiegel-Verlag Rudolf Augstein GmbH & Co. KG, 1980. — ISSN 0038-7452; 2195-1349
  4. 1 2 3 Brockhaus Enzyklopädie
  5. Colucci, 2001
  6. Digilio G. (2005). Pratiche e politiche per la salute mentale: insieme contro lo stigma…. Armando Editore. 123. ISBN 8883588312.
    Venturini E., Casagrande D., Toresini L. (2010). Il folle reato. Il rapporto tra la responsabilità dello psichiatra e la imputabilità del paziente. FrancoAngeli. 183. ISBN 8856829622.
  7. "Franz-Werner Kersting. Chapter 8: Between the National Socialist 'Eutanasia Programme' and Reform: Asylum Psychiatry in the West Germany". Psychiatric cultures compared: Psychiatry and mental health care in the twentieth century: Comparisons and approaches. Amsterdam: Amsterdam University Press. Edited by M. Gijswijt-Hofstra, H. Oosterhuis, J. Vijselaar. 2005. 213. ISBN 9053567992.
  8. Manzi A. S. (2001). La formazione della psichiatria in Irpinia. Guida Editori. səh. 105. ISBN 8871885600.
    Benaim S. (1983). The Italian Experiment (PDF). 7 (Psychiatric Bulletin). 7–10.
  9. I protagonisti della scienza: Franco Basaglia (documentario) (1-ci hissə) + (2-ci hissə)YouTube — документальный фильм «Деятели науки: Франко Базалья» (ital.)