Gənc buxaralılar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Gənc Buxarılılar ( özb. Yosh buxoroliklar ) və ya Mladobraxianlar- 1909-cu ildə ildə Buxarada qurulan gizli cəmiyyət və islahatçı, İslamı qərb elmi əsasında modernləşdirməyi məqsəd kimi qəbul edən Cədidizm hərəkatının bir hissəsi.[1][2]

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Öz adlarını Gənc türklərdən təsirlənərək qəbul edən Gənc buxaralılar ideologiyalarını güclü inqilab hissləri ilə qarışdırmışdılar. 1918-ci ilin mart ayında onlar Daşkənd Sovetliyinin yardımı ilə Buxarada hakimiyyəti ələ almağa çalışdılar. Lakin sonda Əmir Məhəmməd Alim xan tərəfindən məğlub edilərək Daşkəndə qaçmağa məcbur oldular. onlar Buxaraya birdə 1920-ci ilin may ayında geri dönə bildilər: Qızıl Ordu Buxaranı ələ keçirdi və Gənc Buxaralılar şəhərə geri döndülər. Onlar burada Buxara Xalq Sovet Respublikasının ilk hökumətini təşkil etdilər.

Gənc buxaralıların əksəriyyəti 1923-cü ildə Özbəkistan Kommunist Partiyasına qoşuldular. Onlar ölkədəki hakim mövqelərini Böyük təmizləmə zamanı repressiyaya məruz qalana qədər saxlaya bilmişdilər.

Gənc xivəlilər və Gənc buxaralılar Şərqi Türküstan İslam Cümhuriyyətini yaradanların ilham mənbəyi olmuşdurlar.[3]

Tanınmış üzvləri[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Фархад Касымов, Баходир Эргашев Бухарская революция
  2. Файзулла Ходжаев История революции в Бухаре
  3. Tursun, Nabijan (December 2014). "The influence of intellectuals of the first half of the 20th century on Uyghur politics" Nəşr edən: Central Asia Program. Uyghur Initiative Papers (11): 2–3.
  4. "Uzbek literature". Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica.
  5. "Feṭrat, ʿAbd-al-Raʾūf Boḵārī". Encyclopædia Iranica.
  6. “Lined With Despair”, TIME Magazine, March 14, 1938
  7. Yalcin, Resul (2002). The Rebirth of Uzbekistan: Politics, Economy, and Society in the Post-Soviet Era. Garnet & Ithaca Press, 36–38, 163–164.